Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ hai, 01/03/2021 04:52 GMT+7

Chuyện những "đại sứ bom mìn"

Biên phòng - Mang nặng nỗi đau do bom mìn còn sót lại sau chiến tranh gây ra, các thành viên trong nhóm Người vận động không muốn thêm một ai rơi vào hoàn cảnh giống mình. Ngày ngày, họ miệt mài như con ong chăm chỉ đến các vùng quê khác nhau trên địa bàn tỉnh Quảng Trị để tuyên truyền, vận động nhân dân phòng tránh tai nạn bom mìn dẫu không có một đồng thù lao, lộ phí.

8x6b_8a
Ông Phạm Quý Thí bộc bạch về nỗi đau do bom mìn gây ra.  Ảnh: Tây Long

Nỗi đau khó lành

Các thành viên trong nhóm Người vận động được Dự án khôi phục môi trường và khắc phục hậu quả chiến tranh (Dự án RENEW) bảo trợ, thường đón những vị khách đến với Trung tâm Trưng bày hoạt động khắc phục hậu quả do bom mìn gây ra bằng cái bắt tay siết chặt. Họ không ngại ngần với khách dẫu đôi tay mình không còn lành lặn, chằng chịt vết sẹo. Buổi trò chuyện bắt đầu bằng lời bộc bạch chân thành của ông Phạm Quý Thí: "Tôi là nông dân. Bom mìn còn sót lại sau chiến tranh không cho tôi có cuộc sống bình yên. Không chỉ cướp đi một phần thân thể, nó còn làm dang dở rất nhiều ước mơ, dự định của tôi. Từ tâm, tôi không muốn bom mìn gieo nỗi đau vào bất kỳ ai nữa".

Nếu không bị tai nạn bom mìn, cuộc đời ông Phạm Quý Thí có lẽ sẽ bình lặng như nhiều nông dân chất phác khác trên vùng đất Hải Lăng (Quảng Trị). Ngày ngày vác cuốc ra đồng, tối đến, ông an yên chìm vào giấc ngủ sâu, không còn hoang hoải với giấc mơ rền vang tiếng bom và đỏ rực màu máu. Năm 1977, vụ tai nạn bom mìn khiến ông Thí vĩnh viễn mất đi tay phải và mang hàng chục vết thương trên thân thể. Đồng cảnh ngộ với ông Thí, bom mìn cũng khiến ông Hoàng Xuân Phương không còn đôi tay lành lặn để cuốc cày nuôi sống gia đình. Trong nhóm Người vận động, chàng trai trẻ Nguyễn Xuân Tuấn quê ở Cam Lộ (Quảng Trị) phải mất một thời gian dài mới lấy lại thăng bằng, khi anh bỗng nhiên trở thành người tàn tật. Cũng tại Cam Lộ, vợ chồng ông Lê Kiến chưa bao giờ nguôi ngoai nỗi đau bom mìn. Không chỉ làm ông Kiến mất đôi chân lành lặn, bom mìn còn khiến ông bà không còn được nhìn thấy gương mặt, nụ cười của đứa con xấu số.

Tỉnh dậy trong bệnh viện với nhiều vết thương trên thân thể, thành viên nhóm Người vận động bắt đầu đối mặt với chuỗi ngày tận cùng khó khăn. Là trụ cột trong gia đình, nhưng ông Phạm Quý Thí và Lê Kiến không còn sức vóc để cáng đáng mọi công việc. Mỗi khi trái gió, trở trời, vết thương cũ lại hành hạ họ. Ông Hoàng Xuân Phương lâm vào cảnh bữa đói, bữa no vì tàn phế, không còn ai gọi đi làm thuê, cuốc mướn. Về phần mình, Nguyễn Xuân Tuấn đành tạm gác ước mơ đèn sách. Nhớ lại những ngày ấy, Tuấn chia sẻ: "Việc mất đi đôi tay lành lặn và không thể đến trường khiến em ngày càng mặc cảm, tự ti. Đôi khi em muốn chết quách cho xong. Định thần lại, em nghĩ, thân thể này là do ba mẹ sinh ra. Dù bom mìn có làm nó không lành lặn thì cũng phải nâng niu, gìn giữ".

Mang nặng nỗi đau, các nạn nhân bom mìn đều không muốn thêm một người nào nữa rơi vào cảnh ngộ như mình. Bản thân họ đều chung nguyện vọng góp tiếng nói cảnh báo mọi người về nguy cơ tai nạn bom mìn, vật liệu nổ. Thế nhưng, phần vì sự mặc cảm, phần vì không có điều kiện nên dự định của nhiều nạn nhân trở nên dang dở. Thông thường, họ chỉ tham gia những hoạt động, phong trào do các cơ quan, đoàn thể, dự án tổ chức, rồi lại quay về với mảnh sân, góc vườn nhà mình. 

Khi nạn nhân trở thành… "đại sứ"

Mọi người trìu mến gọi ông Phạm Quý Thí là "đại sứ bom mìn". Từ năm 2004 đến nay, ông Thí được Dự án RENEW giới thiệu đến hàng chục nước trên thế giới để vận động mọi người dừng sản xuất, vận chuyển, buôn bán, tàng trữ và sử dụng bom mìn, vật liệu nổ. Cùng với đó, ông Thí cần mẫn như con ong chăm chỉ đến nhiều miền quê khác nhau trên địa bàn Quảng Trị để tuyên truyền, vận động người dân phòng tránh tai nạn bom mìn. Trên hành trình dài, ông Phạm Quý Thí luôn mong muốn có những người bạn đồng hành. Cơ duyên đã giúp ông Thí gặp vợ chồng ông Kiến, ông Phương và Tuấn. Họ nhanh chóng kết nối với nhau, thành lập nhóm Người vận động vào năm 2012.

Không chỉ kề vai, sát cánh trong các sự kiện lớn, thành viên nhóm Người vận động còn tự nguyện trở thành tuyên truyền viên mẫn cán về phòng tránh tai nạn bom mìn ở trường học, cơ quan, địa phương mình sinh sống. Chưa có "bề dày" như ông Phạm Quý Thí, các thành viên khác trong nhóm Người vận động phải tập luyện, học hỏi rất nhiều để trở thành "đại sứ bom mìn". Ông Hoàng Xuân Phương, một thành viên trong nhóm chia sẻ: "Là nông dân, mình chỉ biết đến cái cuốc, cái cày, làm gì có cơ hội cầm micro, trò chuyện với mọi người. Thế nên, mình phải trau dồi từ kiến thức về các loại bom mìn, nguy cơ sát thương đến cách xử trí tình huống… Mình cũng không ngại chia sẻ câu chuyện về nỗi đau mà bản thân từng trải qua. Mình hiểu, cái gì từ trái tim sẽ đi đến trái tim".

Thực tế, có nhiều nạn nhân bom mìn có chung một ý nghĩ mong muốn cống hiến như các thành viên trong nhóm Người vận động. Tuy nhiên, không phải ai cũng vượt qua được những rào cản trong công việc cũng như cuộc sống. Sau vụ tai nạn, sức khỏe của hầu hết nạn nhân bom mìn đều giảm sút. Hễ trái gió, trở trời, những vết thương trên cơ thể họ lại tái phát, đau nhói. Bên cạnh vấn đề sức khỏe, phần lớn nạn nhân bom mìn nói chung và thành viên nhóm Người vận động nói riêng đều có hoàn cảnh kinh tế khó khăn. Cuộc sống thiếu trước, hụt sau khiến việc bỏ tiền túi để tham gia các hoạt động xã hội trở nên không dễ dàng; cùng với đó, tâm lý có phần mặc cảm trở thành chướng ngại lớn đối với họ. Để gắn bó nhiều năm với công việc, các thành viên nhóm Người vận động đã động viên, giúp đỡ nhau rất nhiều.

08q3_8b
Nguyễn Xuân Tuấn chụp ảnh lưu niệm với một người bạn nước ngoài. Ảnh: Tây Long

Là nạn nhân bom mìn trò chuyện về nỗi đau, nguy cơ và cách phòng tránh tai nạn bom mìn, vật liệu nổ nên câu chuyện của các thành viên nhóm Người vận động dễ đi sâu vào lòng người. Bằng lối trò chuyện chân chất, mộc mạc, các thành viên trong nhóm đã giúp nhiều đối tượng, đặc biệt là các em nhỏ hiểu "bom mìn không… hiền lành" và phải làm gì khi gặp nó. Mỗi chuyến truyền thông đều để lại những kỷ niệm khó quên trong lòng thành viên nhóm Người vận động. Có những ngày họ phải tiếp 4-5 đoàn khách, xong việc, ai cũng mệt lử, cổ họng khô rang vì khát, nhưng trong lòng lại cảm thấy phơi phới niềm vui.

Là thành viên được giao nhiệm vụ trò chuyện với các đoàn khách quốc tế, Nguyễn Xuân Tuấn rất vui mừng khi chia sẻ của mình nhận được sự phản hồi tích cực từ những nhà hoạt động chính trị cũng như cựu binh Mỹ, học sinh, sinh viên nước ngoài… Nhiều người trong số họ đã trở lại Quảng Trị để chung tay khắc phục hậu quả do bom mìn còn sót lại sau chiến tranh. Đặc biệt, thấy việc làm ý nghĩa của nhóm Người vận động, một số nạn nhân bom mìn khác đã bước qua nỗi mặc cảm để cùng đồng hành. Bản thân họ sẵn sàng đối diện với nỗi đau mà bom mìn gây ra.

Đến giờ, ông Phạm Quý Thí không thể nhớ hết số lần mình tham gia hoạt động tuyên truyền phòng tránh tai nạn bom mìn với thành viên trong nhóm Người vận động và tiến hành "độc lập tác chiến". Theo thời gian, công việc tình nguyện, lắm nỗi gian lao vất vả đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của họ. Thế nên, hễ dăm bữa không đứng trước đám đông trò chuyện, cảnh báo về tai nạn bom mìn là ai cũng cảm thấy bứt rứt, áy náy chẳng yên. Các thành viên trong nhóm Người vận động hứa với nhau sẽ tiếp tục bước đi và cống hiến cho đến khi quê hương không còn hiểm họa bom mìn.

Tây Long

Bình luận

ZALO