Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ sáu, 27/05/2022 06:56 GMT+7

Âm vang những "bản hợp xướng" về tình hữu nghị anh em

Biên phòng - Một lần nữa, trong chương trình giao lưu "Biên cương thắm tình hữu nghị" lần 2, những ca khúc tuyệt vời đã gắn liền với truyền thống đoàn kết, hữu nghị của bốn quốc gia, bốn dân tộc Việt Nam - Trung Quốc - Lào - Cam-pu-chia sẽ lại vang lên giữa Thủ đô Hà Nội trong những ngày tháng Năm rực rỡ. Những ca khúc ấy đã trường tồn trong lòng bao thế hệ, những người đã và đang cống hiến không ngừng cho tình hữu nghị giữa các quốc gia láng giềng và nhân dân biên giới bốn nước, tạo nên một bản hợp xướng đẹp của tình người, tình hữu nghị anh em.

faex_anh-2-1
Một tiết mục văn nghệ do diễn viên 4 đoàn văn công đến từ các nước Việt Nam, Trung Quốc, Lào, Campuchia biểu diễn tại chương trình Biên cương thắm tình hữu nghị (lần 2). Ảnh Trần Hoàng Anh

Cùng hát vang bài ca hữu nghị

Là một nhạc sĩ, một chiến sĩ cộng sản trung kiên, nhạc sĩ Đỗ Nhuận được coi là người mở đầu cho dòng nhạc cách mạng Việt Nam. Ông cũng đồng thời là tác giả ca khúc "Việt Nam - Trung Hoa" được sáng tác vào đầu những năm 60 của thế kỷ trước. Lời ca trong sáng, dễ thuộc với ý nghĩa chủ yếu là các chữ "chung" với nghĩa "cùng có với nhau" như chung núi, chung sông, chung tiếng gà gáy buổi sáng. Một điều chung nữa là lá cờ màu đỏ và hai nước cũng sẵn chia sự "vất vả, hiểm nguy", giúp đỡ lẫn nhau để mối tình hữu nghị luôn sáng như rạng đông ngày mới.

Trái với ca từ, tiết tấu và nốt của "Việt Nam - Trung Hoa" ít khi lặp lại, cấu trúc giai điệu không đều, đòi hỏi ca sĩ phải có chất giọng vút cao, khỏe khoắn và vững về âm nhạc mới thể hiện thành công. Lúc sinh thời, nhạc sĩ Đỗ Nhuận yêu cầu khi hát bài này nên đệm theo một dàn nhạc dân tộc với đàn nhị, sáo, trống, xênh tiền để tôn vinh văn hóa truyền thống của hai dân tộc, vì Việt Nam - Trung Hoa có chung một ngũ cung. 

Phần lĩnh xướng tiếng Trung do một ca sĩ của Đoàn Văn công Cục Quản lý Biên phòng Trung Quốc và Nghệ sĩ Ưu tú (NSƯT) Thanh Bình, Đoàn Văn công Phòng không-Không quân biểu diễn. Và người nghe đặc biệt xao xuyến, muốn hòa ca với câu hát thật giản dị mà hàm chứa nhiều thông điệp sâu sắc: "Bên sông tắm cùng một dòng. Tôi nhìn sang đấy anh nhìn sang đây. Sớm sớm chung nghe tiếng gà gáy cùng. A ha… Chung một ý, chung một lòng. Đường ta đi hồng màu cờ thắng lợi. Nhân dân hoan ca muôn năm. Hồ Chí Minh - Mao Trạch Đông!".

Tiếp nối ca khúc "Việt Nam - Trung Hoa" là ca khúc "Tình Việt - Lào" - một sáng tác của nhạc sĩ Hồ Hữu Thới,  nguyên là Giám đốc Sở Văn hóa, Thông tin Nghệ An. Nhạc sĩ từng chia sẻ rằng, anh sáng tác ca khúc này trong một hoàn cảnh rất tự nhiên trong một chuyến công tác tại nước bạn, như một sự khẳng định niềm tin về mối tình keo sơn bền chặt: "Em ở bên Tây/ Anh ở bên Đông/ Hai đứa nghe chung tiếng gà gáy sáng/ Đất nước Cham-pa, đất nước Tiên rồng/Chung bước đi lên xây đắp mối tình/ Tình Việt - Lào anh em. Tình Việt - Lào anh em mãi mãi... không bao giờ phai".

Xúc động biết bao khi trên biên giới hôm nay, những việc làm, sự gắn bó đã và đang tô thắm thêm tình cảm đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân hai nước, tạo cảm xúc cho các văn nghệ sĩ sáng tác. Tình cảm mến thương dành cho đất nước bạn cũng như tôn vinh tình đoàn kết, hữu nghị giữa hai dân tộc trong "Tình Việt - Lào", đã nhận được sự yêu thích của biết bao thế hệ tuổi trẻ Việt - Lào với những giai điệu thật đặc biệt, không lẫn với ai. Rộn ràng, trong sáng, thấm đượm tình anh em và đậm chất Lăm Vông, khiến người nghe như muốn bật dậy để hòa cùng vòng múa rộn ràng.

Nếu trong lần giao lưu trước, ca khúc "Việt Nam - Cam-pu-chia Samaki" có nghĩa: "Việt Nam - Cam-pu-chia đoàn kết" do Đoàn Văn công Lục quân Hoàng gia Cam-pu-chia biểu diễn, thì lần này lại là sự phối hợp ăn ý của ca sĩ hai nước với sự lĩnh xướng của Nghệ sĩ Nhân dân Vi Hoa và ca sĩ đến từ Đoàn Văn công Lục quân Hoàng gia Cam-pu-chia. Những câu hát "Cùng tắm dòng sông Mê Kông, cùng chung cánh đồng bát ngát. Việt Nam - Cam-pu-chia sát vai nhau gìn giữ Biển Đông. Đoàn kết nào tay trong tay, cùng chung kẻ thù đế quốc. Việt Nam - Cam-pu-chia nắm tay nhau gìn giữ hòa bình" mang lại nhiều hứng khởi cho khán giả.

Bài hát này là một trong số hàng chục ca khúc đã làm nên tên tuổi của nhạc sĩ, NSƯT Bảo Chung - nguyên Trưởng đoàn Văn công BĐBP. Vốn là một diễn viên chơi đàn contre-basse, violon, piano, guitar và hát, ông thường xuyên cùng đoàn đi phục vụ ở tuyến lửa Khu IV và mặt trận Quảng Trị. Sau này, nhạc sĩ Bảo Chung chuyển sang sáng tác và dàn dựng nhiều chương trình biểu diễn trên sân khấu trong nước và nước ngoài. Ông sáng tác ca khúc này sau một chuyến công tác trên tuyến biên giới Việt Nam - Cam-pu-chia. Giai điệu lấy cảm hứng dựa theo điệu lý kéo chài và lý Cái Mơn của dân ca Nam Bộ.

Được biết, trong chương trình giao lưu Biên cương thắm tình hữu nghị lần 2, các ca khúc đã được nhạc sĩ Tuấn Anh - Phó Đoàn trưởng Đoàn Văn công BĐBP phối khí lại rất đặc sắc trong màn hát múa "Thắm tình hữu nghị", là một tiết mục mở màn đầy không khí thân thiện, tươi vui mời gọi các quan khách, đại biểu có mặt tại chương trình cùng hòa vang câu hát: "Việt Nam - Trung Quốc - Lào - Cam-pu-chia đoàn kết".

Khúc dân ca yêu nước, yêu hòa bình

 Điều đặc biệt trong chương trình văn nghệ của Biên cương thắm tình hữu nghị lần 2 là sự xuất hiện các tiết mục dân ca, dân vũ đặc sắc của 4 nước. Đoàn Văn công Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam gửi lời chào duyên dáng đến các vị khách quốc tế với làn điệu quan họ di sản. Bài dân ca "Khách đến chơi nhà" thể hiện lòng hiếu khách của dân tộc Việt: "Mấy khi khách đến chơi nhà. Đốt than quạt nước pha trà mời người xơi. Trà này quý vậy người ơi. Mỗi người mỗi chén cho em vui lòng…" hay "Tay em nâng cái cơi đựng trầu. Trầu têm cánh phượng dâng lên mời người". Lời ca hàm chứa ý nghĩa trong tâm thức và truyền thống của người Việt Nam, miếng trầu là biểu tượng của tình cảm chân thành, thủy chung, keo sơn, son sắt giữa người với người, giữa những đôi lứa yêu nhau.

Đoàn Văn công Cục Quản lý Biên phòng, Bộ Công an Trung Quốc đem đến những âm giai tuyệt vời trong ca khúc "Trung Quốc đẹp". Với bản phối khí gồm hàng chục nhạc cụ cổ truyền và hiện đại cùng sự thể hiện chuyên nghiệp của các ca sĩ, bài hát thể hiện niềm tự hào của người dân Trung Quốc về phong cảnh đất nước, con người và các giá trị văn hóa truyền thống...

Bài dân ca Cam-pu-chia "Cây điều" theo làn điệu múa Rom-vông vốn dĩ đã rất quen thuộc đối với đồng bào và chiến sĩ  hai bên biên giới và thường được cất lên vào dịp lễ, Tết, hội mùa. Bài dân ca thể hiện nỗi nhớ niềm thương của đôi trai gái yêu nhau tha thiết: "Anh ơi cây điều đang đâm chồi nở hoa. Em nguyện cầu sao được gặp anh, thỏa nỗi mong chờ. Anh yêu thương của em xin đừng xa em nhé. Anh hãy mang hoa để mẹ cha ta đồng ý cho chúng ta nên nhân duyên theo phong tục cổ truyền".

Lý thú nhất phải kể đến bài dân ca Tằng Vải của nhân dân các bộ tộc Lào. Thứ nhất là giai điệu của bài hát hết sức thanh nhã, mộc mạc như chính tấm lòng của người Lào. Thứ hai là lời ca rất "mới" với nội dung chủ đạo là ca ngợi tình đoàn kết giữa nhân dân hai nước, kể câu chuyện truyền thuyết thật đẹp về hai anh em Việt - Lào. "Hôm nay đã đến đây rồi. Hỡi những người nghe ơi! Lời dân ca Tằng Vải sẽ chuyển đến cho bạn thông tin. Là câu chuyện dài từ xa xưa. Thời gian ngắn không sao nói hết được. Tình cảm sâu nặng bạn ơi! Lào - Việt cùng chung một mái nhà. Đều sinh ra trong cùng bụng mẹ. Cùng chia sẻ khó khăn, hạnh phúc. Cùng chiến đấu chống lại kẻ thù chung. Cùng chung tay xây dựng đất nước giàu mạnh" và không quên nhắn gửi "Lào - Việt hai nước anh em nhớ lấy đừng quên. Bạn ơi! Lãnh đạo hai nước thường nhắc nhở ta rằng, Việt Nam - Lào ta ơi, hãy cùng nhau vun đắp. Đừng quên nhau nhé! Đừng quên nhau nhé!".

Vâng! Người Việt Nam sẽ không bao giờ quên tình cảm hữu nghị của bè bạn láng giềng. Thiết nghĩ, chỉ có hòa bình, tình hữu nghị và đoàn kết mới trường tồn cùng năm tháng và tỏa sáng trong những tác phẩm nghệ thuật tươi đẹp và giàu giá trị cuộc sống.

Phạm Vân Anh

Bình luận

ZALO