Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ sáu, 02/12/2022 06:01 GMT+7

Chiến thắng phát xít - thời cơ lớn cho cách mạng Việt Nam

Biên phòng - Chớp thời cơ mở ra từ chiến thắng vĩ đại đánh bại chủ nghĩa phát xít, tháng 8/1945, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân Việt Nam đã tiến hành thành công cuộc Cách mạng tháng Tám lịch sử, lập nên nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, mở ra kỷ nguyên tự do, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Chấm dứt thế chiến thứ hai

Năm 1943, trên chiến trường châu Âu đã có sự thay đổi căn bản trong cán cân so sánh lực lượng giữa phát xít với Liên Xô và các nước Đồng minh. Cuối năm 1943, khối phát xít bắt đầu tan vỡ với sự đầu hàng của phát xít Ý, trong khi Liên Xô ngày càng lớn mạnh và mối quan hệ giữa các nước trong phe Đồng minh được tăng cường.

Từ mùa hè 1943 trở đi, không quân Anh - Mỹ oanh tạc nước Đức liên tục, các trung tâm công nghiệp lớn được ví như "cỗ máy chiến tranh" của Đức như Lai-xích, Hăm-bua, Béc-lin... đều bị tàn phá nặng nề. Ngày 12/1/1945, nhiều sư đoàn Hồng quân Liên Xô và các đơn vị quân đội Ba Lan, Tiệp Khắc, Bun-ga-ri, Ru-ma-ni đã mở cuộc tấn công mãnh liệt vào quân Đức trên một chiến tuyến dài 1.200km từ bờ biển Ban Tích đến Hắc Hải.

Trong vòng 3 tháng, Hồng quân đã chọc thủng toàn bộ phòng tuyến phía Đông của phát xít Đức, giải phóng hoàn toàn Ba Lan với Thủ đô Vác-xa-va (17/1), toàn bộ Hung-ga-ri với Thủ đô Bu-đa-pét (18/2), phần lớn nước Áo với Thủ đô Viên (18/4), miền Đông Tiệp Khắc, Đan Mạch, chiếm Đông Phổ... tiến sâu vào lãnh thổ nước Đức nhằm thẳng theo hướng Thủ đô Béc-lin.

Cuộc tấn công phát xít Đức ở mặt trận phía Tây bắt đầu từ tháng 2/1945 với lực lượng của 4 triệu quân Anh - Mỹ và các nước đồng minh. Sang tháng 3/1945, quân đồng minh vượt sông Ranh, tràn vào nước Đức. Đội quân Liên Xô và quân Anh - Mỹ gặp nhau trên bờ sông En-bơ. Ở Ý, ngày 28/4, du kích Ý nổi lên xử tử Mút-xô-li-ni (là thủ tướng độc tài cai trị phát xít Ý).

Trận Béc-lin (16/4 - 2/5/1945) là chiến công lịch sử của quân đội Xô Viết, đã đi vào lịch sử thế giới như một chiến công hiển hách chống lại chủ nghĩa phát xít. Trong trận chiến này, Hít-le đã bố trí một lực lượng vô cùng hùng hậu với hơn 90 sư đoàn, 1.500 xe tăng, trên 300 máy bay. Trong thành phố, phát xít Đức cũng thành lập đội dân quân phòng vệ đông đến 20 vạn người, được trang bị vũ khí hiện đại.

Để chiến thắng phát xít Đức, Bộ Tổng Tư lệnh tối cao Liên Xô đã huy động lực lượng trên cả hai phương diện quân gồm 2,5 triệu người, 6.250 xe tăng, 7.500 máy bay. Hồng quân khép vòng vây, phá vỡ phòng tuyến địch ở sông Ô-đe, bao vây Béc-lin và chiến đấu quyết liệt trên từng con phố. Hít-le tự sát trong hầm chỉ huy (30/4/1945), cờ của Liên Xô được cắm trên nóc nhà Quốc hội Đức vào chiều cùng ngày. Ngày 2/5, Hồng quân chiếm toàn bộ Thủ đô Béc-lin, 7 vạn quân Đức còn lại đã đầu hàng không điều kiện.

Sự thất bại của phát xít Đức ở châu Âu đã tạo thế tiến công tiêu diệt phát xít Nhật ở Viễn Đông. Với những đợt tấn công liên tiếp của Liên Xô đánh tan đội quân Quan Đông (từ ngày 9 đến 20/8/1945), Mỹ thả hai quả bom nguyên tử xuống thành phố Hi-rô-si-ma (6/8) và Na-ga-xa-ki (9/8). Những hành động này đã tác động sâu sắc nhất, đưa đến việc Chính phủ Nhật tuyên bố đầu hàng quân Đồng minh vô điều kiện, chấm dứt thế chiến thứ hai.

"Đem sức ta mà giải phóng cho ta"

Ngược dòng lịch sử, tháng 9/1939, thế chiến thứ hai bùng nổ, lôi cuốn một loạt các quốc gia vào cơn lốc chiến tranh, đặt trước giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể loài người yêu cầu cấp bách là giải phóng các dân tộc thoát khỏi ách nô dịch của phát xít Đức, Ý, Nhật, cứu loài người thoát khỏi thảm họa diệt chủng. Ở Đông Dương, đế quốc Pháp thẳng tay đàn áp cách mạng, tiến công Đảng và các tổ chức quần chúng do Đảng lãnh đạo, tước mọi quyền tự do, dân chủ mà nhân dân ta giành được trong phong trào 1936-1939.

cmt8-1.jpg
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra lời kêu gọi: “Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến. Toàn thể đồng bào ta hãy đứng dậy đem sức ta mà giải phóng cho ta”. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, hơn 20 triệu nhân dân ta từ Bắc đến Nam đã tiến hành cuốc tổng khởi nghĩa cách mạng tháng tám thành công. ảnh: Tư liệu.

Trước tình hình ấy, Hội nghị Trung ương Đảng tháng 11/1939 đề ra chủ trương chuyển hướng quan trọng về đường lối và phương pháp cách mạng, chuyển từ đấu tranh dân chủ, dân sinh, sang trực tiếp đánh đổ chính quyền đế quốc tay sai. Nghị quyết của hội nghị chỉ rõ: "Một cao trào cách mạng nhất định sẽ nổi dậy. Đảng phải chuẩn bị để gánh lấy sứ mệnh thiêng liêng lãnh đạo các dân tộc bị áp bức Đông Dương vũ trang giành lấy quyền tự do, độc lập".

Giữa lúc tình hình trong nước sôi sục khí thế cách mạng, tháng 2/1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc về nước cùng Đảng trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam. Đây là sự kiện lịch sử có tầm quan trọng đặc biệt đối với thắng lợi của cách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam (Đảng tiến hành xây dựng các đoàn thể cứu quốc, mở các lớp huấn luyện ngắn ngày đào tạo cán bộ). Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 8 - tháng 5/1941 đã thảo luận tình hình quốc tế từ lúc nổ ra chiến tranh và dự báo sự phát triển: "Nếu cuộc chiến tranh đế quốc lần trước đã đẻ ra Liên Xô (1917), một nước xã hội chủ nghĩa thì cuộc đế quốc chiến tranh lần này sẽ đẻ ra nhiều nước xã hội chủ nghĩa, sẽ do đó mà cách mạng nhiều nước thành công".

Hội nghị đề ra nhiệm vụ phải gấp rút chuẩn bị lực lượng về mọi mặt để đón thời cơ giành thắng lợi quyết định cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Xác định việc chuẩn bị khởi nghĩa là nhiệm vụ trung tâm của toàn Đảng, toàn dân, hội nghị quyết định thành lập Mặt trận dân tộc thống nhất rộng rãi - Mặt trận Việt Minh, tổ chức lực lượng vũ trang huấn luyện quân sự, xây dựng căn cứ địa cách mạng, chủ trương con đường khởi nghĩa vũ trang từng phần, tiến tới tổng khởi nghĩa.

Từ thời điểm này, đội du kích Bắc Sơn được duy trì, phát triển thành Cứu quốc quân, hoạt động ở vùng căn cứ Bắc Sơn - Võ Nhai. Từ các đội tự vệ ở Cao Bằng, Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân được thành lập (22/12/1944), tạo thế kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang, với chiến tranh du kích cục bộ, đẩy tới phong trào kháng Nhật, chống Pháp trong cả nước.

Từ tháng 1/1944 đến 1/1945, Hồng quân Liên Xô tấn công quét sạch quân đội phát xít trên toàn lãnh thổ Liên Xô, giải phóng nhiều nước châu Âu nhằm Béc-lin thẳng tiến. Tại Đông Dương, mâu thuẫn giữa Nhật và Pháp ngày càng gay gắt. Ngày 9/3/1945, Nhật đảo chính Pháp. Ngay trong đêm 9/3/1945, Ban Thường vụ Trung ương Đảng họp dưới chủ trì của Tổng Bí thư Trường Chinh, chủ trương phát động một cao trào kháng Nhật cứu nước trên toàn quốc.

Ngày 12/3, Chỉ thị "Nhật, Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta" đã ra đời. Chỉ thị là lời hiệu triệu cùng khẩu hiệu "phá kho thóc giải quyết nạn đói" như một luồng gió mạnh thổi bùng ngọn lửa cách mạng, tạo nên thác đổ triều dâng phong trào kháng Nhật cứu nước.

Tháng 4/1945, Hội nghị quân sự Bắc Kỳ do Ban Thường vụ Trung ương triệu tập ở Hòa Hiệp (Bắc Giang) "đặt nhiệm vụ chính trị lên trên tất cả các nhiệm vụ cần kíp khác". Phong trào kháng chiến diễn ra mạnh mẽ hoặc toàn quốc, làm lung lay nền thống trị của quân phiệt Nhật và tay sai. Ngày 30/4/1945, lá cờ chiến thắng của Hồng quân Liên Xô tung bay trên nóc tòa nhà Quốc hội Đức. Ngày 9/5/1945, Đức ký Biên bản đầu hàng vô điều kiện.

Ngày 8/8/1945, Liên Xô tuyên chiến với phát xít Nhật và chỉ trong một tuần, quân đội Xô viết đã tiêu diệt hơn một triệu quân Quan Đông ở Đông Bắc Trung Quốc, buộc Nhật đầu hàng không điều kiện. Nắm thời cơ cách mạng, Hội nghị toàn quốc của Đảng họp ở Tân Trào (ngày 13 đến 15/8/1945) đã kêu gọi toàn dân đứng lên Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước. Ngày 16/8/1945, cũng tại Tân Trào, Đại hội quốc dân được triệu tập, tán thành chủ trương Tổng khởi nghĩa của Đảng, bầu Ủy ban Dân tộc giải phóng, do đồng chí Hồ Chí Minh làm Chủ tịch.

Đáp lời kêu gọi thiêng liêng của Đảng, của Chủ tịch Hồ Chí Minh, 25 triệu đồng bào cả nước, với tinh thần "đem sức ta mà giải phóng cho ta", đã nhất tề vùng lên giành chính quyền trong 15 ngày (từ 13 đến 28/8/1945), chấm dứt sự thống trị gần trăm năm của thực dân và ngàn năm của phong kiến, thiết lập nền dân chủ cộng hòa. Dân tộc Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên độc lập, tự do và chủ nghĩa xã hội. Thắng lợi này còn góp phần cùng nhân dân thế giới trong cuộc đấu tranh chống phát xít vì hòa bình, dân chủ và tiến bộ xã hội. 
Đình Hùng

Bình luận

ZALO