Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ hai, 01/03/2021 08:54 GMT+7

2016 - Năm thất bại của IS

Biên phòng - Hàng loạt cuộc tấn công trên bộ và các cuộc không kích của liên quân trong năm 2016 đã tiêu diệt một lượng lớn các tay súng và thu hẹp đáng kể diện tích các vùng lãnh thổ mà tổ chức “Nhà nước Hồi giáo” (IS) tự xưng đánh chiếm. Tuy vậy, giới chuyên gia nhận định điều đó không báo hiệu sự kết thúc của chủ nghĩa thánh chiến.

6ruaqp4sl5-57156_060e82be-8b52-74f1-131d-9e5dba1749c8@yahoo.com_libya1234
 Lực lượng chính phủ Libya giành lại thành phố Sirte, một đòn giáng mạnh vào IS. Ảnh: AFP

Khởi đầu của kết thúc?

Sau các cuộc truy quét và tấn công rầm rộ của nhiều quốc gia cũng như các lực lượng vũ trang, dân quân và bán quân sự trong năm 2016, tổ chức thánh chiến cực đoan IS đã để mất quyền kiểm soát gần một nửa số lãnh thổ mà chúng chiếm được từ năm 2014. Việc để mất những thành trì mang tính biểu tượng như Fallujah ở Iraq hay Dabiq ở Syria đã khiến thanh thế của IS bị hủy hoại nghiêm trọng, cho thấy chúng không đủ sức bảo vệ những khu vực mà chúng từng tuyên bố là “không thể lay chuyển” và là trung tâm của những điều mà chúng tuyên truyền.

IS đã bị đẩy lùi khỏi Ramadi, thủ phủ tỉnh Anbar, phía Tây Iraq, cũng như vùng Manbij ở Syria, khu vực chiến lược có ý nghĩa quan trọng trong tham vọng xây dựng một “caliphate” (Vương quốc Hồi giáo) của IS. Đầu tháng này, IS cũng đã để mất Sirte, thành trì quan trọng cuối cùng của chúng tại Libya, quốc gia mà lực lượng thánh chiến này từng hy vọng có thể giúp chúng mở rộng lãnh thổ của “caliphate”. Trước đó, vào tháng 10, hàng chục nghìn binh sĩ Iraq - với sự hậu thuẫn của các cuộc không kích của liên quân do Mỹ dẫn đầu - đã tiến hành một cuộc tổng tấn công nhằm giành lại Mosul, nơi thủ lĩnh IS Abu Bakr al-Baghdadi tuyên bố thành lập “caliphate” hồi tháng 6-2014. Cuộc tấn công này gặp phải nhiều trở ngại do địa hình và cơ sở hạ tầng phức tạp cản trở bước tiến của các binh sĩ, song nhiều người tin chắc rằng lực lượng thánh chiến, bị áp đảo về số lượng, khó có thể trụ lại lâu.

Trong khi đó, một cuộc tấn công tượng tự nhằm vào Raqqa tại Syria đang dồn IS tới chỗ sụp đổ. Giáo sư Mathieu Guidere - chuyên nghiên cứu vấn đề địa chính trị Trung Đông, nhận định để mất Raqqa sẽ đồng nghĩa với việc kế hoạch xây dựng một vương quốc của IS tan vỡ và khiến cái tên “Nhà nước Hồi giáo” mà chúng tự gọi không còn bất kỳ ý nghĩa biểu tượng nào.

Mặc dù IS đã chiếm được nhiều kho vũ khí và đạn dược, và người ta vẫn không khỏi lo ngại về nguy cơ lực lượng thánh chiến này đang ra sức truyền bá các tư tưởng bạo lực cực đoan ra khắp thế giới, song thực tế là trong năm qua chúng đã không còn mở rộng lãnh thổ chiếm đóng và thậm chí còn đang phải vật lộn để tồn tại. Theo thống kê của Lầu Năm Góc, từ năm 2014 tới nay, ít nhất 50.000 tay súng IS đã bị tiêu diệt, gấp đôi con số mà liên quân ước tính lực lượng này có khi chúng tuyên bố thành lập “caliphate” hồi năm 2014. Tướng Mỹ Steve Townsend, chỉ huy lực lượng liên minh, cho biết hơn 44.000 km2 lãnh thổ đã được giải phóng khỏi tay IS trong năm 2016.

Tuy nhiên, các lực lượng chống IS vẫn chưa có sự phối hợp hiệu quả và trong suốt hai tháng diễn ra chiến dịch Mosul ở Iraq, IS đã chứng minh rằng chúng là một lực lượng thánh chiến không dễ đánh bại. IS đã vận dụng những chiến thuật thích nghi hiệu quả khi giao tranh trong các khu vực thành thị và việc chúng có một đội ngũ hùng hậu những kẻ sẵn sàng đánh bom liều chết là mối lo ngại không hề nhỏ đối với cả những lực lượng quân sự được trang bị vũ khí tối tân. Trong suốt thời gian qua, IS đã tiến hành một loạt cuộc tấn công “nghi binh” tại cả Iraq và Syria nhằm phân tán quân đội chính quyền và liên quân, đồng thời duy trì được thanh thế, ít nhất là thông qua truyền thông.

Mối đe dọa tiềm tàng

Các nhà quan sát từ lâu đã cảnh báo rằng việc giành lại các vùng đất mà IS kiểm soát chưa đủ để đặt dấu chấm hết cho sự tồn tại của lực lượng này, những kẻ sẽ coi sự bất ổn của Iraq và Syria là mảnh đất màu mỡ để tiến hành các cuộc tấn công trong tương lai. Việc để mất thành phố cảng Sirte là đòn nặng nề nhất đối với những nỗ lực của IS nhằm chiếm giữ và kiểm soát vùng lãnh thổ Libya dọc theo chuỗi các vùng lãnh thổ mà chúng gọi là “caliphate” tại Syria và Iraq, song có khả năng nhóm cực đoan này sẽ tiếp tục ẩn náu tại đây và tìm cách làm suy yếu tính thống nhất vốn đã rất mong manh của quốc gia Bắc Phi này.

Năm 2016 là năm IS suy yếu song ảnh hưởng của chúng vẫn còn rất lớn bởi cộng đồng quốc tế vẫn chưa có một giải pháp chính trị cụ thể, nhất là đối với cộng đồng người Hồi giáo dòng Sunni ở Iraq và Syria. Giới chuyên gia Mỹ cho rằng để ngăn chặn sự trỗi dậy của IS, cần phải giải quyết tận gốc rễ nguyên nhân hình thành và phát triển của các lực lượng thánh chiến như IS. Cựu Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) Michael Hayden cho rằng nếu những nguyên nhân khiến thanh niên Hồi giáo Sunni gia nhập các phong trào thánh chiến chưa được giải quyết tận gốc thì Hồi giáo cực đoan sẽ vẫn tiếp tục lan rộng, và các tổ chức thánh chiến sẽ vẫn tiếp tục chiêu mộ được các thành viên và gia tăng ảnh hưởng.

Việc đối phó với những tay súng còn lại của IS có thể khó khăn hơn khi chúng trở thành một nhóm nổi dậy tập trung vào tiến hành các cuộc tấn công khủng bố. Những lo ngại về nguy cơ khủng bố do các tay súng nước ngoài trở về nước thực hiện ngày càng tăng vào dịp cuối năm, nhất là tại các quốc gia từng là nạn nhân của các vụ khủng bố do IS tiến hành như Mỹ, Pháp và Bỉ. Trong khi đang mất dần các vùng lãnh thổ chiếm đóng tại Iraq, Syria và Libya, tổ chức thánh chiến IS đã đứng ra thừa nhận việc tiến hành hoặc truyền cảm hứng cho hàng loạt vụ tấn công chết người trên thế giới. Giới chuyên gia cảnh báo IS đã và đang có những chuẩn bị để đối phó với việc để mất các vùng lãnh thổ do chúng kiểm soát, coi những mất mát tại Iraq và Syria chỉ là nhất thời, và khẳng định “Nhà nước Hồi giáo” không chỉ tồn tại về mặt tinh thần, mà đó là một thực thể cụ thể.

Trung Nguyên

Bình luận

ZALO