Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ tư, 14/04/2021 02:20 GMT+7

10 năm thực hiện tiêu chí văn hóa trong xây dựng nông thôn mới:

Cân bằng mức thụ hưởng văn hóa các vùng

Biên phòng - Ngày 27-9, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện 2 tiêu chí văn hóa thuộc Bộ tiêu chí quốc gia xây dựng nông thôn mới. Hầu hết các địa phương đều có đánh giá chung suốt một thập kỷ qua, mức thụ hưởng văn hóa ở các vùng nông thôn, miền núi, vùng khó khăn cơ bản xóa được những chênh lệch, tụt hậu nhờ thực hiện 2 tiêu chí này.

jaxw_9a
Trung tâm Văn hóa hữu nghị Tà Lùng được xây dựng ngay cửa khẩu quốc tế Tà Lùng, huyện Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng. Ảnh: TTH

Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016-2020 gồm 19 tiêu chí, trong đó có tiêu chí số 6 về cơ sở vật chất văn hóa và tiêu chí số 16 về văn hóa. Cho đến nay, cả nước có gần 5.000 xã trên tổng số gần 9.000 xã đạt chuẩn nông thôn mới và trên cả nước không còn xã nào chỉ đạt dưới 5 tiêu chí. Tiêu chí xây dựng văn hóa là một trong những tiêu chí đi đầu, đối với các xã đang trên đà và cả với các xã đã đạt chuẩn nông thôn mới tiếp tục hướng tới xây dựng môi trường sống sáng - xanh - sạch - đẹp, đời sống văn hóa nâng cao, văn minh, tiến bộ.

Dựa trên khung của Bộ tiêu chí quốc gia xây dựng nông thôn mới, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành nhiều văn bản, thông tư hướng dẫn và các địa phương cũng đã có những cách làm riêng, theo đặc thù và phù hợp với điều kiện, văn hóa của vùng, miền, dân tộc. Địa phương nào đã đạt mức trung bình thì hướng đến mục tiêu cao hơn, chú trọng đến môi trường bền vững và hiệu quả lâu dài, đồng thời, tiêu chí cũng phải được xây dựng trên cơ sở đồng thuận cao của công chúng, sức lan tỏa lớn và nhiều người tham gia vào các thiết chế văn hóa.

Bên cạnh đó, giá trị cốt lõi của văn hóa được đảm bảo, tránh “làm mới”, “làm màu” và mất đi bản sắc văn hóa gốc. Trên thực tế, việc tích cực xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, tổ chức lễ hội đã có chuyển biến cả trong ý thức, tạo nên thói quen mới thuận tiện và phù hợp với đời sống mới. 

Ở tiêu chí số 6 về cơ sở vật chất văn hóa, sau 10 năm thực hiện, cả nước có hơn 7.000 trung tâm văn hóa, thể thao xã, hầu hết đạt chuẩn theo quy định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Cơ sở văn hóa được xây dựng theo mô hình hội trường đa năng để tổ chức các hoạt động tuyên truyền cổ động, sinh hoạt câu lạc bộ, đọc sách báo, văn nghệ, thể thao quần chúng. Quỹ đất dành để hoạt động thể dục, thể thao tăng lên, trong đó, nhiều xã đã xây dựng sân bóng đá, phòng tập thể dục, hồ bơi... khiến cho phong trào tập luyện thể dục-thể thao của người dân phát triển. 

Ở địa phương, ngành văn hóa đã phối hợp chặt chẽ với Ủy ban MTTQ Việt Nam và các sở, ban, ngành, đoàn thể xã hội trong tổ chức thực hiện các tiêu chí văn hóa gắn với phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư". Ở cấp xã, phường, các địa phương triển khai, lồng ghép thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ chuyên môn, đồng thời thực hiện các chương trình phối hợp liên ngành. Tại các tỉnh vùng biên giới, BĐBP phối hợp với các đơn vị tuyên truyền, vận động đồng bào xóa bỏ tập tục lạc hậu, hướng dẫn thực hiện tiêu chí văn hóa, thực hiện phong trào “5 không, 3 sạch”; tổ chức diễn đàn về “Phòng, chống bạo lực gia đình”, “Vì một cộng đồng không có bạo lực gia đình” – phối hợp với phụ nữ. Ngoài ra, phối hợp tuyên truyền các lĩnh vực khuyến học, xây dựng đời sống văn hóa mới, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, tham gia bảo vệ đường biên, mốc giới. 

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đánh giá mức hưởng thụ văn hóa và nhu cầu tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao của nhân dân phong phú hơn. Trung bình một năm có 40,8 triệu lượt người tham gia hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, sinh hoạt câu lạc bộ ở nông thôn. Các địa phương tiếp tục quan tâm đến xây dựng, hoàn thiện cơ sở vật chất văn hóa bằng nhiều biện pháp chủ động, linh hoạt. Nhiều vùng miền núi, vùng dân tộc thiểu số sử dụng những thiết chế có sẵn rất hiệu quả như đình chùa, nhà sinh hoạt cộng đồng, nhà gươl, nhà dài, nhà rông... làm điểm tựa trong đời sống nhân dân, tái tạo sự gắn bó đoàn kết cộng đồng. 

Lực lượng BĐBP đóng quân trên biên giới đều xây dựng các tủ sách pháp luật, tủ sách văn hóa để nâng cao kiến thức cho bà con các dân tộc, đồng thời tuyên truyền, vận động bà con từ bỏ tập tục lạc hậu, tổ chức khuếch trương các loại hình văn hóa nghệ thuật có tác dụng nuôi dưỡng tinh thần và ý chí cho bà con. 

Các “nhà văn hóa” này đã gắn bó thiết thực với đời sống cộng đồng, là nơi sinh hoạt chính trị - xã hội như: Họp chi bộ, đoàn thể, quán triệt các nhiệm vụ chính trị, kinh tế - xã hội, phổ biến thời sự, khoa học-kỹ thuật, tuyên truyền giáo dục về đạo đức lối sống, thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội; triển khai các nhiệm vụ về bảo vệ an ninh, trật tự, xây dựng gia đình văn hóa, làng, thôn, bản văn hóa. Đây cũng chính là nơi tổ chức các lễ hội làng, giải trí, thưởng thức văn hóa... 

Đến nay, đã có 26 di sản văn hóa được UNESCO công nhận là di sản văn hóa của nhân loại cùng với khối lượng đồ sộ các di tích quốc gia đặc biệt, di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh, thành phố. Đây chính là vốn quý để làm động lực phát triển toàn diện, thúc đẩy kinh tế - du lịch - văn hóa và phát triển con người, xây dựng các vùng nông thôn mới. Rất nhiều vùng di tích trở nên nổi tiếng thế giới, kéo theo lượng khách du lịch hằng năm rất đông đảo, làm đổi thay tích cực mức sống của người dân, đồng thời, kích thích niềm tự hào của người dân. Chính họ đã có ý thức tự bảo vệ, tự gìn giữ văn hóa vật thể và phi vật thể để xây dựng đời sống mới.  

Thụy Văn

Bình luận

ZALO