Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ năm, 02/12/2021 10:17 GMT+7

Anh dần mất ảnh hưởng tại châu Âu

Biên phòng - Sau nhiều thập kỷ đóng vai trò là một chủ thể lớn tại châu Âu, ảnh hưởng của Anh tại Liên minh châu Âu (EU) có vẻ như đang dần suy yếu. Điều này xuất phát từ hai lý do: một là các đối tác trong EU đang ngày càng mất kiên nhẫn với thái độ mập mờ của Anh trong việc giải quyết các vấn đề của khối, và hai là quốc đảo sương mù không mấy mặn mà với việc tiếp tục ở lại EU.

bertrams-uk-eu_0-1.jpg
Nước Anh vẫn lưỡng lự giữa việc đi hay ở lại EU. Ảnh biếm họa trên Telegraph.

Ngôi nhà chung châu Âu mang đậm dấu ấn của Anh mặc dù mãi đến năm 1973 Anh mới gia nhập khối Cộng đồng Kinh tế châu Âu (EEC), tiền thân của EU, được thành lập theo Hiệp ước Rô-ma năm 1957. Những năm thập kỷ 80 của thế trước trước, thị trường hàng hóa và dịch vụ chung của EU được xây dựng với sự ủng hộ mạnh mẽ của Thủ tướng Anh khi đó là bà Mác-ga-rít Thát-chơ, và Anh đã thúc đẩy EU mở rộng ra phía Đông sau khi Bức tường Béc-lin sụp đổ. Anh cũng là nước đã vạch ra chương trình nghị sự thương mại tự do và chống lại chủ nghĩa bảo hộ của EU.

Từng là quốc gia có nhiều đại diện trong các cơ quan cấp cao của Ủy ban châu Âu (EC), song hiện nay số người Anh trong những cơ quan này đang giảm dần. Khoảng 45% số quan chức Anh trong EC tuổi trên 55 và sắp nghỉ hưu, và số những người mới được tuyển dụng là người Anh chưa tới 2%.

Các đối tác của Anh trong EU vẫn đánh giá cao nền kinh tế mở, triển vọng quốc tế, năng lực quân sự, nền văn hóa dân chủ và những công chức có năng lực của Anh, mặc dù Anh không hoàn toàn thực hiện đầy đủ chính sách tiền tệ chung của EU, khu vực không biên giới Schengen và hợp tác trong ngành cảnh sát và tòa án.

Tuy nhiên, từ sau cuộc khủng hoảng châu Âu bắt nguồn từ những mắt xích yếu trong EU vài năm gần đây, tâm lý phổ biến ở Anh là muốn tách khỏi châu Âu. Đất nước kém gắn kết nhất với EU và không nằm trong Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) này không ít lần dao động giữa hai lựa chọn: chia tay hay tiếp tục gắn với một liên minh đang rệu rã bởi cuộc khủng hoảng kinh tế-tài chính nghiêm trọng.

Sự thiếu rõ ràng đó của Anh khiến Brúc-xen, Béc-lin và Pa-ri tức giận. Thủ tướng Anh Ca-mê-rôn từng tuyên bố nếu tái đắc cử trong cuộc bầu cử diễn ra vào ngày 7/5 tới, ông sẽ tìm cách đàm phán lại tư cách thành viên EU của Anh, và quyết định tiến hành trưng cầu ý dân về việc Anh rời khỏi EU vào năm 2017. Một nguồn tin thân cận với Thủ tướng Đức An-giê-la Méc-ken  cho rằng mối đe dọa thực sự là Anh đưa ra những yêu cầu mà đối tác của họ không thể chấp nhận.

Ông Ca-mê-rôn đã từng hai lần bị cô lập vì tin vào quan điểm cho rằng bà Méc-ken sẽ làm mọi việc để giữ Anh ở lại EU nhằm giữ thế cân bằng với Pháp.  Lần gần đây nhất là khi ông ngăn cản việc bổ nhiệm ông Giăng Clốt Giăng-cơ làm Chủ tịch EC hồi năm ngoái. Trước đó, năm 2011, Anh đã từ chối ký thỏa thuận tài chính của EU - được xem là một bước đi quan trọng để dọn đường cho sự ra đời liên minh tài chính. Hành động này cho thấy Anh có thể sẽ không tham gia bất cứ bước đi nào của EU nhằm tăng cường nhất thể hóa.

Xét từ góc độ địa lý và kinh tế, tiền đồ của Anh nằm tại châu Âu, với 50% giao dịch thương mại của Anh được tiến hành với phần còn lại của châu Âu, ảnh hưởng tới 3,5 triệu nhân công của xứ sở sương mù. Tuy nhiên, do các nhân tố lịch sử và chiến lược địa chính trị, Anh luôn muốn độc lập bên ngoài châu Âu và duy trì sự tự chủ cao độ. Điều này khiến Anh áp dụng thái độ nước đôi của chủ nghĩa cơ hội trong vấn đề nhất thể hóa châu Âu: vừa muốn can dự, vừa không muốn đẩy mạnh liên kết. Bằng chứng là Anh đã gia nhập EEC, sau đó là thành viên EU, song vào thời điểm then chốt của việc thành lập Eurozone - một bước quan trọng để tiến tới nhất thể hóa châu Âu, Anh đã rút lui.

Các đối tác của Luân Đôn đều mong muốn Anh tiếp tục ở lại EU, tuy nhiên họ sẽ không làm điều đó bằng mọi giá. Những đồng minh lâu đời của Anh, như Ba Lan và các quốc gia Đông Âu khác, đang ngày càng trở nên xa cách vì giọng điệu chống người nhập cư của chính phủ Anh.

Năm ngoái, Luân Đôn từng dọa sẽ rời EU nếu liên minh này không cải tổ mạnh mẽ các chính sách nhập cư, cụ thể là thay đổi luật di chuyển tự do giữa các nước thành viên nhằm hạn chế dân di cư trong khu vực. Trong khi đó, các quốc gia còn lại cũng tỏ ra không hài lòng khi trong EU luôn có một thành viên sẵn sàng rời bỏ liên minh. Cựu Đại sứ Đan Mạch tại EU P.S.Crít-xtốp-phơ-xơn lưu ý Anh từng có ảnh hưởng rất lớn đối với các chính sách của EU, tuy nhiên nước này đang dần đánh mất vị thế của mình. Nếu một quốc gia thiếu sự rõ ràng, tầm ảnh hưởng của quốc gia đó sẽ ngày càng suy giảm.

Một số nhà ngoại giao châu Âu bày tỏ hy vọng rằng kết quả cuộc bầu cử sắp tới tại Anh sẽ giúp xóa bỏ nguy cơ phải tổ chức một cuộc trưng cầu ý dân về việc Anh có nên rời EU hay không. Công Đảng đối lập tuyên bố nếu thắng cử, đảng này sẽ không tổ chức cuộc trưng cầu ý dân đó. Tuy nhiên, cho dù Công Đảng giành chiến thắng và đứng ra thành lập một chính phủ mới, những lo ngại về vị trí của Anh tại châu Âu chắc chắn sẽ không biến mất.
Ngọc Ánh

Bình luận

ZALO