Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ hai, 19/04/2021 11:21 GMT+7

"Trung tâm khô cá" Gành Hào

Biên phòng - Không biết nghề làm khô cá biển xuất hiện từ bao giờ ở Gành Hào (huyện Đông Hải, tỉnh Bạc Liêu) nhưng nó đã gắn với tên làng, tên đất của thị trấn biển nơi cuối trời này. Bây giờ, đến Gành Hào, đã thấy bóng dáng của một khu dân cư giàu có, sầm uất trên bến, dưới thuyền mà người ta vẫn gọi vui là "trung tâm khô cá".

7lnt_15a
 Sản phẩm khô cá Gành Hào đã trở thành thương hiệu đặc sản nổi tiếng. Ảnh: Nguyễn Long

"Bí kíp" làng nghề

Mới mờ sáng, tại các bến tàu cá ở thị trấn Gành Hào đã tấp nập thuyền ghe cập vào để xuất bán các loại cá như: Đuối, kèo, hố, ngác, lù đù, thiều… cho các cơ sở làm khô cá. Trong cùng thời gian, rất nhiều phương tiện tàu thuyền cũng như ô tô, xe gắn máy cũng chực chờ tại đây để nhận hàng là những thùng khô cá biển để tỏa đi tiêu thụ ở khắp nơi. Hàng chục năm nay, người dân Bạc Liêu vẫn gọi Gành Hào là "trung tâm khô cá". Ở đây luôn thường trực đông đảo những những người làm nghề thu gom cá biển thuộc các cơ sở khác nhau từ các tàu ngư dân đánh bắt ngoài khơi về chế biến rồi bỏ mối đi khắp nơi. Hiện nay, cả xóm có đến vài chục lò chế biến khô cá biển, thu hút hơn 150 lao động tham gia… Ở các cơ sở lớn, người ta tính tiền công theo công đoạn, chẳng hạn như khâu rửa cá, cắt ruột, đánh vảy… được trả từ 1-2 nghìn đồng/kg, xếp cá vào túi nilon thì 500 đồng/kg, thu nhập bình quân của người lao động từ 150-200 nghìn đồng/ngày.

Tại cơ sở sản xuất khô cá thuộc hàng lớn nhất nhì thị trấn Gành Hào của chị Trần Thị Mai, ở ấp 3, người làm chủ yếu là các thành viên trong gia đình và nhân công làm thuê hằng ngày miệt mài với công việc của mình. Từ trước Tết Đinh Dậu chừng 3 tháng đến nay, chị Mai - người được bạn nghề nể trọng vì tài tổ chức sản xuất, kinh doanh cũng như nắm rõ "bí kíp" để làm ra những sản phẩm khô cá chất lượng cao - hầu như không lúc nào rảnh do liên tục nhận được đơn hàng của khách quen. "Ở Gành Hào, hầu hết các công đoạn làm khô cá, từ mổ, sơ chế, đánh vảy, róc xương đến phơi đều bằng phương pháp thủ công. Trước khi đem phơi, cá được ướp gia vị. Đây là khâu rất quan trọng để tạo hương vị riêng cho sản phẩm nên để giữ mối cho mình, hầu như mỗi cơ sở đều có bí kíp ướp cá riêng…" - Chị Mai cho hay. Theo chị Mai, thời gian cao điểm nhất trong mùa làm khô cá là những ngày giáp Tết cũng như đầu Xuân mới. Thời gian này, để đảm bảo đủ nguồn cá cung cấp cho bạn hàng, các chủ cơ sở ở Gành Hào phải liên lạc với các tàu cá ở khắp nơi trong tỉnh nhưng vẫn không đủ nguyên liệu nên phải cho người sang các địa bàn các tỉnh lân cận như Trà Vinh, Cần Thơ, Cà Mau, Bến Tre, Sóc Trăng để gom thêm. "Tùy theo con nước, mua cá ở tàu đánh bắt về lúc nào thì đem cá chế biến ngay càng sớm càng tốt. Để bảo đảm độ tươi của con khô sau khi thành phẩm, các cơ sở phải hoạt động không kể ngày đêm. Mùa cao điểm, các cơ sở làm khô ở Gành Hào gom được bao nhiêu cá, xuất hết bấy nhiêu, có khi đạt sản lượng 1-2 tấn sản phẩm mỗi ngày…" - Chị Mai tiết lộ.

Ngày càng hưng thịnh

"Thường, vào vụ chế biến khô cá biển trọng điểm, cơ sở nhà tui chế biến mỗi ngày từ 1.000-1.500kg cá tươi. Khi hết thời gian cao điểm như những ngày này thì con số đó đạt mức 500kg, chủ yếu dành để bán chợ. Nghe có vẻ "lắt nhắt" vậy thôi, nhưng tính ra mỗi vụ, sản lượng khô cá các loại do nhà tôi xuất ra thị trường lên đến 20 tấn có lẻ đó…" - Chị Trương Thị Loan, chủ một cơ sở chuyên chế biến khô cá kèo, được người dân ở ở ấp 1, thị trấn Gành Hào mệnh danh là "nữ hoàng khô cá kèo", khoe với chúng tôi. Rồi chị phấn chấn khẳng định, nghề làm khô cá biển kể từ khi được người dân Gành Hào theo đuổi đến giờ, chưa có thời kỳ nào "phát" như thời gian này. Hằng ngày, các thương lái từ khắp nơi đổ về gom hàng để phân phối đi cả nước, kể cả xuất ra nước ngoài. Mấy năm nay, các lò chế biến khô cá ở Gành Hào đều làm ăn khấm khá do được người tiêu dùng ưa chuộng, mặc dù phải cạnh tranh quyết liệt với sản phẩm của nhiều cơ sở ở các địa phương khác. "Hiện, loại hàng đặc sản này "chiếm cứ" thị trường khắp cả nước, từ TP Hồ Chí Minh, các tỉnh Tây Nguyên, cho đến ngoài Bắc. Hễ nói đến đặc sản khô cá Gành Hào là người tiêu dùng "mê ngay", mặc dù giá cả khá cao. Cụ thể, trên thị trường, khô cá mực xuất xứ từ Gành Hào có giá từ 350-800 nghìn đồng/kg, khô cá sặc bổi khoảng từ 200-250 nghìn đồng/kg, khô cá lóc, khô cá đuối chừng 120-150 nghìn đồng/kg…" - Chị Loan cho biết.

qr65_15b
Phơi cá là khâu rất quan trọng để tạo hương vị riêng cho sản phẩm. Ảnh: Nguyễn Long

Còn chị Nguyễn Thị Phương, người chuyên cất hàng khô cá biển từ Gành Hào đem bỏ mối tại Trà Vinh, Cần Thơ từ nhiều năm nay thì ôn lại "lịch sử hình thành" của cái nghề làm khô cá biển của cư dân nơi này một cách khá chi tiết. Chị Phương cho hay, trước kia, do lượng cá biển tươi do ngư dân Gành Hào đánh bắt được quá nhiều, thị trường địa phương tiêu thụ không hết nên một số người tìm cách làm khô để dễ bảo quản, sau đó đem bán ở các vùng lân cận. "Miếng ngon nhớ lâu", không rõ từ lúc nào, các loại khô cá Gành Hào được nhiều người ở xứ khác ưa dùng. Theo quy luật cung cầu, mặt hàng đặc sản này đã có mặt ở những sạp khô, mắm trong và ngoài tỉnh.

Cũng theo chị Phương, có một sự thuận lợi là các cơ sở chế biến khô cá ở Gành Hào từ lâu đã nổi tiếng gần xa nên nhiều khách du lịch khi đến Bạc Liêu thường tìm đến. Trong các tour du lịch đến vùng biển Bạc Liêu, việc đưa du khách đến tìm hiểu các làng nghề ven biển, trực tiếp xem nghề làm khô cá cũng là hoạt động mà các doanh nghiệp lữ hành rất chú trọng. Đến đây, du khách sẽ hiểu thêm về cuộc sống của ngư dân ven biển, biết được các công đoạn chế biến trong nghề làm khô cá. "Mấy năm nay, thấy Gành Hào có nguồn khô cá ổn định và ưa dùng nhiều thương lái thường xuyên có mặt để lấy hàng đem đi bỏ mối ở nhiều tỉnh, thành trong cả nước. Có người còn tìm cách "đánh hàng" ra nước ngoài. Do có nguồn tiêu thụ ổn định, các cơ sở làm khô cá ngày càng phát triển hưng thịnh. Vào mùa chính, mỗi cơ sở có lúc thu hút đến cả hàng trăm lao động, còn ngày thường tuy có giảm "cường độ" nhưng cũng rất xôm tụ. Hoạt động tấp nập của các cơ sở làm khô cá đã góp phần giúp cho sản phẩm đánh bắt của ngư dân có đầu ra và giá cả ổn định…" - Chị Phương bày tỏ niềm vui trước sự phát triển của nghề làm khô cá biển Gành Hào mà theo chị, vừa để giải quyết công ăn việc làm, tăng thêm thu nhập và tạo nét riêng có của xứ biển nơi cuối trời Tây Nam.

Nguyễn Long

Bình luận

ZALO