Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Chủ nhật, 28/02/2021 04:55 GMT+7

"Nghề mới" của người Vân Kiều

Biên phòng - Thời gian gần đây, nhiều người dân ở xã Đakrông, huyện Đakrông (Quảng Trị) rủ nhau men theo các khe suối, triền đồi săn tìm gỗ lũa (tức phần lõi của các gốc cây cổ thụ đã bị chết lâu năm) để mang về bày bán. Với giá từ vài trăm ngàn đến gần chục triệu đồng/gốc đã giúp người dân nơi đây có thêm nguồn thu nhập trang trải cuộc sống. Tuy nhiên, "nghề mới" này cũng tiềm ẩn nguy cơ biến tướng, làm ảnh hưởng đến các cánh rừng tự nhiên.

5yzk_5a
 Các gốc gỗ lũa được bày bán ở bản Vùng Kho. Ảnh: Bùi Đốc Cung

Dọc theo Quốc lộ 9, đoạn qua bản Vùng Kho, xã Đakrông (huyện Đakrông) hiện có rất nhiều đồng bào dân tộc Vân Kiều bày bán các gốc gỗ lũa như mít, xoan rừng, dổi, lát hoa, sến, huệnh... Mỗi ngày, người dân kéo những gốc gỗ lũa ra đường bày bán từ sáng sớm, đến tối lại thồ chở về nhà. Đa số các loại gỗ lũa bày bán nơi đây được người dân nhặt nhạnh từ các khe suối hay đào bứng trên nương rẫy mang về, hầu hết các gỗ lũa đều có điểm chung là, có hình thế đẹp, trông khá bắt mắt. Người mua là hành khách đi đường hay các cơ sở mộc mỹ nghệ đóng trên địa bàn và các địa phương lân cận. Các gốc gỗ lũa sau khi mua bán được người chơi kiểng đưa đi khắp nơi, trưng đặt vào những vị trí sang trọng hay tiếp tục "thổi hồn" vào chúng.

Nhận thấy nhu cầu tìm mua các gốc gỗ lũa đẹp, độc, lạ về làm kiểng hiện nay rất cao nên gần nửa năm nay, anh Hồ Văn Hùng (SN 1992), ở bản Vùng Kho đã lặn lội đi khắp các cánh rừng để tìm các gốc gỗ lũa. Anh Hùng cho hay, nghề đi tìm kiếm và bày bán gỗ lũa ở bản Vùng Kho chỉ mới hình thành khoảng một năm nay thôi. Lúc đầu, chỉ có vài gia đình trưng bán các gốc gỗ lũa, nhưng vì khách hàng đến trả giá, thu mua với giá khá cao nên nhiều người khác trong bản cũng bắt chước làm theo.

Đến nay, toàn bản Vùng Kho có khoảng 20 người dân hành nghề đi tìm gỗ lũa. "Bởi đây là thời điểm rảnh rỗi việc nương rẫy, nên chúng tôi đi tìm gỗ lũa để kiếm thêm thu nhập. Những người hành nghề này ở bản Vùng Kho đa số là không có nghề nghiệp và nguồn thu nhập không ổn định. Mỗi tuần, chúng tôi nhặt nhạnh, đào bới được khoảng 2-4 gốc gỗ lũa với hình thù, kích cỡ khác nhau và nếu mọi việc suôn sẻ thì cũng có thể kiếm được từ dăm ba trăm đến vài triệu đồng" - anh Hùng cho biết.

Cũng giống như nhiều người khác ở bản Vùng Kho trước khi đến với nghề săn tìm gỗ lũa, gia đình Hồ Văn Hùng thuộc diện khó khăn, cả 2 vợ chồng đều không có nghề nghiệp ổn định. Để trang trải cuộc sống và nuôi con nhỏ, anh phải lặn lội khắp các con suối, ngọn đồi để tìm kiếm gỗ lũa mang về trưng bán. Trong quá trình đi săn tìm gỗ lũa, thường đi theo nhóm khoảng từ 2-5 người, số tiền bán được từ các gốc lũa sẽ được họ chia nhau một cách sòng phẳng, công bằng.

Ở bản Vùng Kho, nhiều người dân gọi anh Hồ Văn Hồng (32 tuổi) là người "sáng lập" ra nghề mới này, bởi anh đi tìm và bày bán các gốc gỗ lũa đầu tiên trong bản. Anh Hồng cho biết: "Hơn một năm trước, trong lúc cày ủi mảnh vườn của gia đình để trồng sắn, tôi phát hiện thấy nhiều gốc cây gỗ cổ thụ đã chết từ lâu, mối mọt gặm nhấm chỉ còn phần lõi trông rất đẹp mắt nên đã nhặt nhạnh đem về trưng đặt trước sân nhà làm kiểng. Lúc đó, có nhiều người qua đường nhìn thấy đã vào trả giá với số tiền khá cao nên tôi đồng ý bán. Sau khi đã bán hết số gốc gỗ lũa ấy, tôi nảy ra ý định đi tìm kiếm các gốc cổ thụ, rễ cây đã chết khô ở nương rẫy về bày bán tiếp và nghề này dính vào tôi từ đó cho đến nay".

Theo anh Hồng thì nghề săn tìm gỗ lũa không phải "dễ ăn" như người ta vẫn tưởng. Để mang được một gốc gỗ lũa từ khe suối, nương rẫy về nhà phải mất rất nhiều thời gian và công sức. Không chỉ dùng sức lực, người hành nghề này cũng cần phải tinh mắt chọn lựa những gốc lũa phù hợp với thị hiếu của người mua. Khi đã chọn được gốc lũa đẹp thì dân hành nghề cũng cần phải khéo tay cắt gốc, rễ để giữ được vẻ tự nhiên như nó vốn có. Điều nguy hiểm nhất mà dân hành nghề này nói với nhau là, khi đào bới các gốc cây gỗ lũa, họ thường hay gặp các loại bom đạn chưa phát nổ cho đến rắn rết, các loại ong độc làm tổ dưới hốc cây. Nếu người hành nghề không cẩn thận, chỉ cần một chút sơ ý là rước họa vào thân.

Qua tiếp xúc với chúng tôi, nhiều người dân ở Vùng Kho nói rằng, bây giờ việc tìm ra một gốc gỗ lũa bán được vài trăm ngàn (chứ chưa nói đến những gốc lũa có giá trị, giá cao) ở các khe suối, nương rẫy trên địa bàn rất khó, bởi có quá nhiều người đi săn tìm. Cho nên, bây giờ muốn có được một gốc lũa có giá trị, họ phải tiến sâu vào rừng hoặc tìm đến các nương rẫy ở các địa bàn khác để đào bứng. Một số người không ngần ngại chỉ cho chúng tôi xem những gốc cây cổ thụ vừa mới ráo mủ có vân, nu, hình thù bắt mắt được đào bứng từ rừng về và bày bán công khai ở đây.

Thực tế cho thấy, nghề săn tìm gỗ lũa thời gian qua đã mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân ở bản Vùng Kho, vì thế, ngày càng có nhiều người dấn thân vào "nghề mới" này. Chính vì vậy, các cấp chính quyền và Hạt Kiểm lâm huyện Đakrông cần đánh giá đúng mức thực trạng này và có biện pháp vận động, tuyên truyền kịp thời đến người dân để họ không xâm phạm đến các cánh rừng tự nhiên trên địa bàn.

Bùi Đốc Cung

Bình luận

ZALO