Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ ba, 31/01/2023 01:28 GMT+7

Chiến thắng "Hà Nội - Điện Biên phủ trên không": Đường lối chiến tranh nhân dân và nghệ thuật quân sự sáng tạo của Đảng và Quân đội ta

Biên phòng - Cách đây 50 năm, dưới sự lãnh đạo của Đảng, quân và dân miền Bắc đã tổ chức chiến dịch phòng không quy mô lớn vào những ngày cuối tháng 12/1972, đánh bại chiến dịch tập kích đường không chiến lược của đế quốc Mỹ vào Hà Nội, Hải Phòng và một số địa phương ở phía Bắc. Tầm vóc của thắng lợi này được ghi tạc vào lịch sử với niềm tự hào của dân tộc Việt Nam: Chiến thắng “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không”.

Chiếc máy bay B-52 đầu tiên bị bắn rơi trên cánh đồng Chuôm, xã Phù Lỗ, huyện Đông Anh (Hà Nội) vào đêm 18/12/1972. Ảnh: Tư liệu

Ngày 14/12/1972, Tổng thống Mỹ Richard Nixon phê chuẩn chiến dịch quân sự “Linebacker II” đánh phá ồ ạt bằng không quân vào Hà Nội, Hải Phòng và một số địa phương ở miền Bắc nước ta. Để phục vụ cho chiến dịch quân sự “Linebacker II”, đế quốc Mỹ đã huy động lực lượng lớn nhất kể từ sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai: Sử dụng 193 máy bay ném bom chiến lược B-52 (chiếm gần 50% số máy bay B-52 Mỹ có lúc đó) với tần suất 663 lần/chiếc; cùng 1.077 chiếc máy bay chiến thuật với tần suất 3.920 lần/chiếc.

Trong 12 ngày đêm cuối năm 1972 (từ ngày 18 đến ngày 29/12/1972), Hà Nội, Hải Phòng và một số thành phố, thị xã ở miền Bắc đã phải hứng chịu ước tính hơn 20.000 tấn bom tàn phá, hủy diệt của đế quốc Mỹ. Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của Trung ương Đảng, bằng bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam, trải qua 12 ngày đêm chiến đấu, quân và dân miền Bắc đã bắn rơi tổng cộng 81 máy bay các loại. Trong đó, quân và dân Hà Nội lập công to lớn hơn cả với thành tích bắn rơi 32 chiếc máy bay. Khi kết thúc chiến dịch, số lượng máy bay B-52 bị lực lượng Phòng không và Không quân Việt Nam bắn rơi là 34 trên tổng số 193 chiếc mà Mỹ huy động (tỷ lệ tổn thất là 17,6%).

Ngày 30/12/1972, Chính phủ Mỹ buộc phải đơn phương tuyên bố ngừng ném bom miền Bắc Việt Nam từ vĩ tuyến 20 trở ra, đề nghị nối lại cuộc đàm phán Paris. Đế quốc Mỹ sau đó phải đồng ý ký Hiệp định Paris (ngày 27/1/1973), rút quân ra khỏi Việt Nam. Trong cuốn sách “Không còn những Việt Nam nữa”, Tổng thống Mỹ Richard Nixon chua xót nhận ra: “Đỉnh cao của cuộc leo thang chiến tranh ở Việt Nam là đợt chúng ta đưa B-52 ném bom Hà Nội, Hải Phòng dịp lễ Noel năm 1972. Nhưng chúng ta đã thất bại và phải ký Hiệp định Paris”.

Ngay từ năm 1966, khi máy bay B-52 của Mỹ ném bom miền Bắc nước ta thì Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ thị lực lượng Phòng không-Không quân phải tìm ra cách đánh B-52. Đến ngày 17/9/1967, sau một thời gian dày công nghiên cứu, nhận dạng, kíp chiến đấu của Tiểu đoàn 84, Trung đoàn Tên lửa 238 đã bắn rơi 1 chiếc B-52. Đây là lần đầu tiên ta bắn rơi “Siêu pháo đài bay” của đế quốc Mỹ. Cuốn “Cẩm nang đỏ” mang tên “Cách đánh B-52 của bộ đội tên lửa” ra đời kịp thời, đã đúc kết kinh nghiệm trong gần 7 năm đối đầu với B-52, tìm ra cách đánh hay, phù hợp với điều kiện thực tế về vũ khí, trang bị của ta. Trên cơ sở tài liệu này, ngày 31/10/1972, Quân chủng Phòng không-Không quân tổ chức Hội nghị cán bộ để thảo luận, phổ biến cách đánh B-52.

Việc sử dụng hợp lý các loại vũ khí hiện có và hợp đồng tác chiến chặt chẽ giữa bộ đội radar, tên lửa phòng không, pháo phòng không, không quân tiêm kích, lực lượng phòng không của bộ đội địa phương và dân quân tự vệ đã tạo ra lưới lửa phòng không dày đặc nên máy bay Mỹ dù bay ở độ cao nào, từ hướng nào, ở khung thời gian nào cũng có thể bị tiêu diệt. Ngoài ra, cán bộ, nhân dân trên toàn miền Bắc cũng được tổ chức, huy động tối đa để phục vụ chiến đấu. Đây thực sự là nét độc đáo của nghệ thuật quân sự Việt Nam, thể hiện sức mạnh tổng hợp của chiến tranh nhân dân.

Riêng đối với việc tiêu diệt B-52, Quân đội ta đã biết vạch nhiễu để phát hiện ra chúng dù B-52 được gây nhiễu cực mạnh. Binh chủng Tên lửa phòng không dựa vào đó đã bắn rơi 29 máy bay B-52 trên tổng số 34 chiếc B-52 bị bắn rơi. Thậm chí có hai trung đoàn tên lửa (H61, H57) chưa từng “chạm trán” với B-52 trước đó nhưng nhờ vận dụng đúng cẩm nang đánh B-52 đã lập thành tích bắn hạ đến 24 máy bay B-52. Do đó, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhận xét: “Chúng ta đánh được B-52 Mỹ là do nhiều nguyên nhân, trong đó có sự đóng góp hết sức quan trọng của cuốn sách này” và Đại tướng cũng nhấn mạnh: “Một trong những yếu tố quyết định để chiến thắng là phải có cách đánh tốt và được huấn luyện chu đáo”.

Chiến thắng “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” là thắng lợi của đường lối chiến tranh nhân dân, của thế trận phòng không nhân dân; là chiến thắng của nghệ thuật quân sự sáng tạo của Đảng và Quân đội ta.

Trong cuốn sách “Cuộc chiến tranh không quân ở Đông Dương” xuất bản ở Mỹ có lời đánh giá nổi tiếng của Giáo sư Neil Seehan: “Thắng lợi của người Việt Nam là một thí dụ vô song về sự toàn thắng của trí tuệ con người đối với máy móc”.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp thì nhận định: “Đây là thắng lợi to lớn nhất, chiến công xuất sắc nhất của cuộc chiến tranh nhân dân trên miền Bắc XHCN đánh thắng cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ… Quân dân Hà Nội, quân dân miền Bắc anh hùng đã đập tan cuộc tập kích chiến lược của không quân Mỹ, lập nên một “Điện Biên Phủ trên không” oanh liệt, góp phần quan trọng vào thắng lợi của Hiệp định Paris”.

Chiến thắng “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” đã góp phần quan trọng bảo vệ vững chắc miền Bắc XHCN, giữ vững thành quả cách mạng đã giành được, tạo ra bước chuyển chiến lược căn bản về cục diện của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, góp phần giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Nguyễn Văn Toàn

Bình luận

ZALO