Thứ 5, 22/08/2019, 22:34 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Việt Nam chuẩn bị nguồn nhân lực để phát triển "nền kinh tế sáng tạo"

21/02/2017 - 6:18

Biên phòng - Thế giới đang thay đổi “chóng mặt” về công nghệ số và đang tiến đến cuộc cách mạng công nghiệp thứ 4. APEC 2017 cũng bàn nhiều về chủ đề “Phát triển nguồn nhân lực và cơ chế di chuyển lao động”. Việt Nam đang ở thời điểm “dân số vàng”, nhưng nguồn nhân lực lao động xuất khẩu ra thị trường thế giới được xếp hạng rất thấp so với cung bậc lao động của thế giới. Vì vậy, Việt Nam đang nỗ lực chuẩn bị nguồn nhân lực để phát triển “nền kinh tế sáng tạo”.

rnu4hga81d-58958_11807945361953821607_01
Nhóm “Phát triển nguồn nhân lực và cơ chế di chuyển lao động” của Đoàn Việt Nam tham dự APEC 2017. Ảnh: Hải Luận 

Tiến sĩ kinh tế Ippei Yamazawa, Trung tâm Nghiên cứu APEC Nhật Bản, chia sẻ câu chuyện thực tế về lao động Việt Nam đang xuất khẩu sang Nhật Bản: “Xét về tiêu chí của Nhật Bản thì lao động của Việt Nam không vào được Nhật, nhưng vì Nhật thiếu quá nhiều lao động phổ thông, nên mới chấp nhận lao động Việt Nam, đa phần làm việc ở lĩnh vực công nhân xây dựng, chăm sóc người già, làm vườn,… Thế giới xếp 3 loại bậc lao động: Kỹ năng lao động cấp cao, kỹ năng lao động trung bình, kỹ năng lao động thấp. Việt Nam đang xếp hạng lao động kỹ năng thấp nhất. Trong khi đó, Nhật Bản đang nâng cấp và mở rộng điều kiện nhập khẩu lao động có kỹ năng cao”.

86.000 lao động dệt may Việt Nam sẽ "biến mất"

Hiện nay, lao động của Việt Nam được xuất khẩu nhiều sang 4 nền kinh tế thành viên APEC: Đài Bắc (Trung Quốc), Hàn Quốc, Nhật Bản, Malaysia. Mỗi năm Việt Nam chỉ xuất khẩu 100.000 lao động, trong khi đó Philippines xuất khẩu 1,5 triệu lao động. Những người có kỹ năng lao động thấp sẽ chịu rất nhiều thiệt thòi, đó là làm việc nặng nhọc, lương thấp, dễ bị sai thải của giới chủ. Các đại biểu của 21 nền kinh tế APEC đang bàn thảo chủ đề khá nóng bỏng: “Phát triển nguồn nhân lực và cơ chế di chuyển lao động” trước cuộc cách mạng 4.0 bắt đầu phát triển ở những quốc gia tiên tiến trên thế giới.

PGS, TS Mạc Văn Tiến, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu khoa học dạy nghề (Bộ Lao đông, Thương binh và Xã hội), thành viên nhóm công tác Việt Nam dự APEC 2017 tại Nha Trang, giải thích: “Giáo dục đào tạo 3.0, là phục vụ phát triển cơ khí - cơ khí bán tự động. Còn giáo dục 4.0 là tạo ra nguồn nhân lực phát triển “nền kinh tế sáng tạo”, nghĩa là dạy anh 1, nhưng anh hiểu 10, làm ra những sản phẩm mang hàm lượng trí tuệ cao. Ví dụ cho dễ hiểu, cũng một cục sắt, ta chỉ sản xuất ra sản phẩm to, thô bán không được mấy tiền. Nhưng cũng cục sắt đó Hàn Quốc, Nhật Bản “chế” ra những con chip nhỏ giống như con ruồi, thập chí nhỏ hơn nữa, họ bán giá cao trên trời với hàng nghìn đô la Mỹ”.

v1i0_03
PGS, TS Mạc Văn Tiến tại APEC 2017. Ảnh: Hải Luận

“Nền kinh tế sáng tạo” đã vào mọi ngõ ngách của cuộc sống, từ hệ thống điện sinh hoạt, camera quản lý, robot dọn vệ sinh nhà cửa đến những dây chuyền sản xuất hàng hóa mang tính tự động hóa cao. “Cuộc cách mạng 4.0 đổ bộ vào những nền kinh tế nghèo và lạc hậu, nó sẽ giúp họ phát triển nhanh, rút ngắn thời gian mò mẫm tìm kiếm mô hình và đường đi, đồng nghĩa với việc sẽ loại dần nhiều lao động phổ thông đang đứng dàn hàng ngang làm “dây chuyền” sản xuất. Các chuyên gia kinh tế đã dự báo Việt Nam sẽ có khoảng 86.000 lao động dệt may “biến mất” khỏi thị trường. Thay vào đó là máy móc, dây chuyền tự động hóa làm việc” - PGS, TS Mạc Văn Tiến, chia sẻ thông tin.

Trong hệ thống lao động chất lượng cao của khối ASEAN, Việt Nam chỉ có 100 bộ hồ sơ đạt chuẩn, còn kiếm được việc làm hay không thì chưa biết.

Đào tạo theo nhu cầu thị trường thế giới

Ngày 18-10-2016, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành quyết định phê duyệt Khung trình độ quốc gia. Theo đó có 8 bậc trình độ, từ bậc sơ cấp 1 đến bậc tiến sĩ. Yêu cầu quyết định này là lấy Khung trình độ quốc gia Việt Nam với Khung tham chiều trình độ ASEAN và Khu trình độ trình độ quốc gia khác.

Chính phủ đã quyết đinh đầu tư 40 trường mẫu về đào tạo nghề chất lượng cao. “Chính phủ cho phép nhập giáo trình, công nghệ, phương pháp giảng dạy,… ở các nước tiên tiến. Riêng ở Australia có 12 trường, số còn lại một số nước châu Âu” - PGS, TS Mạc Văn Tiến, bổ sung.

Chính phủ Australia đang đưa ra chiến lược phát triển “Công dân toàn cầu”, nghĩa là nguồn nhân lực của Australia đưa ra mang tính chất chuẩn hóa toàn cầu. Trong khuôn khổ APEC 2017, Australia đã hỗ trợ “Phát triển nguồn nhân lực” để các nền kinh tế thành viên, như Việt Nam, Philippines… có cơ hội tiếp cận công nghệ, phương pháp đào tạo nguồn nhân lực theo chuẩn toàn cầu.

k4hi_02
Các đại biểu thảo luận vấn đề di chuyển lao động giữa các nền kinh tế thành viên APEC. Ảnh: Hải Luận

Ông Malcolm Greening, nhóm nguồn nhân lực Australia tại APEC 2017 chia sẻ kinh nghiệm: “Muốn có lực lượng lao động đạt chuẩn quốc tế, trước hết phải có độ ngũ người thầy dạy đạt chuẩn. Việt Nam có dân số đông, nên tập trung đào tạo lao động có tay nghề kỹ thuật cao theo nhu cầu mà thị trường thế giới cần. Australia sẽ hỗ trợ các bạn để tiến thẳng tới công nghệ tiên tiến. Nếu không làm như vậy, Việt Nam sẽ lúng túng, hôm nay học được một cái mới nào đó so với Việt Nam, nhưng ngày mai thế giới đã bỏ cái đó rồi. Người có trình độ kỹ năng nghề cao, sẽ được tự do di chuyển, được trả lương cao, được tự do lựa chọn”.

Hải Luận