Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ ba, 22/09/2020 09:46 GMT+7

Châu Âu áp dụng trở lại luật nghĩa vụ quân sự

Biên phòng - Sau Chiến tranh Lạnh, phần lớn các nước châu Âu đã bãi bỏ nghĩa vụ quân sự bắt buộc. Nhưng do tình hình địa chính trị và an ninh bất ổn hiện nay, nhất là sự trỗi dậy của chủ nghĩa khủng bố, nhiều nước đang xem xét lại chính sách này như một trong những biện pháp nhằm tăng cường khả năng quốc phòng.

q7m96r5uz0-55817_9c869e6e-33c2-ff02-d469-c249afa5d3b4@yahoo.com_1336760320
Binh sĩ Phần Lan trong một cuộc diễn tập tác chiến hồi tháng 2-2016. Ảnh: Sputnik 

Nghĩa vụ quân sự là quy định bắt buộc, thường áp dụng đối với nam công dân của nhiều quốc gia để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Đây là một mô hình đội quân hỗn hợp được tạo thành từ lính nghĩa vụ và các chuyên gia, nhằm tăng cường sự liên kết xã hội và quân đội, cho phép hiểu rõ hơn về sự cần thiết của công tác chuẩn bị cho an ninh quốc phòng của đất nước.

Nghĩa vụ quân sự bắt nguồn từ cuộc cách mạng Pháp năm 1790 và trở thành nền tảng để xây dựng lực lượng quân sự hùng hậu ở quốc gia Bắc Âu này. Mô hình này sau đó đã được hầu hết các quốc gia châu Âu sao chép, theo đó các nam công dân khi đến đô tuổi nhất định phải nhập ngũ, phục vụ trong quân đội từ 1 đến 8 năm, sau đó chuyển sang lực lượng dự bị.

Đến đầu thế kỷ XXI, ngày càng nhiều nước bãi bỏ quy định trên, thay vào đó là lực lượng quân sự chuyên nghiệp gồm những người tự nguyện nhập ngũ nhằm đáp ứng yêu cầu của quân đội. Trên thế giới hiện có khoảng 90 quốc gia không áp dụng chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc, trong đó chủ yếu là ở châu Âu. Tuy nhiên, tình hình thực tế hiện đã có nhiều thay đổi, nên một số nước như Đức, Pháp, Ba Lan và Thụy Điển đang tranh luận về việc tái áp đặt chế độ nhập ngũ bắt buộc.

Ukraine và Litva đã thông qua các điều luật nhằm chính thức hóa chế độ nhập ngũ bắt buộc, trong khi Phần Lan - quốc gia vẫn áp dụng chế độ nhập ngũ bắt buộc lâu nay - giờ đây áp dụng luật này với cả nam và nữ giới. Lý do khiến nhiều quốc gia châu Âu phải xem xét lại chính sách nghĩa vụ quân sự bắt buộc là vì các nguy cơ an ninh tiềm ẩn từ những phần tử cực đoan, quá khích trà trộn vào dòng người di cư ồ ạt từ các nước có xung đột vũ trang ở Trung Đông, Bắc Phi… Một lý do khác nữa được cho là nhằm khơi dậy niềm tự hào dân tộc của công dân.

Ở Thụy Sĩ, theo quy định hiện hành, tất cả các công dân nam tuổi từ 18 - 34 có đủ điều kiện sức khỏe đều phải đi nghĩa vụ quân sự bắt buộc. Các tân binh phải trải qua khóa huấn luyện cơ bản kéo dài từ 18 - 21 tuần, sau đó là các khóa bồi dưỡng được tổ chức hàng năm trong vòng 19 ngày. Người Thụy Sĩ coi chế độ quân dịch như “chất keo” gắn kết dân tộc, là công cụ để các thế hệ công dân vốn không cùng chung một ngôn ngữ hay văn hóa xích lại gần nhau hơn.

Tháng 9-2013, người dân Thụy Sĩ đã bỏ phiếu bác bỏ đề xuất hủy chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc để thay bằng hình thức tuyển quân tự nguyện (lính chuyên nghiệp). Đây không phải lần đầu tiên người Thụy Sĩ, vốn chưa từng tham gia bất kỳ một cuộc chiến tranh nào trong vòng 200 năm qua, khước từ mọi nỗ lực nhằm thay đổi quy định về chế độ quân dịch bắt buộc. Giới chức quân đội cho rằng quy định này đã quá lỗi thời, đồng ý tỏ ý nghi ngờ về sự cần thiết phải duy trì lực lượng quân đội khoảng 150.000 binh sĩ của Thụy Sĩ, tương đương với quân số của lực lượng vũ trang các nước Áo, Bỉ, Thụy Điển, Na Uy và Phần Lan cộng lại.

Tuy nhiên, những người ủng hộ quy định này cho rằng chế độ tuyển quân tự nguyện hoàn toàn có thể ảnh hưởng tiêu cực tới an ninh quốc gia. Chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc giúp quân đội nước này có thể tuyển được những chuyên gia công nghệ thông tin, kỹ sư và bác sĩ giỏi nhất, và điều này rất quan trọng trong bối cảnh bản chất chiến tranh hiện nay đang ngày càng thay đổi.

Quốc gia láng giềng của Thụy Sĩ là Áo cũng ủng hộ thực hiện chế độ nghĩa vụ quân sự trong một cuộc trưng cầu ý dân năm 2013, bất chấp xu hướng hiện nay ở châu Âu là thay thế chế độ quân dịch bắt buộc bằng những lính chuyên nghiệp.

Các nước Bắc Âu đã liên tục cắt giảm biên chế quân sự kể từ khi kết thúc Chiến tranh Lạnh. Thế nhưng, sau khi tình hình khu vực nóng lên do cuộc khủng hoảng ở Ukraine và sự kiện sáp nhập Crimea vào Nga, tháng 12-2014, Thụy Điển đã quyết định áp dụng trở lại phương án sử dụng lính dự bị để tăng cường sức mạnh quân đội và năng lực tác chiến. Quyết định này sẽ có hiệu lực trong 10 năm, đảo ngược quyết định được đưa ra sau cuộc bỏ phiếu tại Quốc hội năm 2010, theo đó chấm dứt nghĩa vụ quân sự bắt buộc và ngừng việc huy động những người từng là lính nghĩa vụ cũng như những người tình nguyện tham gia chương trình tái huấn luyện bắt buộc.

Hiện Chính phủ Thụy Điển đang xem xét sẽ áp dụng trở lại chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc từ năm 2018, sau 8 năm hủy bỏ. Chính sách mới này sẽ áp dụng cho những công dân Thụy Điển sinh sau năm 1999. Ước tính có khoảng 4.000 thanh niên Thụy Điển 18 tuổi, cả nam và nữ, sẽ được gọi nhập ngũ mỗi năm. Giới phân tích nhận định đây là một đề xuất khôn ngoan trong bối cảnh nhiều năm qua, Thụy Điển phải đối mặt với sự thiếu hụt về số lượng và chất lượng binh sĩ do chế độ tòng quân tự nguyện.

Phần Lan, một trong số ít quốc gia ở châu Âu vẫn còn nghĩa vụ quân sự bắt buộc đối với nam giới, cho biết họ có kế hoạch cải thiện sự phối hợp với lực lượng dự bị có trước khi xảy ra cuộc khủng hoảng Ukraine. Mục đích là để cập nhật cho lực lượng dự bị về vai trò và nhiệm vụ trong thời chiến và mở ra sự tương tác về cách thức mà họ đã phát triển.

Tại Litva, Tổng thống Dalia Grybauskaite mới đây đã ký nghị định về việc áp dụng luật nghĩa vụ quân sự chung. Động thái này diễn ra giữa lúc cuộc khủng hoảng ở Ukraine đang căng thẳng và có nguy cơ đe dọa an ninh vùng Baltic. Theo Tổng thống Grybauskaite, trong môi trường địa chính trị hiện nay và trước những mối đe dọa đối với an ninh quốc gia, Litva cần phải tăng cường và củng cố nhanh nhất có thể năng lực phòng thủ của đất nước. Nếu được Quốc hội thông qua, trong năm nay Litva sẽ áp dụng chế độ quân dịch cho 5 năm tới như một biện pháp phòng bị.

Quốc gia Baltic này xóa bỏ nghĩa vụ quân sự từ năm 2008 và chuyển sang quân đội chuyên nghiệp. Tuy nhiên, tháng 3/2015 nghĩa vụ quân sự bắt buộc đã tạm thời khôi phục lại trong thời hạn 5 năm, theo đề nghị của Hội đồng Quốc phòng Nhà nước. Sửa đổi luật cho phép bổ sung vào các lực lượng thường xuyên của quân đội và hình thành đội quân dự bị cần thiết. Yêu cầu áp dụng chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc này được giải thích là xuất phát từ tình hình địa chính trị trong khu vực.

Như Lan

Bình luận

Liên kết hữu ích
ZALO