Thứ 5, 18/07/2019, 01:33 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Xuất khẩu lao động "chui" và những rủi ro khôn lường

16/03/2015 - 15:45

Biên phòng - Xuất khẩu lao động (XKLĐ) là một chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước trong vấn đề giải quyết việc làm cho người lao động (NLĐ), làm tăng nguồn thu ngoại tệ cho đất nước. Thực tế trong những năm qua, công tác XKLĐ với những mặt tích cực của nó đã góp phần vào công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Tuy nhiên, để bức tranh XKLĐ không còn những mảng tối, thậm chí méo mó, gây ra nhiều hệ lụy cho xã hội, còn rất nhiều việc phải làm.

tb3a_14a-1.jpg
Lực lượng Công an tuyên truyền cho công dân Việt Nam không xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc làm thuê.
 
Bị lừa vì thiếu thông tin

Khi hay tin một phụ nữ có tên là Thắng ở địa phương có khả năng đưa lao động đi Cộng hòa Síp với giá 120 triệu đồng/người (mức thu nhập từ 15-17 triệu đồng/người/tháng), anh Trần Quốc Hoàn (SN 1981) và vợ là Vũ Thị Hồng Hạnh (SN 1982), trú tại khu 1, xã miền núi Thạch Sơn, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, dồn tất cả tiền bạc có trong nhà, đồng thời vay mượn họ hàng được hơn 230 triệu đồng để nhờ bà Thắng lo giúp.

Giao đủ tiền, chờ đợi một thời gian, đến trước Tết Nguyên đán Ất Mùi, hai vợ chồng được bà Thắng bố trí đi Cộng hòa Síp. Nhưng sang đến nơi, họ mới "ngã ngửa" vì công việc vô cùng vất vả và tiền kiếm được chỉ đủ cho sinh hoạt ở mức tối thiểu, ngày hai bữa ăn, hoàn toàn không đúng với những gì bà Thắng hứa hẹn.

Đó chỉ là một trong rất nhiều trường hợp mà hoạt động của các "liên minh ma quỷ" lừa gạt NLĐ đã bị phanh phui. Thực tế trong thời gian qua, tình trạng lừa người XKLĐ ra nước ngoài để lấy tiền, dù đã giảm so với các năm trước đây nhưng vẫn diễn ra rất phức tạp. NLĐ phải bỏ ra hàng ngàn đô-la để đóng phí môi giới, nhưng khi vừa đặt chân xuống sân bay lại bị bắt giữ ngay lập tức.

Cũng có số ít có việc làm, nhưng chỉ được một thời gian cũng tìm cách trốn về nước vì biết mình bị lừa. Đa phần những người có nhu cầu XKLĐ đều là lao động nghèo, xuất thân từ những vùng quê và họ chính là những người dễ bị "liên minh ma quỷ" lừa nhất. Các công ty môi giới trá hình hoặc các "cò LĐXK" thường tìm đến những người nhẹ dạ, cả tin để dụ dỗ họ, rồi sau đó, không ít người lâm vào cảnh khóc dở, mếu dở.

Cứ tưởng rằng đi XKLĐ là "hái ra tiền" nên tìm mọi cách lo chạy chọt làm thủ tục giấy tờ, phải chịu trăm bề cay đắng, nhưng không ít người bị lừa gạt, bị bóc lột và bỏ rơi, phải đối mặt với bao hiểm nguy vì cư trú bất hợp pháp. Chỉ riêng tại xã miền núi Thạch Sơn, theo thông tin của Ban Công an xã, số người nộp tiền cho bà Thắng để đi lao động tại Cộng hòa Síp là 28 trường hợp với tổng số tiền là 2,5 tỉ đồng.

Bùng phát XKLĐ "chui"

Theo cơ quan chức năng tỉnh Hà Tĩnh, Nghệ An, lúc cao điểm, tại địa phương có hàng nghìn người đi LĐXK trái phép ở Trung Quốc, Lào, đặc biệt là Thái Lan thông qua nhiều con đường khác nhau. Ở Hà Tĩnh, số người đi XKLĐ "chui" nhiều nhất là huyện Can Lộc với khoảng 4.000 người, Thạch Hà, Lộc Hà mỗi huyện từ 2.000 - 3.000 lao động. Hầu hết họ đều nhập cảnh vào Thái Lan theo con đường du lịch rồi ở lại làm thuê với đủ thứ công việc.

Do có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, thu nhập bấp bênh nên với họ, mức lương trên dưới chục triệu đồng mỗi tháng đúng là số tiền "trong mơ". Họ không biết với hình thức LĐXK "chui" như vậy sẽ có rất nhiều nguy hiểm như không có cơ quan bảo hộ có việc bất trắc xảy ra. Tại xã Mỹ Lộc, huyện Can Lộc, nơi có rất nhiều người đang lao động tại Thái Lan, từ sau Tết Nguyên đán Ất Mùi 2015 đến nay, vẫn có nhiều người tìm cách vượt biên đi lao động “chui”.

Chị Lê Thị L (đề nghị được giấu tên), vợ một lao động đang làm ăn tại Thái Lan, cho biết: "Ở quê làm ăn khó khăn, nên chồng tôi mới bỏ quê mà đi. Qua bên đó, chồng tôi làm nghề xây dựng được 8 triệu đồng mỗi tháng, nhưng vất vả lắm. Anh ấy gọi điện về nhà nói ngày nào cũng làm 11-12 tiếng, sức vóc không bằng người ta, chưa kể luôn phải sống trong lo lắng vì bị lực lượng chức năng kiểm tra, nên tính làm một thời gian nữa sẽ về…".

Không chỉ sang Thái Lan làm thuê bất hợp pháp, tại Hà Tĩnh cũng có rất nhiều người vượt biên sang Trung Quốc tìm giấc mơ đổi đời bằng cách lao động "chui", để rồi giàu đâu không thấy, hậu quả nhãn tiền là tiền mất tật mang. Mới đây, ngày 2-3, lực lượng Công an Hà Tĩnh đã phát hiện và bắt quả tang 4 đối tượng đang đưa 55 người trên đường ra Quảng Ninh tìm cách vượt biên sang Trung Quốc để lao động "chui".

Theo lời khai của những lao động này, họ phải nộp cho các đối tượng (gồm Nguyễn Tiến Tùng, trú tại xã Kỳ Tây; Lê Văn Giang, SN 1992, trú tại xã Kỳ Hợp; Nguyễn Xuân Bắc và Hoàng Trọng Lĩnh, cùng trú tại xã Kỳ Tân, huyện Kỳ Anh, Hà Tĩnh) số tiền từ 6 - 8 triệu đồng. Tuy nhiên, trên đường "xuất ngoại", chưa qua khỏi địa bàn huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, các đối tượng đã bị cơ quan chức năng phát hiện, bắt giữ.

Cần những giải pháp đồng bộ

Không riêng các tỉnh miền Trung, khảo sát số lao động bất hợp pháp sang Trung Quốc tại 10 địa phương trọng điểm phía Bắc của ngành chức năng (tháng 12-2014) cho thấy, hơn 45% là người dân tộc thiểu số, trong đó, nhiều nhất là tỉnh Lạng Sơn (hơn 82.800 người), Hà Giang (gần 48.000 người), tiếp đến là Điện Biên, Lai Châu, Bắc Giang, Lào Cai, Quảng Ninh...

Trừ một số người dân giáp biên giới sang lao động đi về trong ngày, đa số lao động vào sâu nội địa Trung Quốc làm thuê vài tháng, nhiều trường hợp làm cả năm. Thực trạng này là rất đáng lo ngại, bởi, hiện nay, tội phạm mua bán người thông qua vượt biên trái phép bằng nhiều hình thức để LĐXK "chui" ngày càng nhức nhối, phức tạp. Số vụ đưa người qua biên giới làm thuê những công việc cực nhọc với mức lương rẻ mạt, bị quỵt lương hoặc lừa bán, ép buộc nạn nhân bán dâm gia tăng.

Trong khi đó, thời gian qua, mặc dù các bộ, ban, ngành chức năng đã triển khai đồng bộ nhiều biện pháp phòng, chống nạn XKLĐ "chui", nhưng vì các lý do khác nhau, vẫn còn rất nhiều người "nhắm mắt đưa chân", để rồi bản thân và gia đình phải gánh chịu nhiều hệ lụy khôn lường.

Thiết nghĩ, đã đến lúc chính quyền các địa phương cần giao trách nhiệm theo dõi, quản lý, cung cấp thông tin và bảo vệ quyền lợi cho NLĐ sang làm việc tại nước ngoài, đồng thời, tăng cường công tác tuyên truyền chính sách, pháp luật của Nhà nước, đồng thời tăng cường ngăn chặn vượt biên trái phép. Cùng với đó, ngành chức năng cần nghiên cứu thành lập trung tâm hỗ trợ, tư vấn lao động qua biên giới làm việc ở các tỉnh có biên giới, qua đó, tuyên truyền, cung cấp thông tin, hỗ trợ NLĐ phòng ngừa, đối pho với những nguy cơ, rủi ro.
Nguyễn Hạnh Ngân