Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ hai, 18/10/2021 02:36 GMT+7

"Chảo lửa" Trung Đông lại bùng phát

"Chảo lửa" Trung Đông lại bùng phát

Biên phòng - Bạo lực liên tục leo thang ở Đông Giê-ru-xa-lem, khu Bờ Tây, dải Ga-da và các thành phố của I-xra-en đang đẩy tiến trình hòa bình Trung Đông vào "ngõ cụt" và làm gia tăng nguy cơ nổ ra một cuộc nổi dậy (Intifada) lần thứ ba của nhân dân Pa-le-xtin chống I-xra-en, biến Trung Đông một lần nữa thành "chảo lửa".

uzh4_25a-1.jpg
Cảnh sát I-xra-en bắn đạn hơi cay vào những thanh niên Pa-le-xtin ném đá ở Đông Giê-ru-xa-lem. Ảnh: Reuters
 
Cuộc chiến từ đường phố

Các vụ đụng độ giữa người biểu tình Pa-le-xtin và lực lượng Cảnh sát I-xra-en liên tiếp nổ ra từ trung tuần tháng 9, thời điểm bắt đầu dịp lễ năm mới của người Do Thái và lễ hiến sinh An A-đa của người Hồi giáo. Xung đột bùng phát từ khu vực đền thờ Hồi giáo An Ắc-xa (người I-xra-en gọi là Núi Đền) - địa điểm tín ngưỡng linh thiêng đối với cả người Do Thái và người Hồi giáo - sau đó nhanh chóng lan sang những khu vực khác.

Theo thỏa thuận hòa bình ký năm 1994, người Do Thái được thăm đền An Ắc-xa, song chỉ được cầu nguyện dưới chân núi. Tuy nhiên, phía Pa-le-xtin cáo buộc I-xra-en muốn hạn chế người Hồi giáo và tìm cách chiếm giữ khu đền. Họ xuống đường biểu tình, một số thanh niên quá khích đã xung đột với dân thường và Cảnh sát I-xra-en. Vụ 2 người I-xra-en bị một thanh niên Pa-le-xtin giết hại tại khu thành cổ Giê-ru-xa-lem đã làm dấy lên các cuộc tấn công trả đũa và các hoạt động trấn áp của lực lượng An ninh I-xra-en. Trong cuộc đụng độ kéo dài hơn một tháng qua, đã có hơn 40 người Pa-le-xtin và 10 người I-xra-en phải thiệt mạng cùng hàng trăm người khác bị thương.

Những "đốm lửa" xung đột trên khiến thế giới lo ngại sẽ nổ ra một cuộc chiến trên quy mô lớn của người Pa-le-xtin. Điều này không phải không có cơ sở nếu xét lịch sử đối đầu giữa Pa-le-xtin và I-xra-en suốt nửa thế kỷ qua. Ngay cả khi chính quyền I-xra-en rút binh sĩ ra khỏi dải Ga-da sau 38 năm kiểm soát hồi cuối năm 2005, vùng đất này vẫn chứng kiến nhiều vụ bạo lực đẫm máu.

Để đối phó với các cuộc biểu tình bạo động và tấn công, chính quyền I-xra-en đã triển khai nhiều biện pháp mạnh tay. Tuy nhiên, bất chấp việc huy động một lực lượng cảnh sát hùng hậu và lần đầu tiên đưa quân đội vào các thành phố để tăng cường an ninh, làn sóng biểu tình phản đối của người A-rập và Pa-le-xtin vẫn tiếp tục leo thang.

Tình hình diễn biến xấu tới mức Quân đội I-xra-en phải triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Sắt ở miền Nam để ngăn chặn những vụ bắn rốc-két qua biên giới Ga-da cũng như các cuộc đụng độ tại khu vực giáp ranh. Một loạt chốt kiểm soát mới được dựng lên tại lối ra vào của một số khu người Pa-le-xtin sinh sống ở Đông Giê-ru-xa-lem. Đặc biệt, Cảnh sát I-xra-en đã dụng một bức tường an ninh tại Đông Giê-ru-xa-lem để bảo vệ khu vực người Do Thái đang chịu nhiều vụ tấn công bằng bom và ném đá từ khu vực của người Pa-le-xtin cạnh đó.

... đến phòng họp của Liên hợp quốc

Cuộc họp khẩn mới đây của Hội đồng Bảo an (HĐBA) Liên hợp quốc về tình hình xung đột leo thang giữa Pa-le-xtin và I-xra-en tại khu Bờ Tây đã biến thành màn "khẩu chiến" kịch liệt, khi hai bên liên tục đổ lỗi cho nhau về tình hình bạo động. Đại sứ Pa-le-xtin Ri-át Man-xua lên án các hành động của lực lượng I-xra-en nhằm vào người Pa-le-xtin là "tàn bạo", đồng thời kêu gọi HĐBA nhanh chóng can thiệp để bảo vệ người dân Pa-le-xtin trên các vùng lãnh thổ bị I-xra-en chiếm đóng, gồm cả Đông Giê-ru-xa-lem. Tuy nhiên, Đại sứ I-xra-en Đen-ni Đan-năn bác bỏ điều này, cho rằng, phía Pa-le-xtin xúi giục bạo động và phải chịu trách nhiệm về làn sóng bạo lực hiện nay.

Trong khi đó, Tổng thống Pa-le-xtin Ma-mút Áp-bát tuyên bố ủng hộ "đấu tranh hòa bình" chống lại sự chiếm đóng của I-xra-en, đồng thời cáo buộc các chính sách của I-xra-en làm leo thang các hành động bạo lực, đe dọa tiến trình hòa bình và sự ổn định của khu vực. Đáp lại, Thủ tướng I-xra-en Ben-gia-min Nê-ta-ni-a-hu cáo buộc các lãnh đạo Pa-le-xtin có những phát ngôn kích động người dân chống phá chính quyền Ten A-víp, đồng thời tuyên bố tiếp tục tiêu diệt tận gốc "khủng bố Pa-le-xtin".

Cuộc "khẩu chiến" đã khiến cuộc họp không đưa ra được tuyên bố nào yêu cầu Pa-le-xtin và I-xra-en chấm dứt bạo lực.

dirs_25b-1.jpg
Bức tường an ninh di động dài 300m ngăn cách khu Gia-ben Mu-ca-bê của người Pa-le-xtin với khu A-môn Ha-nát-díp của người Do Thái. Ảnh: AP
 
Cuộc chiến mới đang tới gần?

Những diễn biến căng thẳng trên cho thấy, vòng xoáy bạo lực đã và đang xuất hiện trở lại ở Trung Đông. Bạo lực gia tăng và kéo dài trên diện rộng gây thương vong lớn cho cả I-xra-en và Pa-le-xtin, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ tái diễn cuộc khởi nghĩa Intifada (khởi nghĩa ném đá) của người Pa-le-xtin chống lại sự chiếm đóng của I-xra-en tại khu Bờ Tây và dải Ga-da. Nhà bình luận hàng đầu của I-xra-en Na-hum Ba-nê-a, đã gọi làn sóng bạo lực mới nhất này là "Intifada thứ ba".

Xét về quy mô và tính chất, cuộc xung đột hiện nay chưa thể so sánh với hai cuộc khởi nghĩa của người Pa-le-xtin chống I-xra-en vào các năm 1987 và 2000. Các diễn biến bạo lực hiện nay có phần giống với những gì từng diễn ra trong cuộc khởi nghĩa thứ hai của người Pa-le-xtin. Năm 2000, chuyến viếng thăm Núi Đền của Thủ tướng I-xra-en, A-ri-en Sa-rôn đã làm bùng phát làn sóng phản đối và bạo động.

Tuy nhiên, bối cảnh hiện tại có rất nhiều điểm khác so với trước đây. Tổng thống Pa-le-xtin Áp-bát đã chỉ trích gay gắt các diễn biến bạo lực và tích cực phối hợp với phía I-xra-en để bảo vệ an ninh, ngăn xung đột vượt ra ngoài tầm kiểm soát. Trong các cuộc khởi nghĩa trước đây, các nhóm phiến quân có tổ chức của Pa-le-xtin là lực lượng đứng sau hầu hết các diễn biến bạo lực và được giới lãnh đạo chính trị hậu thuẫn. Tuy nhiên, các nhóm này đã bị giải tán và nhiều thành viên đang bị bắt giam. Những vụ tấn công gần đây chủ yếu là hành động của các cá nhân hiện chưa rõ mối liên hệ với các tổ chức khủng bố.

Dù vậy, những vụ tấn công đơn độc kiểu này khiến khó dự đoán về các diễn biến tiếp theo. Một số ý kiến cho rằng, nỗi tuyệt vọng của người Pa-le-xtin vì phải sống trong sự bao vây của Quân đội I-xra-en suốt nửa thế kỷ qua, trong khi mọi nỗ lực hòa bình đã bị sụp đổ dập tắt hy vọng về việc Pa-le-xtin được công nhận tư cách Nhà nước độc lập. Những bế tắc ngoại giao trong suốt một thời gian dài cùng làn sóng bạo lực làm dấy lên các lo ngại rằng một cuộc chiến I-xra-en - Pa-le-xtin mới đang tới rất gần.
Như Lan

Bình luận

ZALO