Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ ba, 25/01/2022 03:23 GMT+7

"Cái chữ sáng vùng sâu, vùng xa..."

Biên phòng - "Thầy giáo BĐBP dạy em cái chữ viết đấy. Thầy giáo BĐBP dạy em hát ca vang lừng. Cái chữ sáng vùng sâu, vùng xa yêu thương. Cái chữ đi theo em về bản, lên nương...". Theo câu hát của cô gái Mông nơi đại ngàn Mường Lát, chúng tôi tìm đến những lớp học do BĐBP mở giữa thung lũng mây cho đồng bào các dân tộc. Hàng chục năm qua, thực hiện lời dạy của Bác Hồ đối với lực lượng BĐBP, những lớp học xóa mù chữ như vậy đã góp phần nâng cao trình độ văn hóa cho nhân dân các dân tộc ở khu vực biên giới. 

d2q1_8a-1.jpg
Thầy trò lớp học tình thương trên đảo Hòn Chuối khai giảng năm học mới. Ảnh: Phương Bằng

Vượt qua quãng đường gần 200km đầy ổ gà và đá sỏi, chúng tôi đã có mặt ở Tén Tằn, huyện Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa khi ông mặt trời đi ngủ và con gà rừng tìm đường về tổ. Và cũng vào lúc ấy, đã thành lệ, bà con khắp các bản Chiềng Pục, Chiềng Cồng, Đoàn Kết... lại thắp đèn măng xông gọi nhau đi học. Lớp học được đặt tại nhà văn hóa bản, hôm nào cũng có khoảng 20 học viên ở các độ tuổi từ 30 đến 50 theo học.

Trên các con đường dẫn về nhà văn hóa bản, lấp loáng ánh đèn pin của các học viên đến lớp học chữ. Thượng úy Lê Đình Tuấn, cán bộ vận động quần chúng Đồn BPCK Tén Tằn là thầy giáo đứng lớp ở bản Chiềng Cồng cho biết, lớp học của anh đa phần là những người đã có tuổi nên khả năng tiếp thu chậm, do vậy giáo viên phải kết hợp giữa giảng dạy trực quan và lấy những sự việc cụ thể gần gũi với đời sống hằng ngày của bà con làm ví dụ minh họa.

Để tổ chức được một lớp học là biết bao công sức, Đồn BPCK Tén Tằn phải đến từng bản khảo sát số người mù chữ và tái mù chữ, sau đó xin ý kiến của Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh cho phép phối hợp với Phòng Giáo dục và Đào tạo, Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện lên kế hoạch mở lớp. Tiếp đó, các cán bộ, chiến sĩ lại cùng dân bản đóng bàn, ghế, bảng viết, đồng thời vận động, quyên góp sách vở để chuẩn bị cho khóa học mới. Lớp học thường được mở tại nhà văn hóa bản hoặc tại gia đình trưởng bản vào các buổi tối. Trung tá, Chính trị viên Đồn BPCK Tén Tằn Nguyễn Văn Hải cho biết, từ năm 2011 đến nay, đồn đã mở được 10 lớp học cho hàng trăm học viên là dân bản ở độ tuổi từ 35-50 đi học.

Quan sát lớp học của các anh, dễ dàng nhận thấy việc giảng dạy của những thầy giáo mang quân hàm xanh không hề đơn giản chút nào. Mỗi lớp cần đến 2 người, một giáo viên giảng dạy phía trên và một giáo viên đến từng bàn để dạy cho các học viên, chỗ nào học viên chưa hiểu sẽ giảng lại. Nhất là đối với các học viên lớn tuổi thì các anh phải vừa hướng dẫn vừa động viên để họ vượt qua mặc cảm, nỗ lực học tập.

Từ lớp học này, những bàn tay lâu nay vốn chỉ quen cầm dao, cầm cuốc phát nương, làm rẫy nay đã viết được những con chữ mềm mại, những cái miệng chỉ biết nói tiếng dân tộc mình, giả giọng con chim, con hoẵng nay đã biết đọc mạch lạc rõ ràng. Vừa nắn nót chép bài thơ "Đi học" vào cuốn vở ô li, chị Vi Thị Ven ở bản Chiềng Cồng vui vẻ nói: "Ban đầu, mình cũng ngại đi học, gần 50 tuổi rồi mà đi học với mấy thằng Thao, thằng Luận, con Mỳ... đáng tuổi con, tuổi cháu của mình thì ngượng lắm! Nhưng được sự động viên của các cán bộ Biên phòng, mình cũng nhận thấy việc học cái chữ là cần thiết, giúp mình biết tính tiền, biết đọc báo, có thêm kiến thức để sản xuất, làm ăn nên mình quyết tâm đi học để biết đọc, biết viết".

Trưởng bản Lâu Văn Hự, một trong ba trưởng bản đảm nhận trông coi ba cột mốc biên giới trên ba đỉnh núi cao nhất Thanh Hóa, đón chúng tôi giữa lưng chừng trời của ngọn Pù Đứa. Bao năm qua, ông đảm nhiệm bảo vệ cột mốc G8 so với mặt nước biển cao trên một ngàn mét, cách nhà ông chừng nửa ngày đường, để kiểm tra mà không đòi hỏi được trả công, dù chỉ một đồng.

Trưởng bản Hự bảo, đó là để trả cái nghĩa mà BĐBP đã giúp dân tộc ông, bản làng ông được định cư tại đất này và có được sự bình yên, no ấm hôm nay. Điều trưởng bản nói cũng là điều tôi được nghe rất nhiều từ những người dân biên giới xứ Thanh khi nhắc đến những người lính Biên phòng, bởi cùng với cuộc sống mới, các anh đã dạy cho hàng trăm con em của đồng bào Mông nơi đây biết cái chữ, từ đó có người học hết cấp 3, cao đẳng, đại học và được bồi dưỡng, phát triển trở thành những cán bộ nòng cốt của địa phương, được vinh dự đứng vào hàng ngũ của Đảng.

"Một vùng biên giới rộng lớn với gần 200km đường biên đã dần ổn định và phát triển. Trong đó có đóng góp không nhỏ của những cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ "cõng chữ lên non..." - Thiếu tướng Lê Như Đức, Phó Chủ nhiệm Chính trị BĐBP, đã không giấu được niềm tự hào khi nhắc đến những người lính làm công tác xóa mù chữ của lực lượng BĐBP Thanh Hóa. Đêm đó, chúng tôi nằm lại Đồn BPCK Tén Tằn, nghe tiếng côn trùng rả rích, tiếng chim chuyền gọi bạn giữa rừng khuya, tiếng bước chân rất nhẹ của người lính trong phiên gác đêm và hình như cả tiếng ai đó đang đọc bài trong đêm vắng. 

Với chức năng là "Một đội quân chiến đấu và là đội quân công tác", những người lính Biên phòng từ "Trà Cổ rừng dương đến Cà Mau rừng đước" đã rất thành công trong việc vận động đồng bào đi học. Có cái chữ là có thêm tri thức, có thêm kinh nghiệm áp dụng vào sản xuất nông, lâm nghiệp, đời sống cũng từ đó mà phấn chấn, lạc quan hơn trước. Đồng bào dân tộc thêm tin tưởng vào BĐBP, vào Đảng và Chính phủ, không nghe theo lời kẻ xấu kích động mà làm việc sai trái.

Đảo Hòn Chuối, nơi cửa biển Sông Đốc, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau có một lớp học được BĐBP lập ra trên hòn đảo "5 không" là không điện, không đường, không trường, không trạm, không nước sạch sinh hoạt. Và lẽ đương nhiên là trẻ con trên đảo cũng không được học hành.

Xót xa trước những thiếu thốn, thiệt thòi của trẻ em làng đảo, từ cuối những năm 90 của thế kỷ trước, cấp ủy, chỉ huy Đồn BP Hòn Chuối, BĐBP Cà Mau đã mở 1 lớp học tình thương nhằm phổ cập, xóa mù chữ cho con em trên đảo. Sau một thời gian, lớp học tạm gián đoạn và được mở trở lại vào năm 2007. Gọi là "lớp" nhưng thực ra chỉ là một căn phòng rộng chừng 50m2 dựng tạm bằng tôn, bên trong kê hai dãy bàn ghế cũng do chính các chiến sĩ Đồn BP Hòn Chuối đóng.

Từ lớp học tình thương của đảo, đã có 3 học sinh theo học từ những ngày đầu sau đó vào bờ học tiếp, nay đã tốt nghiệp đại học. No ấm, bình yên và cái chữ đã "theo chân" những người lính Biên phòng ở lại với đảo, dẫu sự nghiệp trồng người nơi đây mới dừng lại ở mức độ xóa mù chữ, chưa được công nhận là lớp học giáo dục quốc dân. Năm học mới này, tất cả học sinh trên đảo đã được trang bị đầy đủ sách giáo khoa, nhờ các tổ chức và cá nhân hảo tâm trong đất liền hỗ trợ.

Qua điện thoại, thầy giáo Biên phòng Trần Bình Phục phấn khởi nói với tôi rằng, năm nay tham gia lớp học tình thương có 19 em, từ lớp 1 đến lớp 5, trong đó có 8 em học lớp 2, là số lượng học sinh nhiều nhất ở các bậc học. Anh dịu giọng đầy thương mến: "Ba năm ở đảo, từ chỗ lạ lẫm giờ đã thấy thân quen như quê mình. Bà con thương thầy cho từ trái cà, trái mắm, con cá... Học trò cũng mến thầy, chịu nghe lời. Đó là nguồn động viên lớn đối với tôi. Mỗi lần định giao lớp cho người khác, tụi nhỏ lại mếu máo bảo thầy ơi, đừng bỏ tụi con. Tôi sẽ gắn bó với lớp học đến khi nào không công tác ở đây nữa...".

Lời tâm sự của người lính trẻ nơi cực Nam Tổ quốc, cũng là tâm sự chung của những thầy giáo mang quân hàm xanh trên khắp mọi miền biên giới Tổ quốc. Những cống hiến thầm lặng của các anh đã vượt trên những tán lá, có sức lan tỏa mạnh mẽ theo tiếng núi, tiếng rừng, tiếng suối... lặng lẽ thắp lên những ngọn lửa sưởi ấm biên cương.
Ngân An

Bình luận

ZALO