Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ ba, 17/05/2022 02:32 GMT+7

Căng thẳng Nga - NATO leo thang: Nguy cơ chiến tranh lạnh mới

Biên phòng - Hy vọng hàn gắn mối quan hệ giữa Nga và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tan thành mây khói khi khối liên minh quân sự này tiến hành một loạt cuộc tập trận quy mô lớn chưa từng có mang tên Anakonda-16 tại Ba Lan và khu vực biển Ban-tích. Nga đã kịch liệt phản đối cuộc tập trận lớn này và tuyên bố Mát-xcơ-va không thể là mối đe dọa khiến NATO tiến hành các cuộc tập trận sát biên giới nước Nga, cũng như leo thang quân sự tại khu vực này.

d72wl6i3h0-49442_04d0a1a9-fd03-9f51-47ae-964d36ed1b9a@yahoo.com_3801
Binh lính NATO chuẩn bị cho cuộc tập trận Anakonda-16 tại thành phố Đra-va-xcô Pô-mô-xki-e, Tây Bắc Ba Lan. Ảnh: The Guardian

Phép thử của NATO

Bắt đầu được triển khai từ ngày 6-6, chỉ hai tuần trước khi diễn ra Hội nghị thượng đỉnh NATO tại Vác-sa-va (Ba Lan) vào đầu tháng Bảy tới, Anakonda-16 được xem là đợt tập dượt phòng thủ - phản công quy mô nhất từ trước đến nay, với sự tham gia của hơn 31.000 binh sĩ từ 24 quốc gia thành viên NATO và một số nước thuộc Liên Xô cũ. Cuộc tập trận diễn ra trên toàn bộ các thao trường của Ba Lan với 3.000 trang thiết bị kỹ thuật quân sự, bao gồm nhiều xe tăng, xe bọc thép, hơn 100 máy bay các loại và 12 tàu chiến.

Đáng chú ý, sự kiện lần này đánh dấu lần đầu tiên lực lượng bán quân sự tham dự tập trận và được coi là một thành tố mới trong chiến lược của Ba Lan nhằm đối phó với một cuộc chiến tranh tổng hợp. Đây cũng được coi là “phép thử” để kiểm tra khả năng sẵn sàng bảo vệ sườn biên giới phía Đông của NATO.

Song song với cuộc tập trận quy mô lớn Anakonda, NATO cũng tiến hành một loạt cuộc tập trận khác mang tên “Saber Strike”, “Swift Response” và “Baltops”. “Saber Strike” được tiến hành nhằm hoàn thiện khả năng cơ động của các lực lượng cùng các trang thiết bị quân sự tại các nước vùng Ban-tích, Ru-ma-ni và Bun-ga-ri. “Swift Response” được thực hiện với kịch bản là hoạt động đổ bộ của quân đội Mỹ vào Ba Lan để thực hiện các nhiệm vụ tại Ba Lan và các nước thành viên NATO. “Baltops” được tiến hành trên vùng biển Ban-tích, với việc NATO đưa bộ binh vào Ba Lan diễn tập các kịch bản nhằm đánh giá khả năng phản ứng của khối này trước khủng hoảng - hoạt động vốn trước đây chỉ nằm trên giấy.

Chọc giận “gấu Nga”

Theo giới quan sát, cuộc tập trận Anakonda-16 chẳng khác nào hành động “dương oai diễu võ” ngay sát nách Nga. Mát-xcơ-va coi việc NATO tiếp tục mở rộng về phía Đông là “mối đe dọa chính đối với an ninh quốc gia” và không thể không lo ngại trước những kế hoạch của liên minh quân sự này khi đưa quân và vũ khí quân sự đến sát sườn Nga. Ngoại trưởng Nga Xéc-gây La-vrốp cho biết trước hành động làm leo thang căng thẳng của NATO, Nga sẵn sàng sử dụng những biện pháp thích đáng để đáp trả các mối đe dọa.

Đại diện thường trực của Nga tại NATO A-lếch-xan-đơ Gru-scô tuyên bố các cuộc tập trận mà NATO đang tiến hành tại Ba Lan và biển Ban-tích là nhằm cụ thể hóa âm mưu tăng cường các lực lượng quân sự áp sát biên giới Nga và đây là điển hình của chính sách thù địch mà tổ chức này tiến hành đối với Nga thời gian gần đây. Ông Gru-scô khẳng định Nga có đủ lực và các biện pháp để đảm bảo an ninh của mình một cách hiệu quả. Trước đó, Tổng thống Nga Vla-đi-mia Pu-tin đã đưa ra cảnh báo với Ru-ma-ni và Ba Lan khi hai nước này lắp đặt hệ thống lá chắn tên lửa Mỹ, đồng thời chỉ thị triển khai 3 sư đoàn mới tới biên giới phía Tây như một trong những biện pháp đối phó mới của Nga.

24 giờ trước khi cuộc tập trận Anakonda diễn ra, Ngoại trưởng Nga La-vrốp tuyên bố dù không coi sự tồn tại của NATO là mối đe dọa, nhưng Crem-lin không thể không quan ngại trước những hành động trên của liên minh này và sẽ có những phản ứng ở quy mô “chưa biết trước” đối với việc NATO gia tăng hoạt động tại Ban-tích. Ông cũng nhấn mạnh quan điểm của Nga về sự mở rộng và phát triển chương trình đối tác bằng cách lập cơ sở hạ tầng quân sự của NATO tại các quốc gia giáp biên giới với Nga và mở các cuộc tập trận là không thay đổi.

Từ lâu, Nga luôn coi việc NATO tiếp tục mở rộng về phía Đông là mối đe dọa chính đối với an ninh quốc gia. Thực tế, kể từ sau khi Chiến tranh lạnh kết thúc, liên minh quân sự lớn nhất thế giới này đã mở rộng ba lần, kết nạp thêm 12 thành viên gồm cả các quốc gia vùng Ban-tích thuộc Liên Xô cũ như Lát-vi-a, Lít-va, E-xtô-ni-a và gần đây nhất là chuẩn bị thu nhận thêm Môn-tê-nê-grô.

Dư âm và hậu quả

Quan hệ giữa NATO và Nga căng thẳng trở lại sau sự kiện Liên bang Nga sáp nhập trở lại Bán đảo Crưm vào lãnh thổ nước này hồi tháng 3-2014. Ngoài ra, NATO cũng cáo buộc Nga đóng vai trò trong cuộc xung đột ở miền Đông U-crai-na. Tuy nhiên, chính quyền của Tổng thống Pu-tin luôn phủ nhận những cáo buộc trên, đồng thời cho rằng việc phương Tây và NATO lôi kéo chính quyền U-crai-na là nguyên nhân gây ra cuộc khủng hoảng hiện nay tại quốc gia Đông Âu này.

Một số nhà phân tích cho rằng cuộc tập trận Anakonda có quy mô lớn nhất của NATO kể từ thời kỳ Chiến tranh lạnh cùng với hàng loạt cuộc thao luyện khác trong lãnh thổ NATO đã khiến quan hệ vốn không êm ả giữa Nga và phương Tây thêm sóng gió. Đặc biệt, thời gian gần đây, các thành viên trong liên minh NATO cũng có những động thái khiến Crem-lin phải quan tâm. Điển hình nhất là Sách trắng quốc phòng sửa đổi của Chính phủ Đức mới đây đã liệt Nga vào 1 trong 10 thách thức lớn của Béc-lin, đồng thời cho rằng Mát-xcơ-va không còn là một đối tác, mà là đối thủ.

Thực tế cho thấy, quan hệ Nga - NATO lên xuống thất thường, lúc nóng lúc lạnh. Cả Nga và NATO đã nhiều lần muốn cải thiện quan hệ với nhau nhưng họ vẫn chưa tìm ra hướng đi chung. Vấn đề nằm ở chính sự nghi ngại giữa hai bên. Nhiều thành viên NATO nghi ngờ Mát-xcơ-va quyết tâm duy trì ảnh hưởng với các nước láng giềng một thời từng được xem là “sân sau” của Nga và xem Nga là một mối đe dọa hiện hữu. Trong khi Nga nghi ngờ NATO dưới sự dẫn dắt của Mỹ muốn kìm hãm sự phát triển của Nga, đưa Nga quay về thời kỳ hỗn loạn trong những năm thập kỷ 90 của thế kỷ trước.

Trong bối cảnh đó, cả Nga và NATO khó có thể tiến tới một mối quan hệ lâu dài và ổn định. Những căng thẳng leo thang liên tiếp càng khắc sâu rạn nứt giữa Nga và NATO. Việc hai bên không ngừng đổ lỗi cho nhau về những mâu thuẫn, xung đột giữa hai bên và trong khu vực cũng như tiếp tục các đợt triển khai quân sự trên diện rộng khiến cộng động quốc tế lo ngại về viễn cảnh của một cuộc chiến tranh lạnh kiểu mới.

Như Trung

Bình luận

ZALO