Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Chủ nhật, 25/09/2022 02:52 GMT+7

Chu Vĩnh Khang - Hùm thiêng sa lưới

Biên phòng - Gọng kìm bao vây cựu Bộ trưởng Bộ Công an Trung Quốc Chu Vĩnh Khang, nhân vật một thời hét ra lửa tại Trung Quốc, được siết thêm một nấc khi ngày 30-3 vừa qua, Triệu Miêu và Diêm Tồn Chương, hai người thân cận của ông Chu Vĩnh Khang bị điều tra về các tội tham ô và "vi phạm kỷ luật Đảng". 

Vụ bắt giữ nằm trong khuôn khổ một cuộc điều tra quy mô lớn được ráo riết thực hiện từ năm ngoái đến nay đã tóm gọn nhiều quan chức và doanh nhân liên quan đến Chu Vĩnh Khang và gia tộc họ Chu, góp phần làm sáng tỏ con đường sụp đổ của ông trùm an ninh Trung Quốc này.

24-1.jpg
Ông Chu Vĩnh Khang khi còn giữ cương vị Bộ trưởng Bộ Công an Trung Quốc. Ảnh: South China Morning Post

Con đường lên tới đỉnh cao quyền lực

Chu Vĩnh Khang được xem là một trong những người đàn ông quyền lực nhất Trung Quốc, người đã xây dựng một mạng lưới bao trùm các lĩnh vực dầu khí, khai mỏ và an ninh của đất nước đông dân nhất thế giới, đồng thời tạo được những "căn cứ địa" vững chắc ở địa phương.

Sinh năm 1942 tại thôn Tây Tiền Đầu, thị trấn Hậu Kiều, thành phố Vô Tích, tỉnh Giang Tô, ngay từ nhỏ Chu Vĩnh Khang rất kiệm lời, hiếm khi chơi với các bạn cùng trang lứa nhưng lại rất siêng năng nhanh nhẹn, hiểu lễ nghĩa. Chu Vĩnh Khang thường giúp cha mẹ làm nông mỗi khi tan lớp. Khi học xa nhà, Chu Vĩnh Khang lúc về quê đều đến thăm hỏi họ hàng vào mỗi dịp nghỉ hè hoặc nghỉ đông.

Năm 1955, Chu Vĩnh Khang (lúc ấy 13 tuổi) thi đậu vào trường Trung học thị trấn Đãng Khẩu và trở thành một trong những học sinh giỏi nhất trường. Năm 1958, Chu là một trong ba học sinh của Đãng Khẩu giành được suất vào trường Trung học Tô Châu. Năm 1961, Chu Vĩnh Khang lại một lần nữa làm rạng danh thôn Tây Tiền Đầu khi đỗ vào Học viện Dầu khí Bắc Kinh, một trong 8 trường lớn nhất Trung Quốc (nay là Đại học Dầu khí Trung Quốc). Tại đây, ông quen biết và kết hôn với người vợ đầu tiên Vương Thục Hoa và có hai cậu con trai là Chu Bân và Chu Hàm.

Năm 1967, Chu Vĩnh Khang là kỹ sư dầu khí tại mỏ Đại Khánh (Hắc Long Giang) gần Xi-bê-ri. Với chính sách thúc đẩy dầu khí làm trụ cột cho phát triển kinh tế của Đặng Tiểu Bình, Chu Vĩnh Khang bắt đầu thăng tiến nhanh, từ dầu bước sang chính trị. Những vị trí đầu tiên mà Chu được bổ nhiệm là Thị trưởng hoặc Bí thư tại các thành phố liên quan đến công nghiệp dầu, chẳng hạn Bàn Cẩm (Liêu Ninh) và Đông Doanh (Sơn Đông). Chính tại Liêu Ninh, Chu Vĩnh Khang gặp Bạc Hy Lai (lúc đó là Thị trưởng Đại Liên, thành phố cảng thuộc Liêu Ninh). Trong suốt những năm làm lãnh đạo của Tập đoàn Dầu khí quốc gia (CNPC), Chu Vĩnh Khang đã góp phần phát triển nhiều mỏ dầu lớn như Đại Khánh, Liaohe, Shengli và những mỏ khí đốt khổng lồ ở Tarim và Tứ Xuyên.

Sự nghiệp chính trị của Chu Vĩnh Khang phất lên "như diều gặp gió" kể từ năm 1998, ông được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Tài nguyên đất đai, nơi được quyền kiểm soát tất cả đất đai và mỏ khoáng khắp Trung Quốc. Sau đó, Chu làm Bí thư Tứ Xuyên. Năm 2002, Chu vào Bộ Chính trị. Từ năm 2007 đến 2012, ông là Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị (một "thượng tầng chính trị" Trung Quốc với số ủy viên chỉ có 9 người). Từ năm 2002-2007, Chu làm Bộ trưởng Bộ Công an, rồi từ năm 2007-2012 làm Bí thư Ủy ban Chính pháp, nơi giám sát tất cả tòa án và lực lượng Cảnh sát. Thời Chu, ngân sách an ninh nội chính của Trung Quốc được cấp cao hơn cả ngân sách quốc phòng. Cũng trong thời này, Chu và Bạc phối hợp thực hiện chiến dịch trấn áp tội phạm tại Trùng Khánh.

Chu Vĩnh Khang trở thành Bộ trưởng Đất đai và Tài nguyên vào năm 1998-1999, thời kỳ cơ quan này được kiểm soát toàn bộ giấy phép khai mỏ và sử dụng đất của Trung Quốc. Sau đó, ông này trở thành Bí thư Tỉnh ủy Tứ Xuyên. Đến năm 2002, Chu Vĩnh Khang vào  Bộ Chính trị, cơ quan quyền lực cao nhất ở Trung Quốc. Trong giai đoạn 2002-2007, Chu Vĩnh Khang là Bộ trưởng Công an Trung Quốc và trong 5 năm tiếp theo, ông giữ chức Chủ tịch Ủy ban Pháp luật và Chính trị Trung Quốc, cơ quan đầy quyền lực chịu trách nhiệm giám sát toàn bộ lực lượng hành pháp và tòa án của nước này.

Nhờ thế lực của Chu Vĩnh Khang, con trai Chu Bân, hai em trai Chu Nguyên Hưng, Chu Nguyên Thanh, các thuộc cấp Lý Hoa Lâm, Ký Văn Lâm, Quách Vĩnh Tường... đã tạo dựng được một đế chế kinh doanh đầy thế lực. Trong đó, "thái tử" Chu Bân là một mắt xích quan trọng trong "nhóm lợi ích" đó.

"Hổ lớn" sập bẫy

Trong thời gian Chu Vĩnh Khang giữ vị trí "ông trùm an ninh", ngân sách dành cho lĩnh vực an ninh nội địa của Trung Quốc có lúc đã vượt quá cả ngân sách quốc phòng. Với tư cách là Bộ trưởng Công an, Chu Vĩnh Khang đã hỗ trợ đắc lực cho chiến dịch "Đả hắc" của Bí thư Thành ủy Bạc Hy Lai nhắm vào các băng đảng tội phạm và làm chấn động giới kinh doanh tư nhân ở Trùng Khánh. Tuy nhiên, chính mối quan hệ thân thiết này đã hủy hoại sự nghiệp của Chu Vĩnh Khang, sau khi Bạc Hy Lai bị "ngã ngựa" vào tháng 3-2012. Đây cũng là thời điểm Chu Vĩnh Khang phải nghỉ hưu và ảnh hưởng của ông dần dần bị giảm.

Theo báo Bưu điện Hoa Nam buổi sáng, Chu biết mình sẽ bị "đánh" từ mùa hè 2013, sau khi nhận cú điện thông báo không được mời đến dự cuộc họp lãnh đạo cấp cao của Đảng tổ chức hằng năm tại khu nghỉ mát Bắc Đới Hà (Hà Bắc). Đến cuối năm 2013, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình đã quyết định thành lập một đơn vị đặc biệt, do một Thứ trưởng Công an đứng đầu để điều tra cựu Bộ trưởng Công an Chu Vĩnh Khang về tội tham nhũng, không tôn trọng kỷ luật nội bộ của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Tuy nhiên, suốt từ đó đến nay, Chu Vĩnh Khang vẫn chưa chính thức bị ghép vào bất kỳ tội danh nào. Trong cuộc họp báo đầu tháng 3-2014, Thủ tướng Lý Khắc Cường nhấn mạnh rằng "bất luận Chu Vĩnh Khang là ai, ở vị trí cao như thế nào, nếu phạm kỷ luật Đảng, đều phải bị trừng trị, bởi mọi người đều bình đẳng trước pháp luật". Hiện, ông Chu Vĩnh Khang đang bị quản thúc tại nhà.

Cũng theo báo Bưu điện Hoa Nam buổi sáng, chỉ trong vòng hai năm kể từ khi ông Chu Vĩnh Khang nghỉ hưu, không chỉ các thành viên trong gia tộc họ Chu mà hàng loạt thân tín của ông ở Tập đoàn CNPC, Tỉnh ủy Tứ Xuyên, Bộ Công an đều lần lượt sa lưới. Tính đến nay, đã có tổng cộng 313 người có liên quan đến Chu Vĩnh Khang bị bắt. Ngoài ra, cơ quan điều tra cũng thu giữ khối tài sản khổng lồ của ông Chu Vĩnh Khang, cũng như thành viên gia đình và các cộng sự thân tín, với tổng giá trị lên tới khoảng 16 tỷ USD, cùng với một kho vũ khí quân dụng.

Có thể nói, Chu Vĩnh Khang là một nhân vật có vai vế thuộc hàng đại thế lực trong chính trường Trung Quốc. Việc loại bỏ được "hổ lớn" Chu Vĩnh Khang, Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ trở thành nhà lãnh đạo chống tham nhũng tích cực và hiệu quả nhất của Trung Quốc trong những năm gần đây.

Phương Châu

Bình luận

ZALO