Thứ 4, 23/10/2019, 14:25 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Xây dựng nông thôn mới: Người dân phải là chủ thể

11/10/2019 - 8:00

Biên phòng - Sau 10 năm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (Chương trình NTM), miền núi phía Bắc vẫn là khu vực gặp nhiều khó khăn, thách thức hơn các vùng khác.

n3wz-14-w550
Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Pha Long, BĐBP Lào Cai  giúp đồng bào DTTS ở khu vực biên giới làm đường giao thông liên bản. Ảnh: Đơn vị cung cấp

Đánh giá trên của Chính phủ hoàn toàn chính xác, bởi kết quả xây dựng NTM ở 14 tỉnh trong khu vực này còn khoảng cách chênh lệch khá lớn, có xu hướng nới rộng khoảng cách so với các vùng, miền của cả nước. 

Cụ thể, đến hết tháng 6-2019, khu vực miền núi phía Bắc mới có 603/2.280 xã (chiếm 26,45%) được công nhận đạt chuẩn NTM. Trong khi tỷ lệ này ở vùng đồng bằng sông Hồng là 82,74%, Đông Nam Bộ (70%), duyên hải Nam Trung Bộ (45,82%), đồng bằng sông Cửu Long (42,77%). Toàn khu vực vẫn còn khoảng 828 xã đạt dưới 10 tiêu chí (chiếm 61,3% của cả nước). 

Thế nên, tỷ lệ hộ nghèo của vùng miền núi phía Bắc vẫn cao nhất nước với 17%, so với mặt bằng chung cả nước là 8%; thu nhập bình quân chỉ đạt 28 triệu đồng/người/năm, trong khi bình quân cả nước là 37 triệu.

Tuy nhiên, phải ghi nhận khu vực miền núi phía Bắc đã hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM trong cả giai đoạn 2016-2020 theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, sớm trước 1 năm. Dự kiến đến hết năm 2019, cả vùng có 28% số xã đạt chuẩn NTM và 8 đơn vị cấp huyện được công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM.

Kết quả trên đã phản ánh tinh thần tự lực của một số địa phương được nâng lên rõ rệt, khơi dậy tiềm năng, lợi thế sẵn có. Đồng thời khẳng định xây dựng NTM hoàn toàn có thể thành công trên diện rộng ở vùng khó khăn, chứ không chỉ tập trung vào một hay vài xã có điều kiện ưu đãi hơn.

Theo các nhà quản lý, việc đổi mới trong công tác chỉ đạo đã tạo nên sự đột phá trong xây dựng NTM của khu vực này. Nhiều địa phương đã chủ động triển khai xây dựng mô hình thôn, bản NTM, thay vì làm ở cấp xã, vốn có địa bàn trải rộng. Mặt khác, chuyển từ tập trung đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng sang thực hiện các nội dung trọng tâm, tác động trực tiếp đến đời sống sinh hoạt và sản xuất của người dân như: Phát triển sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị, bảo vệ và cải tạo cảnh quản môi trường, bảo tồn và phát triển văn hóa, phát triển du lịch nông thôn...

Những động lực mang lại sức sống mới cho chương trình xây dựng NTM có thể thấy rõ qua các Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp tại Sơn La, Hòa Bình; Đề án triển khai Chương trình mỗi xã một sản phẩm-OCOP tại Lào Cai, Bắc Kạn, Bắc Giang...; thu hút doanh nghiệp đầu tư, phát triển vùng sản xuất hàng hóa tập trung quy mô lớn tại Sơn La, Hòa Bình, Bắc Giang...; xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu sản phẩm nông sản của địa phương tại Cao Bằng, Hòa Bình, Sơn La...

Nhiều chuyên gia kinh tế đề nghị các Bộ, ngành, địa phương cần đánh giá lại các cơ chế, chính sách và tồn tại, bất cập để tìm cách tháo gỡ. Theo đó, việc xây dựng NTM phải thực chất, lấy việc nâng cao đời sống của người dân làm mục tiêu. Người dân phải là chủ thể của việc xây dựng NTM. Đồng thời, cần đánh giá, kiện toàn lại bộ máy xây dựng NTM các cấp để hoàn thiện, hiệu quả hơn.

Để hoàn thành mục tiêu trong giai đoạn 2021-2025: Có ít nhất 1 tỉnh được công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM; mỗi tỉnh trong khu vực có ít nhất 1 đơn vị cấp huyện đạt chuẩn NTM; thu nhập bình quân tăng ít nhất 1,8 lần so với năm 2020..., các địa phương trong khu vực miền núi phía Bắc cần xây dựng chương trình, kế hoạch thực hiện giai đoạn sau năm 2020 cụ thể, sát với tình hình thực tế; nhất là giải pháp hỗ trợ các thôn, bản ở các địa bàn đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới xây dựng NTM. 

Muốn vậy, Chính phủ cần sớm xem xét, phê duyệt chính sách tín dụng đặc thù hỗ trợ các thôn, bản khó khăn xây dựng NTM; Đề án hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp khu vực miền núi phía Bắc trong tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng NTM giai đoạn 2021-2025; ưu tiên nguồn lực từ ngân sách Nhà nước hỗ trợ một số nội dung trọng tâm để thúc đẩy phát triển, nâng cao thu nhập, đặc biệt là chương trình "Mỗi xã một sản phẩm". 

Thanh Thảo

Xem thêm: