Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ bảy, 19/09/2020 12:33 GMT+7

Anh rời EU, quân đội chung châu Âu có được thành lập?

Biên phòng - Trong khuôn khổ cuộc gặp không chính thức mới đây tại Bratislava (Cộng hòa Slovakia), các bộ trưởng Quốc phòng Liên minh châu Âu (EU) đã thảo luận sáng kiến Đức-Pháp mở rộng và củng cố sự hợp tác quân sự trong khuôn khổ EU. Ý tưởng thành lập quân đội chung châu Âu không mới, nhưng việc thực hiện dự án này lâu nay luôn bị Anh cản trở. Giờ đây, sau cuộc trưng cầu ý dân tại Anh, tình hình đã thay đổi.

ukjmxfp68w-53683_2e485060-0f6c-de57-7b59-9f162097e672@yahoo.com_000_dv2065032
Quân đội NATO tại châu Âu. Ảnh: AFP

Anh - nhân tố kìm hãm

Những năm qua, Anh đã nhiều lần phong tỏa các nỗ lực nhằm mở rộng hợp tác quân sự ở châu Âu, không chỉ bởi London lo ngại sự xuất hiện đối thủ cạnh tranh với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây dương (NATO) khi Anh vẫn là một đồng minh đặc biệt của Mỹ trong liên minh quân sự lớn nhất thế giới này. Chủ đề quân đội chung châu Âu là một trong những chủ đề then chốt trong luận chứng của phe ủng hộ Anh rời EU. Những người này cho rằng nếu Anh vẫn là thành viên EU, quân đội nước này sẽ sớm bị đặt dưới sự điều hành của bộ máy quan liêu ở Brussels.

Thực ra, Đại diện cấp cao về chính sách an ninh và đối ngoại EU Federica Mogherini đã từng đưa ra một văn kiện có tên gọi “Chiến lược toàn cầu của EU trong chính sách đối ngoại và an ninh” ngay sau cuộc trưng cầu ý dân tại Anh, nhưng không nhắc tới một quân đội chung châu Âu. Thậm chí mới đây, Bộ trưởng Quốc phòng Anh Micheal Fallon đã tuyên bố nước này sẽ ngăn cản bất cứ mưu toan nào nhằm “nhân bản” trong EU một cơ cấu vốn đang hiện hành trong NATO. Theo ông Fallon, mọi ý đồ là nhằm mục đích tạo ra một đối thủ cạnh tranh với NATO.

Thách thức NATO?

Cho đến nay do thiếu sự đồng thuận của cả 27 thành viên EU nên dự án nhiều tham vọng này vẫn chưa có bước đột phá nào. Tuy nhiên, tình hình hiện đã thay đổi, trong bối cảnh cử tri Anh bỏ phiếu ủng hộ rời khỏi EU, nếu nhìn từ một góc độ khác, lại có tác dụng tích cực cho việc thúc đẩy EU hướng đến việc cùng chia sẻ một cơ chế phòng thủ chung bởi London vốn luôn phản đối ý tưởng này.

Trả lời phỏng vấn của tờ “Die Welt”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Đức Martin Schäfer thẳng thắn bày tỏ “không thể hình dung một quốc gia đã quyết định rời bỏ EU mà ngay trước khi chính thức rút khỏi liên minh lại có thể cản trở những quốc gia còn lại làm điều họ muốn”. Ông Schäfer cũng kiên quyết bác bỏ luận điểm về việc dường như có một mưu toan tạo ra một tổ chức thay thế hoặc để cạnh tranh với NATO. Theo ông Nannt, một EU mạnh đòi hỏi một NATO mạnh, liên minh này bổ sung cho liên minh kia và chính sách chung của EU về các vấn đề quốc phòng và an ninh càng mạnh bao nhiêu thì NATO càng có thể vận hành hiệu quả bấy nhiêu.

Theo đánh giá của Bộ Ngoại giao Đức, mối quan hệ giữa NATO và EU hiện nay tốt đẹp và chặt chẽ hơn bao giờ hết. Hội nghị thượng đỉnh NATO mới đây tại Warsaw (Ba Lan) đã thông qua những quyết định về việc đưa hai liên minh xích lại gần nhau. Ông Schäfer nêu rõ chính sách của EU không hề nhằm chống lại NATO và không có chuyện người Anh lo ngại về điều này.

Tương lai chưa rõ ràng

Hiện nhiều nước ở Đông Âu như Hungary, Ba Lan và Cộng hòa Czech đã lên tiếng ủng hộ việc xây dựng một quân đội chung của EU. Chỉ có Slovenia vẫn hoài nghi tính thực tiễn của dự án này. Trong khi đó, một số bước đi đã bắt đầu được thực hiện. Bỉ và Hà Lan hiện có một bộ tham mưu hải quân phối hợp. Bộ binh cơ giới của Hà Lan được liên kết với các đơn vị lính tăng và lính dù của Đức. Ba Lan và Đức cùng điều hành việc di chuyển tàu ngầm của các nước này, còn Đức và Pháp đang phối hợp huấn luyện phi công lái máy bay quân sự lên thẳng. Hai nước cũng có một lữ đoàn hỗn hợp gồm 6.000 binh sĩ.

Trước khi tới Bratislava, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Ursula von der Leyen nhấn mạnh vấn đề là cần phải cùng nhau trở nên mạnh hơn và hiệu quả hơn. Không quốc gia nào có thể đơn lẻ đối mặt với chủ nghĩa khủng bố hay các cuộc khủng hoảng lớn ở châu Âu như cuộc xung đột ở Ukraine. Theo bà, nhiều nước EU không có khả năng giải quyết một số nhiệm vụ quân sự phức tạp và tốn kém.

Hiện chưa rõ vấn đề thành lập quân đội chung EU có nằm trong lộ trình các chiến lược nhằm khôi phục sức mạnh của EU sau khi Anh rời khối hay không, song hai quốc gia đầu tàu là Đức và Pháp đã thể hiện sẵn sàng nhận trách nhiệm nhiều hơn trong vấn đề phòng thủ chung của châu Âu, đồng thời cũng đưa ra một số đường hướng cụ thể dù còn sơ lược.

Trong số các dự án được nêu trong sáng kiến Đức-Pháp phải kể đến việc thành lập một trụ sở chính trị-quân sự chung để điều phối các sứ mệnh khác nhau của EU. Hơn một thập kỷ qua, EU đã thực hiện các sứ mệnh ngoài liên minh như: giúp huấn luyện, đào tạo cho quân đội các nước châu Phi, chống hải tặc, và gần đây là chống nặn buôn bán người di cư. Song một số sứ mệnh đã gặp rắc rối ngay từ khi bắt đầu triển khai do thiếu lực lượng sẵn sàng từ các nước thành viên. Do đó, Pháp-Đức đã đề xuất thành lập một “lực lượng dự bị” để có thể triển khai nhanh chóng các nhiệm vụ đề ra.

Ngoài ra, hai nước cùng đề nghị chia sẻ nhiều hơn trong các hoạt động hậu cần, phối hợp sử dụng các vệ tinh do thám, tiêu chuẩn hóa vũ khí và đạn dược, đồng bộ hóa việc hoạch định quân sự, phối hợp triển khai các đơn đặt hàng quân sự, thành lập trường đào tạo sĩ quan chung châu Âu, hình thành một trung tâm chỉ huy về y tế để đảm trách các hoạt động cứu thương cho tiền tuyến…

Tuy nhiên, theo giới ngoại giao và các chuyên gia, việc thành lập quân đội châu Âu vẫn là mục tiêu dài hạn. Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Nghị viện châu Âu (EP) Elmar Brok cũng thừa nhận để đạt được mục tiêu này, không những cần thay đổi các hiệp định hiện hành trong EU, mà còn phải dành cho EP thẩm quyền điều hành quân đội này, song song với việc sửa đổi Hiến pháp Đức. Trong khi đó, các nhà phân tích ở Đức cho rằng sẽ rất khó khăn để nhanh chóng tiến hành các cải cách ngay cả sau khi Anh rời khỏi EU.

Trung Nguyên

Bình luận

Liên kết hữu ích
ZALO