Chủ nhật, 08/12/2019, 21:14 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Viết tiếp trang mới của giáo trình phổ biến giáo dục pháp luật

11/04/2017 - 20:11

Biên phòng - Năm 2017, Đề án tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) cho cán bộ và nhân dân vùng biên giới, hải đảo theo Quyết định 1133/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ giao cho BĐBP chủ trì, đang tiếp tục được thực hiện sau 3 năm đạt được hiệu quả rõ rệt và nhiều bài học kinh nghiệm. Đây là giai đoạn mới sau những sơ kết đánh giá và nỗ lực thực hiện Đề án đi vào chiều sâu ở các tỉnh, thành, khu vực biên giới, hải đảo.

lzae_19
Tủ sách pháp luật tại Đồn BP Côn Đảo, BĐBP tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Ảnh: Thụy Văn

Thành công của Đề án là  kết quả của sự dày công  xây dựng các mô hình hay, bài học từ thực tiễn của cán bộ trực tiếp thực hiện Đề án của lực lượng BĐBP. Quán triệt tư tưởng chỉ đạo, có hoặc không có Đề án chuyên trách theo Quyết định 1133/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ thì BĐBP vẫn phải thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền, PBGDPL cho cán bộ, nhân dân vùng biên giới, hải đảo. Đề án ra đời có ý nghĩa đòn bẩy cho công tác PBGDPL và hiệu quả đạt được có sự góp công của nhiều cấp, nhiều ngành và cả hệ thống chính trị.

Đi từ sự thuận hòa, êm ấm trong mỗi gia đình, đến an ninh nông thôn, xóm bản và cuối cùng là an ninh quốc gia, chủ quyền lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc, việc PBGDPL đã phủ rộng tới nhiều vùng biên giới, hải đảo. Trong 3 năm thực hiện Đề án, trên cả nước đã có 1.560 tổ tuyên truyền pháp luật được thành lập. Các thiết chế PBGDPL như: Tủ sách pháp luật, Câu lạc bộ pháp luật, Câu lạc bộ tư vấn pháp luật được thành lập ở tất cả các xã, phường, thị trấn biên giới, hải đảo. Trung tâm tư vấn pháp luật, hướng nghiệp, giới thiệu việc làm; các tổ hòa giải ở cơ sở; ngăn sách, túi sách pháp luật, các sách báo, tài liệu pháp luật; hệ thống loa truyền thanh cơ sở… trở lại hoạt động, cùng với nhiệm vụ tuyên truyền thường xuyên của BĐBP, kiến thức pháp luật đã được mềm mại hóa dưới nhiều hình thức, không còn là các văn bản khô khan, khó hiểu, khó nắm bắt như các cách tuyên truyền xưa cũ.

Để những văn bản pháp luật đi vào đời sống hằng ngày của nhân dân biên giới và hải đảo, các cơ quan, đơn vị được giao thực hiện Đề án đã phải giải quyết nhiều khó khăn khác nhau. Quá trình thực hiện Đề án đã thực sự là một lớp học lớn về pháp luật.

Chúng tôi đã được mục sở thị ở nhiều vùng biên giới và hải đảo xa xôi, tủ sách pháp luật là cứu tinh của người dân trong những hoàn cảnh cấp bách. Hầu như các tổ công tác, trạm kiểm soát Biên phòng trên cả nước đều có một tủ sách gồm nhiều đầu sách về luật, văn bản luật và các quy chế có liên quan sát sườn đến đời sống của nhân dân. Vào lúc người dân ghé qua các tổ, trạm, đồn Biên phòng để đăng ký cho tàu cá ra khơi, thông báo tình hình tàu thuyền, ngư trường thì họ có thể tra cứu, tìm hiểu và được giải đáp pháp luật ngay tại chỗ. Biết được chủ trương phổ biến pháp luật cho đông đảo nhân dân nên các ngư dân như có chỗ dựa tin cậy, nhiều lúc biến các cán bộ Biên phòng thành "tủ sách pháp luật sống", có việc gì hỏi đáp luôn qua điện thoại, mọi việc trôi chảy cũng vì họ hiểu pháp luật hướng đến cuộc sống bình yên, an toàn cho toàn thể nhân dân.

Tại Côn Đảo (Bà Rịa - Vũng Tàu), một trong những nơi xa xôi cách trở với đất liền, các đầu sách, tủ sách pháp luật vẫn có đủ. "Bây giờ sóng điện thoại phủ khắp, nhiều khi bí quá, gọi cấp báo vào số điện thoại di động của cán bộ BĐBP để hỏi về những quy định của pháp luật mà mình chưa rõ. Xóa mù kiến thức pháp luật là làm sáng mắt với đời, với nghề rồi" - Phạm Văn Huy, một ngư dân trú tại khu vực Bến Đầm, Côn Đảo cho hay.

Có thể nói, Đề án tăng cường PBGDPL đã làm sống dậy hướng đi đúng là giáo dục pháp luật theo cơ chế cộng đồng và tới từng gia đình, từng người dân. Thực tế cho thấy, luật và các quy định của pháp luật, chính sách dưới dạng văn bản thường khô cứng, có tính "hàn lâm" và khó hiểu đối với phần đông bà con lao động, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số. Họ ít tiếp xúc với cơ chế thông tin dạng lớp học, tập huấn hay là ấn phẩm, báo, tạp chí, đồng thời, bà con hằng ngày làm việc ở nương rẫy, ruộng đồng hoặc đi biển dài ngày. Tập trung đông đảo bà con để "ép" họ nghe PBGDPL là việc làm không khả thi.

Việc sử dụng đội ngũ cán bộ tuyên truyền pháp luật của địa phương sẽ phát huy hiệu quả tốt hơn. Bản thân các cán bộ này cũng được tập huấn thêm kiến thức pháp luật, nâng cao năng lực tiếp cận với cộng đồng bằng kỹ năng nghiệp vụ. Họ tới từng nhà, nói rõ từng mục, từng chính sách và có thể trợ giúp pháp lý từng vụ việc cụ thể. Nếu cần tra cứu, họ có tủ sách pháp luật đặt ở trung tâm xã. Cơ chế hoạt động theo mô hình này đặc biệt phù hợp với các xã miền núi, nơi sinh sống của đồng bào dân tộc thiểu số chưa có điều kiện được phổ cập pháp luật với kiến thức tối thiểu.

Luật PBGDPL được kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XIII thông qua ngày 20-6-2012, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2013, quy định người dân ở vùng dân tộc thiểu số, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, ven biển, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế, xã hội đặc biệt khó khăn và ngư dân là một trong 6 nhóm đối tượng đặc thù của công tác PBGDPL cần được quan tâm đầu tư mạnh mẽ với cơ chế, chính sách đặc thù. Rõ ràng, phương pháp PBGDPL linh hoạt sẽ đem lại hiệu quả cao hơn so với truyền đạt các văn bản khô cứng. Đối với ngư dân, điều cần nhất với họ là bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản khi đánh bắt trên biển. Họ được hỗ trợ như thế nào từ BĐBP và các lực lượng liên quan? Một trong những hỗ trợ quan trọng nhất là hỗ trợ luật pháp. Ngư dân cần hiểu rõ như thế nào là hợp pháp, thế nào là vi phạm pháp luật để phòng tránh.

Trong giai đoạn 1 của Đề án tăng cường PBGDPL cho nhân dân vùng biên giới, hải đảo theo Quyết định 1133/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, các đơn vị BĐBP phối hợp các xã, phường, đơn vị quân đội đứng chân ở khu vực biên giới, hải đảo tổ chức hơn 30 nghìn buổi PBGDPL với gần 620 nghìn lượt người nghe. Các tổ tuyên truyền pháp luật trên các tàu, hải đội, cụm và vùng tổ chức được 276 buổi cho hơn 100 nghìn ngư dân, cấp hơn 100 nghìn cuốn Luật Biển Việt Nam, 11 loại tờ rơi có hình ảnh minh họa, 3 nghìn đĩa DVD về biển đảo Việt Nam. 

Nhờ có Đề án PBGDPL, những kiến thức cơ bản của pháp luật về biển, đảo của Nhà nước ta và Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982; cơ sở pháp lý khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với các quần đảo trên Biển Đông; những văn bản pháp lý về biển, đảo mà Nhà nước ta đã ký kết với các nước láng giềng, các nước có liên quan; Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC); việc xây dựng Bộ quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC); Hiệp định phân định vịnh Bắc Bộ, Hiệp định hợp tác nghề cá giữa Việt Nam - Trung Quốc được nhắc đi nhắc lại nhiều lần trong các đợt tuyên truyền. Các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phát triển kinh tế biển và hỗ trợ ngư dân khi tham gia khai thác thủy, hải sản trên biển... phổ cập rộng rãi. Nhiều tập tục lạc hậu trước đây được loại bỏ, tệ nạn xã hội giảm, tình trạng di dịch cư tự do được hạn chế đáng kể. Ý thức quốc gia, quốc giới về quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới của người dân được nâng lên.

Ông Uông Ngọc Thuẩn, Phó Vụ trưởng Vụ PBGDPL (Bộ Tư pháp), người giám sát việc thực hiện Đề án nhận định, hiệu quả của Đề án đã được Chính phủ ghi nhận bằng hành động thiết thực nhất là kéo dài Đề án cho những năm tiếp theo. Đây là sự khẳng định tầm quan trọng của việc phát huy tổng lực sức mạnh của nhiều ngành, nhiều tầng lớp và cộng đồng để kiến thức pháp luật trở thành thói quen và nhu cầu của người dân. Đó mới là thành công thực chất nhất của Đề án ý nghĩa này.

Thụy Văn

Bình luận

Tin liên quan