Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ bảy, 22/01/2022 09:28 GMT+7

Chặn tín dụng đen

Biên phòng - Khảo sát mới nhất của Ngân hàng Nhà nước cho thấy, có khoảng 47% người Việt Nam tham gia vay tiền, nhưng chỉ có 18,5% là vay từ những tổ chức tín dụng và tài chính chính thức, phần còn lại là vay cá nhân hoặc tín dụng đen.

Trong những năm qua, tín dụng tiêu dùng tại Việt Nam tăng trưởng vượt bậc, nâng cao khả năng tiếp cận tài chính của đại bộ phận người dân, đáp ứng nhu cầu vốn và tiêu dùng, góp phần kích cầu, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, đồng thời hạn chế được tín dụng ngầm trên thị trường...

Tính đến cuối năm 2020, dư nợ tín dụng tiêu dùng tại Việt Nam đạt khoảng 1,8 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 20% tổng dư nợ nền kinh tế, gấp 2,5 lần so với năm 2012. Bên cạnh những nỗ lực của các ngân hàng, những đóng góp quan trọng từ phía các công ty tài chính tiêu dùng, hệ thống Quỹ Tín dụng nhân dân, Ngân hàng Chính sách xã hội trong việc "phủ sóng" nhu cầu tín dụng vi mô trong nước.

Tính đến hết tháng 10-2021, dư nợ cho vay tiêu dùng của các công ty tài chính đạt gần 180.000 tỷ đồng, tăng 5,4% so với năm 2020; dư nợ của hệ thống Quỹ Tín dụng nhân dân đạt 131.000 tỷ đồng; dư nợ tín dụng của Ngân hàng Chính sách xã hội 244.000 tỷ đồng... phục vụ hiệu quả sản xuất kinh doanh và tạo sinh kế cho người dân.

Tuy nhiên, từ khi dịch bệnh Covid-19 bùng phát tác động nặng nề đến doanh nghiệp và người dân, thu nhập của người lao động bị giảm sút, thậm chí không có thu nhập, dẫn tới tình hình tội phạm tín dụng đen có chiều hướng diễn biến phức tạp.

Bộ Công an cảnh báo, tín dụng đen đã len lỏi đến từng ngõ ngách ở nông thôn, miền núi, khu công nghiệp. Thủ tục vay tín dụng đen khá đơn giản, không cần tài sản thế chấp, nhận tiền nhanh chóng... đã thu hút nhiều người có nhu cầu vay tiền từ vài triệu cho đến hàng tỷ đồng. Trong đó có cả các hộ nghèo, cận nghèo, người thất nghiệp, học sinh, sinh viên...

Với lãi suất cắt cổ từ 100 - 300%, thậm chí lên đến 700%/năm, tín dụng đen đã khiến nhiều người vay trở thành con nợ cùng quẫn khi “lãi mẹ đẻ lãi con” với cấp số nhân. Những giao dịch dân sự này do các bên tự thỏa thuận, không được chứng thực bởi pháp luật, nên người vay tiền phải đối mặt với nguy cơ khôn lường. Nếu không có khả năng trả nợ hoặc chậm trả lãi, các đối tượng cho vay sẽ dùng nhiều thủ đoạn đòi nợ, xiết nợ, ép bên vay và người thân phải trả.

Từ đó phát sinh các hành vi vi phạm pháp luật như: từ đe dọa, khủng bố tinh thần, đến cưỡng đoạt, cướp tài sản, bắt giữ người trái pháp luật, cố ý gây thương tích, hủy hoại tài sản...

Tín dụng đen lộng hành khắp nơi, thế nhưng việc xử lý hành vi vi phạm gặp nhiều khó khăn vì các đối tượng chuyển hướng lập các tài khoản, hội nhóm trên mạng xã hội (Zalo, Facebook) để mời chào số lượng lớn người có nhu cầu vay tiền; thỏa thuận lãi suất đúng như quy định của Nhà nước, nhưng lại biến tướng bằng hình thức thu “phí dịch vụ”, nên lãi suất thực tế thường trên 100%.

Thế nên khi vụ việc xảy ra, việc phân định trách nhiệm hình sự hay dân sự cũng không phải dễ dàng. Bởi, các băng nhóm hoạt động tín dụng đen tạo vỏ bọc hợp pháp dưới hình thức các cơ sở kinh doanh tài chính, công ty, doanh nghiệp để hoạt động.

Theo nhiều chuyên gia, để giải quyết vấn đề tín dụng đen, Chính phủ cần có giải pháp căn cơ, bền vững về tăng khả năng tiếp cận tín dụng, vốn chính thức cho người dân và doanh nghiệp. Việc mở rộng cho vay, đáp ứng nhu cầu vốn tiêu dùng cho người dân sẽ góp phần hạn chế người dân tiếp cận vốn từ những kênh không chính thức, hạn chế tín dụng đen. Đồng thời, cần rà soát và bổ sung, chỉnh sửa các văn bản quy phạm pháp luật cho phù hợp với việc xử lý hoạt động tín dụng đen, cho vay nặng lãi ngày càng tinh vi, biến tướng...

Quan trọng hơn cả vẫn là ý thức của người dân, cộng đồng trong phòng, chống tín dụng đen. Người dân, doanh nghiệp cần tránh xa những quảng cáo, mời chào hỗ trợ vay vốn từ các cá nhân, tổ chức tín dụng không chính thức.

Thanh Thảo

Bình luận

ZALO