Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ tư, 14/04/2021 01:42 GMT+7

"Đầu cơ nghiệp" của nông dân Nà Hang

Biên phòng - "Con trâu là đầu cơ nghiệp" - câu tục ngữ có vẻ xưa cũ, nhưng cho đến hôm nay vẫn còn tính thời sự ở huyện miền núi Nà Hang, tỉnh Tuyên Quang, nơi có gần 90% đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Ở đâu trâu là "chứng tích" của một thời nông nghiệp lạc hậu, còn ở vùng đất này, rất nhiều người nông dân thoát nghèo, làm ăn khấm khá lên cũng "nhờ" con trâu.

l67a_14a
Một đàn trâu đang được vỗ béo. Ảnh: H. P. Uyên

Có một thương hiệu "Trâu Nà Hang"

Đến bây giờ, người vùng cao Nà Hang vẫn "nhờ" con trâu làm 3 việc chính: Trâu đực làm sức kéo, truyền giống; trâu nái an nhàn hơn, cày là phụ, cái chính là hoàn thành chỉ tiêu mỗi năm cho ra một chú trâu "nhi đồng" khỏe mạnh, để rồi nó hoàn thành nốt công việc thứ ba là giúp chủ nuôi thu về món tiền kha khá sau khi được chăm bẵm, vỗ béo và đưa lên "sàn giao dịch". Theo một cán bộ của Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Nà Hang thì cho đến giờ, ở huyện vùng cao này, người dân vẫn chủ yếu dùng trâu để cày bừa. Nhà nào có trâu nghĩa là đàn ông, đàn bà, con trai, con gái đôi vai không chai sần vì gánh gồng mỗi mùa vụ, phần việc nặng nề đã có trâu gánh vác. Thêm một "cái hay" là ở Nà Hang, có những triền đồi, cánh rừng ngút ngàn tầm mắt là "chìa khóa" để người Dao, Mông, Tày, Thái... nơi đây làm kinh tế. Ai cũng biết tính, cũng chí thú chăn nuôi vài chục con trâu thì cái sự ấm no, phú quý là nằm trong tầm với. Chính vì những yếu tố "thiên thời, địa lợi, nhân hòa" ấy mà đàn trâu ở Nà Hang luôn tăng trưởng và nhiều người gọi đùa địa phương vùng cao này là "vương quốc trâu".

"Ở Sinh Long cũng như khắp huyện Nà Hang bây giờ, mơ ước lớn nhất của các cặp vợ chồng trẻ mới lập gia đình vẫn là có vốn để tậu cặp trâu nái hay trâu đực, của cải từ đấy sẽ sinh ra. Người sau học theo người trước, cứ đà này chẳng mấy năm nữa, đàn trâu ở Nà Hang sẽ "tăng dân số" rất nhiều! Đó là chuyện không lạ vì chúng tôi vẫn còn coi con trâu là "đầu cơ nghiệp" để đuổi đi cái đói, cái nghèo..."

Anh Lầu Văn Nó, dân tộc Mông, ở thôn Phiêng Ten, xã Sinh Long, chủ của một đàn trâu 13 con, tâm sự.

Theo số liệu của UBND huyện Nà Hang, hiện nay, tổng đàn trâu của toàn huyện đã lên tới gần 15.500 con, trong đó, nhiều xã có số lượng đàn trâu trên 2.000 con như  Yên Hoa, Đà Vị... Nhờ số lượng trâu chăn nuôi và bán đổi cho thương gia ở các nơi không ngừng tăng, nên dù là huyện vùng cao, địa hình hiểm trở và đường sá đi lại khó khăn nhưng số hộ nghèo ở Nà Hang ngày càng giảm. Đáng chú ý là ngoài 3 "chức năng" chính như vừa kể trên, hiện thương hiệu "Trâu Nà Hang" đang trở nên đắt giá trong con mắt của những người chuyên đi săn trâu giống đến từ các tỉnh lân cận như Cao Bằng, Bắc Kạn, Hà Giang.

Nói về việc này, ông Giàng A Sử, một lái trâu chuyên nghiệp người Mông ở Quản Bạ, Hà Giang, đến Nà Hang để "tầm trâu giống", cho chúng tôi biết, ông đã đi mòn chân ở vùng cao nguyên đá Hà Giang, qua cả Mù Căng Chải (Yên Bái) nhưng chưa thấy nơi nào có giống trâu dễ nuôi, lại to con như ở Nà Hang. "Mấy năm nay, cứ sau Tết Nguyên đán là tôi căn ngày để sang Nà Hang xem hội thi trâu, bò khỏe đẹp và hội chợ trâu. Phải nói là rất tuyệt vời vì thời gian gần đây, cả hội thi trâu, bò khỏe đẹp và hội chợ trâu đều tăng cả về số lượng và chất lượng trâu. Như năm vừa rồi, ở hội thi, con nhỏ nhất cũng có trọng lượng gần 5 tạ, còn con lớn nhất nặng tới gần 7 tạ. Không chỉ có cân nặng, chiều cao, mà màu lông, móng, chiều dài sừng của con trâu Nà Hang cũng đều đạt tiêu chuẩn trâu tốt, khiến người mua luôn vừa ý..." - Ông Sử kể.

"Túc tắc xóa nghèo"

Trong số đàn gia súc khá "hùng hậu" ở xã Năng Khả, huyện Nà Hang, thì trâu là loài "nổi tiếng" nhất, đặc biệt, mô hình nuôi trâu vỗ béo đang giúp người dân các bản Nà Chác, Nà Reo, Nà Khá, Bản Tùn, Bản Nhùng... ngày càng khá giả. Ở các bản này, số hộ sở hữu từ dăm, bảy đến vài chục con trâu không hiếm. Ông Ma Cảnh Toàn, chủ một hộ nuôi trâu ở Bản Nhùng cho chúng tôi biết, lúc nào gia đình ông cũng có từ 10 con trâu trở lên, hằng năm thu lãi gần 200 triệu đồng từ bán trâu. "Trước đây, gia đình đông con, làm nương cứ thiếu trước hụt sau. Nghe lời mách nước của cán bộ xã rằng nuôi con trâu cũng như nhà nghèo chắt chiu, sẽ tích gió thành bão, mình mạnh dạn vay vốn tậu một cặp trâu nái.

5gkv_14b
Vừa chăn trâu, nông dân ở Nà Hang vừa có thể tranh thủ làm việc nhà nông khác. Ảnh: H. P. Uyên

Chỉ sau một thời gian, cặp trâu nái này được nhân thành đàn. Không chỉ có gia đình mình, mấy năm trở lại đây, nhờ áp dụng hiệu quả mô hình nuôi trâu vỗ béo, rất nhiều gia đình ở Năng Khả bắt đầu tấn tới bằng nghề nuôi trâu..." - Ông Toàn cho chúng tôi hay. Theo ông Toàn, để trâu nuôi béo tốt, ngoài kinh nghiệm chọn giống, việc chăn dắt rất quan trọng. Gia đình ông và các gia đình trong bản, ngoài chăn thả ở bãi chung của bản, còn thường xuyên cho trâu ăn thêm những thức ăn sẵn có trong gia đình như sắn củ, cám... "Bà con ở Bản Nhùng thường nói vui rằng, với nhà mình thì người sống nhờ trâu. Mỗi lần nghe hàng xóm đùa vậy mình chỉ cười. Thật ra, cái mình sướng nhất là vợ con ai cũng có công ăn việc làm, không còn phải lo cái ăn, cái mặc. Tất cả cũng nhờ trâu cả đấy..." - Ông Toàn chốt lại.

Không chỉ các hộ nuôi trâu vỗ béo ở 12 thôn, bản thuộc xã Năng Khả, hàng nghìn hộ dân ở các xã Yên Hoa, Đà Vị, Sinh Long, Thanh Tương... cũng "túc tắc xóa nghèo" một cách bền vững nhờ lợi nhuận từ trâu mang lại. Như ở bản Phiêng Ten, xã Sinh Long, kể từ khi chọn con trâu làm "đột phá khẩu" trong phát triển kinh tế, phần lớn số hộ trong bản dốc sức đầu tư vào con trâu và đạt được những thành công đáng phấn khởi với tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống còn 31%.

Hoàng Phương Uyên

Bình luận

ZALO