Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ sáu, 16/04/2021 10:11 GMT+7

Cảnh báo vệ sinh an toàn thực phẩm ở miền núi

Biên phòng - Mặc dù đã có sự vào cuộc tích cực từ các cấp chính quyền và các ngành chức năng, nhưng các vụ ngộ độc thực phẩm ở các vùng miền núi, dân tộc thiểu số vẫn thường xuyên xảy ra. Đây thực sự là một tín hiệu không vui và cũng là hồi chuông cảnh báo, đòi hỏi công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe, nâng cao nhận thức cho người dân về vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) tại những vùng này cần được chú trọng, tăng cường hơn nữa.

wt63_18a
 Bác sĩ điều trị cho một nạn nhân ngộ độc thực phẩm ở Hà Giang.

Trăm kiểu gặp họa

Đã hơn một tháng nay, kể từ sau cái chết thương tâm của cháu Phạm Văn Khuy (4 tuổi), nhà ở thôn Nước Tỉa (xã Ba Tô, huyện Ba Tơ, Quảng Ngãi), người thân trong gia đình và bà con thôn bản vẫn chưa hết bàng hoàng, đau xót. Không một ai có thể ngờ mấy quả đu đủ và củ mì (sắn) lại cướp đi mạng sống của cháu Khuy và làm cho hai cháu nhỏ khác là Phạm Văn Nghiêng (5 tuổi) - anh ruột của cháu Khuy và Phạm Văn Ngân (10 tuổi), ở thôn Mang Lùng 1 bị ngộ độc, gây nguy hiểm đến tính mạng.

Theo người nhà nạn nhân kể lại, chiều hôm đó, sau khi người trong thôn phát hiện 3 cháu nhỏ nói trên đang trong tình trạng quằn quại, co giật, các nạn nhân được đưa đi Bệnh viện huyện Ba Tơ cấp cứu. Và sau đó, "thủ phạm" được xác định là những quả đu đủ cùng với củ sắn mà 3 cháu dùng để nấu ăn khi bố mẹ vắng nhà.

Trao đổi về vụ việc này, anh Phạm Văn Ách, Trưởng Công an xã Ba Tô cho biết: "Sau khi xảy ra vụ việc, bà con ở thôn Mang Lùng 1 đã rút ra bài học sâu sắc là từ giờ không để trẻ em còn quá nhỏ tuổi tự lo bữa ăn cho mình. Qua đây, bà con cũng bảo nhau, để tránh gặp tai họa bất ngờ, nếu thấy củ, quả gì có dấu hiệu khác lạ tuyệt đối không sử dụng để tránh bị ngộ độc".

Vụ việc đáng buồn nêu trên không phải là hiện tượng mang tính đơn lẻ ở miền núi, vùng sâu, vùng xa. Mới đây nhất, ngày 5-1-2017, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương đã tiếp nhận một bệnh nhân nam, 35 tuổi, trú tại TP Lai Châu bị mắc bệnh liên cầu lợn trong tình trạng sốt cao, mệt lả, trên da xuất hiện các ban hoại tử trên da. Trước đó một tuần, anh này đã làm thịt một con lợn nhỏ để ăn mừng năm mới cùng bạn bè, trong đó có làm món tiết canh. Ngay sau khi có triệu chứng bệnh lý xuất hiện, bệnh nhân đã được gia đình đưa đi sơ cứu tại bệnh viện địa phương, sau đó, chuyển xuống cấp cứu tại Bệnh viện nhiệt đới Trung ương. Nhờ được các y, bác sĩ kịp thời thực hiện các biện pháp giải độc và chăm sóc tích cực nên bệnh nhân đã thoát khỏi lưỡi hái tử thần.

Thực tế hiện nay, tình hình mất VSATTP tại các khu vực miền núi đang có nhiều diễn biến phức tạp và đáng báo động. Còn nhớ, vào cuối tháng 9-2016, một vụ ngộ độc tập thể xảy ra đã gây rúng động dư luận tỉnh Sơn La với tổng cộng 119 nạn nhân là học sinh trường Phổ thông dân tộc nội trú huyện Bắc Yên. Ngay sau khi các vụ ngộ độc xảy ra, các cơ quan chức năng đã tiến hành điều tra nguyên nhân, các mẫu bệnh phẩm được trích xuất và xét nghiệm, kết quả đã phát hiện món giò lợn học sinh sử dụng trong bữa trưa tại trường bị ôi thiu. Rất may, trong vụ ngộ độc này, do được cấp cứu kịp thời nên không có trường hợp học sinh nào bị nguy kịch, nhiều em đã hết biểu hiện đau đầu, nôn mửa, chóng mặt ngay sau khi được các bác sĩ và nhân viên y tế điều trị theo phác đồ y khoa.

Cảnh giác với các loại "đặc sản rừng"

Không chỉ bị ngộ độc cao từ các loại thực phẩm kém chất lượng, hoặc có nguy cơ nhiễm khuẩn mà ngay các loại "đặc sản rừng" không rõ nguồn gốc cũng rất nguy hiểm đối với không ít người dân ở miền núi, vùng sâu, vùng xa. Ngày 14-11-2016, Trung tâm Y tế huyện Văn Yên (Yên Bái) đã tiếp nhận và cứu sống 7 người trong một gia đình dân tộc Mông ở thôn 2, xã Nà Hẩu, huyện Văn Yên bị ngộ độc do ăn phải nấm độc.

Theo lời người nhà kể lại, chiều hôm đó, hai vợ chồng đi làm nương về thấy một số cây nấm mọc bên cạnh luống rau cải đã hái đem về nấu canh. Sau khi ăn được khoảng nửa giờ, tất cả thành viên trong gia đình gồm 7 người (bố, mẹ và 5 người con) đều có triệu chứng đau bụng, buồn nôn, hoa mắt, chóng mặt và được hàng xóm kịp thời đưa đi cấp cứu nên không có ai bị tử vong. Các bác sĩ ở Trung tâm Y tế huyện Văn Yên cho biết, ở vùng sâu, vùng xa thuộc huyện Văn Yên, đồng bào dân tộc thiểu số thường có thói quen thu hái, chế biến, sử dụng nấm rừng, song không nhận biết được các loại mang độc tính.

Từ năm 2016 đến nay, trên địa bàn huyện đã xảy ra 17 trường hợp ngộ độc thực phẩm, trong đó có 3 người tử vong. "Ở Văn Yên nói riêng, Yên Bái nói chung đã xảy ra rất nhiều vụ ngộ độc liên quan tới việc sử dụng nấm, rau rừng. Cũng vì thiếu hiểu biết  mà các nạn nhân không biết mình đã dùng nhầm các loại "đặc sản rừng" chứa độc tố để chế biến thành thức ăn cho gia đình. Hậu quả do những vụ ngộ độc này thường rất nghiêm trọng, khiến các nạn nhân tổn hại về sức khỏe, thậm chí mất cả mạng sống…" - Một bác sĩ tại Trung tâm Y tế huyện Văn Yên cho hay.

q7r3_18b
Một loài nấm lạ được xác định là gây ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm ở các vùng miền núi nước ta. Ảnh: P. M. Hưng

Có thể nói, ngộ độc thực phẩm đang là mối đe dọa nguy hiểm đối với sức khỏe, tính mạng con người từ đồng bằng đến miền núi, vùng sâu, vùng xa. Đây là một vấn đề không mới nhưng lại chưa bao giờ cũ. Hằng năm, các bệnh viện đã tiếp nhận hàng chục ca ngộ độc do thức ăn đến từ các vùng núi và rất nhiều trường hợp đã tử vong. Mặc dù thời gian qua, công tác tuyên truyền về VSATTP đã được các ngành chức năng triển khai, tuyên truyền mạnh mẽ trong nhân dân, tuy nhiên, vì nhiều lý do, ở miền núi, vùng sâu, vùng xa vẫn còn xảy ra nhiều vụ ngộ độc do ăn phải thức ăn không đảm bảo VSATTP. Nguyên nhân chính vẫn là do người dân chủ quan, không tuân theo khuyến cáo của chính quyền cũng như các ngành chức năng. Do vậy, vấn đề cấp thiết hiện nay là, cần phải gióng lên những hồi chuông cảnh báo từ các cơ sở y tế, chính quyền, cơ quan báo chí thông qua việc tăng cường công tác tuyên truyền nhằm trang bị cho đồng bào các dân tộc những hiểu biết cơ bản để tránh bị ngộ độc do ăn phải những thực phẩm đã bị ôi thiu, hoặc có độc tố từ tự nhiên. Mỗi người dân cũng cần tự nâng cao ý thức phòng tránh ngộ độc bằng cách không sử dụng các loại thực phẩm không rõ nguồn gốc hay không đảm bảo VSATTP và hãy nói "không" với thức ăn thuộc dạng này…

Phan Mạnh Hưng

Bình luận

ZALO