Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ hai, 19/04/2021 10:31 GMT+7

Campuchia rực rỡ Tết hoa vàng

Biên phòng - Chịu ảnh hưởng của đạo Bà La Môn và đạo Phật - Tiểu thừa, người Khmer Campuchia ăn Tết vào thời điểm khác với người Việt. Chol Chnam Thmay theo tiếng Khmer có nghĩa là "vào năm mới". Như vậy, ngày Nguyên đán đầu tiên của năm cũng được tính theo lịch mặt trăng và nhằm vào thời điểm kết thúc mùa khô, đón mùa mưa tới ở Campuchia. Và nếu bạn đến với vùng biên giới Tây Nam bộ tiếp giáp với Campuchia vào thời điểm ấy, tức là đang đến với niềm hân hoan được chờ đợi nhất trong năm, để nói với nhau lời chúc tụng năm mới: "Soursdey Chnam Thmay" trong rực rỡ sắc hoa vàng tháng 4.

nz4v_40b
Đại úy Boong Phiếp và Thiếu tá Nguyễn Văn Minh.

"Chol" trong tiếng Khmer tính theo sự vận chuyển của mặt trăng, đánh dấu thời kỳ con nước xuôi và thường thì ngày Nguyên đán rơi vào trung tuần tháng 4 dương lịch. Lúc đó, lúa đã gặt xong, cánh đồng khô cỏ, nắng gay gắt hơn bao giờ hết. Người Campuchia rất yêu thích cây muồng bò cạp hoa vàng và trồng loại cây này dọc những con đường vào phum sóc. Tết nghĩa là thời điểm cây muồng bò cạp nở hoa rực rỡ mừng năm mới. Và kỳ lạ, miền đất nào càng khô cằn thì cây nở bông càng nhiều, hoa càng vàng sáng và đậm màu. Những chàng trai, cô gái Khmer da nâu, mắt sáng, tóc quăn với nụ cười phô hàm răng trắng tự nhiên cũng rất ưa nắng. Đây mặc nhiên là hình ảnh đặc trưng của con người và đất nước Campuchia.   

Ngày "Chnam" - ngày đầu tiên của năm mới có thể thay đổi là ngày 12, 13 hoặc 14 tùy theo trăng tròn hay khuyết. Giờ giao thừa bước vào năm mới cũng không phải lúc 0 giờ. Theo lịch cụ thể của từng năm, giao thừa sẽ rơi vào một giờ nào đó bất kỳ trong buổi tối, lúc mọi người đang quây quần liên hoan với điệu múa lâm thôn. Đây là lúc người dân Campuchia mở tiệc đãi đằng bà con thân hữu, các phật tử dâng cúng vào chùa, các vị tướng khao quân. Đây cũng là lúc người lao động vui nhất, vì họ được nghỉ ngơi vui chơi sau một năm trúng mùa, gia đình, phum sóc thuận hòa và an lành.

Hát dù kê và vũ lâm thôn là 2 loại hình văn nghệ dân gian thông dụng được đông đảo người dân Campuchia sử dụng trong các cuộc vui chào đón năm mới. Ở các vùng nông thôn giáp biên giới với Việt Nam, đa số cư dân canh tác lúa nước, mức sống trung bình và cũng chào đón năm mới bình dị bên các ngôi chùa lâu năm dưới bóng cây thốt nốt. Chúng tôi cùng đoàn cán bộ Biên phòng của các đồn Biên phòng tuyến Tây Nam bộ sang chúc mừng năm mới đơn vị bảo vệ biên giới và người dân Campuchia. Đến bên nhau trong dịp năm mới chỉ có thể là ân nhân, bằng hữu - họ đón chúng tôi theo cách như thế.

Một vị tướng Campuchia, người rất thân thiết với Biên phòng Việt Nam niềm nở mời chúng tôi đến dự bữa tiệc với gia đình trong vườn cây của ông. Bên các khóm cây mai chiếu thủy nở rộ, những đứa trẻ mặc quần áo truyền thống nô đùa, phụ nữ trổ tài làm các món ăn trong bếp và đàn ông thì thi nhau hàn huyên chuyện trò - khung cảnh chẳng khác gì cách đón năm mới của người Việt. Có thể vì vậy mà không ai cảm thấy xa lạ. Chìa khóa văn hóa chính là để mở mọi cánh cửa về ngoại giao, kinh tế và hợp tác vì biên giới chung. Khi rượu đã ngà ngà say, không kể vai chủ khách, tất cả mọi người cùng múa điệu lâm thôn trong tiếng nhạc truyền thống dân gian Campuchia. Đoàn người kết thành vòng tròn rộng ra mãi với niềm vui không dứt.

Trong những ngôi chùa, người dân tập trung ở đó chờ các sư cả và sư trụ trì ban phúc, làm lễ cầu các vị thần bảo hộ cho năm mới. Đại úy Boong Phiếp, Đội trưởng kiểm soát Đồn cảnh sát cửa khẩu Trapeang Phlong Pir (huyện Ponhea Krael, tỉnh Tbong Khmum, Campuchia) bắt tay chúng tôi rất chặt, chuyện trò luôn miệng. Những ngày lễ, Tết, Công an Biên phòng Campuchia cũng phải duy trì chế độ trực nghiêm ngặt, tuần tra, kiểm soát và xử lý nếu có sự cố về an toàn trong các khu dân cư giáp biên.

Cùng với đó, họ cũng tổ chức ăn Tết chung trong doanh trại, đón tiếp các khách mời từ các đơn vị phối hợp công tác và Biên phòng Việt Nam. Boong Phiếp nói, anh có một người bạn Việt Nam là BĐBP ở Đồn BPCK quốc tế Xa Mát, Tây Ninh. Đôi bạn thân thiết này quen biết nhau trong một lần tuần tra song phương giữa Đồn BPCK quốc tế Xa Mát và Công an, BĐBP Tbong Khmum.

40c
Tết Chol Chnam Thmay trong ca vũ lâm thôn. Ảnh: Thụy Văn

Trở về đất Việt sau những ngày Tết tưng bừng của nước bạn, chúng tôi tìm hiểu mới biết, người bạn mà Boong Phiếp nhắc đến một cách trân trọng chính là Thiếu tá Nguyễn Văn Minh, Phó Đồn trưởng Đồn BPCK quốc tế Xa Mát. Anh thường xuyên chỉ huy Đội tuần tra của đơn vị trong các phiên tuần tra chung với lực lượng bảo vệ biên giới phía đối diện. Họ quen biết nhau qua công việc, bởi Thiếu tá Minh biết tiếng Campuchia. Sau các nghi thức tuần tra, họ thường xuyên trò chuyện, hiểu cả tính khí của nhau, thường phối hợp giải quyết nhanh gọn các vụ việc xảy ra trên biên giới. Lần gần nhất khi Thiếu tá Minh có thêm con trai chào đời, Đại úy Boong Phiếp đã sang tận nhà bạn mình để chúc mừng. Tình cảm của hai người như anh em một nhà - Thiếu tá Nguyễn Văn Minh vui vẻ tâm sự. Anh mong muốn được dự bữa tiệc đón năm mới theo thông lệ Campuchia ở trụ sở của Boong Phiếp.

Như đã thành thông lệ, cứ vào dịp năm mới của nước bạn, cả 2 đơn vị bảo vệ biên giới Việt Nam và Campuchia đều tiến hành phiên tuần tra chung cuối cùng của năm cũ trước khi nước bạn bước vào kỳ nghỉ lễ. Ngoài ý nghĩa là một phiên tuần tra bảo đảm an toàn, trấn áp tội phạm lợi dụng tình hình để buôn lậu qua biên giới và gây mất trật tự an ninh các khu dân cư, còn có ý nghĩa khép lại một năm phối hợp công tác, mở ra một năm mới với sự giao kết và phối hợp chặt chẽ hơn.

Các đơn vị BĐBP dọc tuyến Tây Nam bộ với tinh thần tương thân tương ái, ngoài việc thực hiện Chương trình "Nâng bước em tới trường" với đồng bào biên giới Việt Nam, còn hỗ trợ thêm con em các gia đình người dân Campuchia giáp biên nghèo khó. Dịp Tết đến, cán bộ Biên phòng các đồn tranh thủ qua chúc Tết bà con và các cấp chính quyền bên bạn, đồng thời cũng hỗ trợ tặng quà các gia đình khó khăn sách vở, gạo muối, đồ dùng học tập... Vai trò của sư sãi và các ngôi chùa trong tín ngưỡng của người dân Campuchia đặc biệt quan trọng tựa như người có uy tín trong làng bản của người Việt. Vì thế, mỗi dịp tháng 4, các đồn Biên phòng đều qua thăm hỏi, tặng quà và tham dự lễ ban phúc trong các ngôi chùa. Tình cảm hai bên vì thế ngày càng thêm gắn bó mật thiết.

Còn lại ấn tượng sâu nhất về những ngày Tết Chol Chnam Thmay có lẽ gương mặt da nâu lấp lánh ánh mồ hôi của người dân Campuchia. Tết hân hoan trong nắng vàng, trong những điệu dân vũ hân hoan và cái nóng nhiệt đới gần 40 độ là trải nghiệm đáng giá đối với bất kỳ ai khi nói về đất nước Chùa Tháp.

Trương Thúy Hằng

Bình luận

ZALO