Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ năm, 01/10/2020 01:37 GMT+7

Ám ảnh những cuộc hôn nhân "cười ra nước mắt"

Biên phòng - Tuổi học trò là lứa tuổi đẹp nhất của đời người, cần được cả xã hội quan tâm, chăm sóc. Thế nhưng ở nhiều địa phương miền núi, vùng sâu, vùng xa hiện nay, tình trạng trẻ em trong độ tuổi đến trường tảo hôn vẫn còn diễn ra khá phổ biến. Ngày khai giảng, thay vì được hưởng niềm vui cùng thầy cô, bè bạn, các "đối tượng" của nạn tảo hôn lại phải đắm mình trong những cuộc hôn nhân trẻ con "cười ra nước mắt".

uwi2_7a
 Tảo hôn là một trong những nguyên nhân trực tiếp làm gia tăng tỷ lệ hộ nghèo ở miền núi, vùng sâu, vùng xa. Ảnh: Lê Thị Vân

Những con số bức xúc

Theo báo cáo của cơ quan chức năng tỉnh Sơn La, từ đầu năm 2015 đến nay, trên địa bàn tỉnh có gần 500 vụ đám cưới thuộc diện tảo hôn. Đáng chú ý là, hầu hết các cặp vợ chồng "trẻ con" này đều trong độ tuổi cắp sách đến trường, trong đó, các "đối tượng" là người dân tộc Dao, Hà Nhì, Mông chiếm khoảng 40% tổng số các trường hợp kết hôn sớm trái pháp luật. Tương tự như Sơn La, ở vùng cao Điện Biên, tình trạng tảo hôn cũng đang trở thành một vấn đề xã hội gây nhiều bức xúc, nổi lên ở các huyện Tuần Giáo, Tủa Chùa, Mường Chà, Điện Biên Đông với tỷ lệ tảo hôn trung bình là 39,6%. Thống kê của cơ quan chức năng địa phương cho thấy, hiện ở Điện Biên có rất nhiều xã miền núi có tỷ lệ tảo hôn cao như xã Tả Phình, huyện Tủa Chùa (53%); xã Háng Lìa, huyện Điện Biên Đông (52%); xã Phình Sáng, huyện Tuần Giáo (64%)..

Không riêng gì các tỉnh miền núi phía Bắc, ở các địa phương vùng cao thuộc miền Trung, nạn tảo hôn cũng diễn ra "nóng" không kém. Báo cáo của Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình tỉnh Quảng Ngãi cho biết, 5 năm qua, trên địa bàn Quảng Ngãi có hơn 700 trường hợp tảo hôn, trong đó "nóng" nhất là ở huyện miền núi Sơn Hà với 186 trường hợp, Ba Tơ: 255 trường hợp. Còn ở Gia Lai, theo ghi nhận của Sở Tư pháp tỉnh, từ năm 2010 đến nay, toàn tỉnh có hơn 4.400 trường hợp tảo hôn, trong đó, địa phương có nhiều trường hợp tảo hôn nhất là huyện Mang Yang với 986 cặp vợ chồng.

Vấn đề cần lưu tâm hiện nay là, nhiều nơi ở vùng miền núi, dân tộc thiểu số nổi lên "phong trào" kết hôn sớm trái pháp luật, như ở các xã: Sông Trà (huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2016 đã có 6 trường hợp tảo hôn); xã Yên Lỗ (huyện Bình Gia, Lạng Sơn) có 5 trường hợp tảo hôn. Bức xúc hơn, tại xã Ea Rốk (huyện Ea Súp, Đắk Lắk), trong 2 năm 2013 - 2015, có đến 39 cặp tảo hôn. Đặc biệt, xã Làng Mô (Sìn Hồ, Lai Châu), từ đầu năm 2016 đến nay có tới 32 cặp tảo hôn trong tổng số 43 cặp kết hôn trên địa bàn toàn xã...

Bao giờ hết "lời ru buồn" trên non cao?

Ở xã miền núi Cà Đơn (huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng) hiện có khá nhiều cặp vợ chồng được kết hôn vẫn còn nằm trong độ tuổi vị thành niên. Như trường hợp hai em Nai U. và Bơ Du T., cùng 16 tuổi, trú tại thôn Cà Đơn. Cả hai em đều đang đi học cùng bạn bè, nay phải ở nhà làm rẫy để lo cái ăn hằng ngày trông rất tội nghiệp. Nhưng khi được hỏi về cuộc sống phía sau cuộc hôn nhân trẻ con này, thì cặp "vợ chồng trẻ con" tỏ ra rất hồn nhiên: "Thích nhau thì lấy nhau, khó khăn, vất vả thì cùng nhau chịu".

Nghịch cảnh "lời ru buồn trên non cao" ở Cà Đơn chỉ là một trong hàng ngàn câu chuyện về vấn nạn tảo hôn và những hệ lụy tại vùng miền núi Lâm Đồng nói riêng, trên toàn quốc nói chung. Những mối tình duyên đến quá sớm trong đời những công dân tuổi đời còn non nớt không chỉ vi phạm Luật Hôn nhân và Gia đình, mà còn dẫn đến nhiều hệ lụy, thậm chí  xảy ra bi kịch hạnh phúc bị đổ vỡ sớm. Đáng lo ngại là, những trẻ em gái rơi vào vòng cương tỏa của cuộc sống vợ chồng bất đắc dĩ quá sớm chưa có được sự phát triển sinh lý đầy đủ, rất dễ đi kèm với biến chứng sinh sản nghiêm trọng cho cả mẹ và con khi mang bầu và lúc đẻ con.

Thực tế cho thấy, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng này là do hủ tục vẫn còn nặng nề trong các tộc họ; nhận thức, trình độ dân trí còn hạn chế, người dân chưa hiểu hết hậu quả lâu dài của nạn tảo hôn. Bên cạnh đó, nếp nghĩ lấy vợ, lấy chồng sớm để có con đàn cháu đống, có thêm lao động, đã ăn sâu vào tiềm thức của cộng đồng nhiều dân tộc thiểu số.

Để ngăn chặn vấn nạn tảo hôn, thời gian qua, ngành Dân số - Kế hoạch hóa gia đình các địa phương thuộc vùng miền núi, dân tộc thiểu số đã tích cực phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể để tuyên truyền, vận động đồng bào nói không với tảo hôn. Việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật, thực hiện các chương trình chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên cũng được tăng cường triển khai đến cơ sở. Tuy nhiên, do phong tục lấy vợ, lấy chồng sớm đã tồn tại từ nhiều đời nay, cộng với nhiều nguyên nhân khác như đồng bào dân tộc thiểu số thường có cuộc sống khép kín bởi yếu tố địa lý, thanh thiếu niên ít có cơ hội giao lưu với cộng đồng, nên không có cơ hội mở mang hiểu biết... do đó, hiệu quả mang lại cũng chưa được cải thiện bao nhiêu.

Thiết nghĩ, để đẩy lùi tình trạng tảo hôn đang diễn ra khá phổ biến ở miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, trước hết cần phải tăng cường các biện pháp ngay từ hệ thống chính quyền cơ sở. Phải tập trung nâng cao tinh thần trách nhiệm đối với cộng đồng của đội ngũ cán bộ quản lý tư pháp - hộ tịch, cán bộ Đoàn, Bí thư chi bộ, Trưởng thôn, già làng, người có uy tín trong các thôn bản về công tác này. Cùng với đó, chính quyền các cấp cần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước theo đúng Luật Hôn nhân và Gia đình, đồng thời nghiêm khắc xử lý các trường hợp vi phạm Luật, tránh tình trạng "phớt lờ" hoặc dễ dãi với người vi phạm, tạo tâm lý xem nhẹ pháp luật trong một bộ phận người dân...

Lê Thị Vân

Bình luận

Liên kết hữu ích
ZALO