Chủ nhật, 19/05/2019, 18:04 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882
45 năm Chiến thắng "Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không":

Vận dụng sáng tạo những bài học về chống nhiễu vào thực tiễn

29/12/2017 - 23:31

Biên phòng - Khi đế quốc Mỹ tiến hành cuộc tập kích đường không chiến lược, chủ yếu bằng máy bay B-52 tập trung vào Hà Nội, Hải Phòng, chúng đã dùng thủ đoạn gây nhiễu điện tử nhằm vô hiệu hóa hệ thống ra-đa của ta, tạo điều kiện cho B-52 đánh phá.

bo-doi-ten-lua-va-phao-cao-xa-hiep-dong-tieu-diet-may-bay-b-52-tren-bau-troi-ha-noi-thang-12-1972-anh-tu-lieu
Bộ đội tên lửa và pháo cao xạ hiệp đồng tiêu diệt máy bay B-52 trên bầu trời Hà Nội, tháng 12-1972. Ảnh: Tư liệu

Đế quốc Mỹ hy vọng phương thức chiến tranh vô hình này sẽ che giấu được toàn bộ các loại máy bay trinh sát, tiêm kích, cường kích, máy bay chiến thuật và máy bay chiến lược, đồng thời vô hiệu hóa tất cả các loại vũ khí trang bị kỹ thuật của lực lượng Phòng không-Không quân Việt Nam. Qua đó để phi công của Mỹ tự do ném bom vào bất cứ chỗ nào trên lãnh thổ miền Bắc nước ta.

Lúc đầu Mỹ chủ yếu áp dụng biện pháp gây nhiễu ngoài đội hình. Bộ đội ta đã nâng cao trình độ bám sát mục tiêu của các trắc thủ, đồng thời tận dụng triệt để thời cơ khi địch bị các lực lượng của chế áp khiến máy bay của chúng bị bật ra khỏi cái “áo giáp điện tử”. Bị thất bại, địch đã phát triển thêm nhiều dạng gây nhiễu như: Nhiễu xung, nhiễu tạp, nhiễu chặn, nhiễu ngắm, nhiễu quét, nhiễu ngụy trang, nhiễu rãnh đạn... với cường độ gây nhiễu mạnh, diện gây nhiễu rộng, sâu. Từ đó mà dải tần gây nhiễu của địch tác động mạnh lên các dải tần của các loại ra-đa, hệ thống thông tin vô tuyến của các lực lượng ra-đa, tên lửa, không quân, cao xạ của bộ đội ta. Các thủ đoạn gây nhiễu của địch đã khiến bộ đội ta gặp rất nhiều khó khăn trong phát hiện mục tiêu, điều khiển tên lửa, dẫn đường cho không quân và ngắm bắn của cao xạ, phi công.

Các loại nhiễu và thủ đoạn gây nhiễu của địch không chỉ làm biến dạng tín hiệu của máy bay khi phản xạ dội về màn sóng ra-đa của ta, tạo những tín hiệu giả mục tiêu mà còn làm rối loạn thị giác, lóa mắt, gây căng thẳng cho các trắc thủ của các đơn vị. Từ đó mà một số trận tên lửa của ta bắn lên đạn lại tự hủy, không quân xuất kích nhưng không phát hiện được địch, dẫn đường mặt đất cũng bị nhiễu nên không hỗ trợ được phi công.

Từ tình hình đó, theo chỉ đạo của trên, Bộ Tư lệnh Phòng không - Không quân (PK-KQ) đã đưa các đơn vị ra-đa vào thực hiện nhiệm vụ ở những đỉnh núi cao khu vực miền Trung, bố trí đội hình tạo thành trường ra-đa khép kín, kết hợp giữa ra-đa truyền thống và thiết bị quang điện tử quan sát đêm, ngày và đo xa. Trong khi gây nhiễu chủ động, địch chỉ tập trung trấn áp các tần số sóng ra-đa của tên lửa và không quân mà bỏ qua việc trấn áp các ra-đa điều khiển cao xạ của ta. Vì chúng cho rằng các loại súng pháo phòng không không có khả năng đe dọa máy bay chiến lược B-52. Vì thế, ta đã sử dụng các loại ra-đa ở các đỉnh núi cao khu vực miền Trung này cung cấp số liệu để khẳng định mục tiêu B-52, nhất là trong phân biệt tín hiệu B-52 thật với tín hiệu B-52 giả từ đó ta đã giải quyết được triệt để vấn đề gây nhiều mà kẻ địch áp dụng.

Ngoài ra ta đã thành lập các đội nhiễu (sau phát triển thành Tiểu đoàn nhiễu) làm nhiệm vụ trinh sát điện tử, nghiên cứu, phân tích nhiễu và chống nhiễu. Các đơn vị trinh sát nhiễu đã thu thập các tần số gây nhiễu của địch, đo đạc các tham số của nhiễu rãnh đạn tên lửa để tìm ra nguyên nhân làm cơ sở cải tiến trang bị khí tài chống nhiễu rãnh đạn thành công. Các đơn vị trinh sát nhiễu cũng chụp ảnh, thu thập và xác định được nhiều kiểu dạng nhiễu khác nhau, từ tham số kỹ thuật của nhiễu thu được từ thực tiễn được phân tích trên cơ sở khoa học giúp đánh giá bản chất của các dạng nhiễu trên ra-đa...

Việc chống nhiễu thành công đã giúp các đơn vị PK-KQ bố trí đội hình tên lửa thích hợp trên mỗi hướng, cung cấp rõ mục tiêu cho không quân xuất kích bắn rơi nhiều máy bay B-52 và các loại máy bay trinh sát, tiêm kích của địch. Những bài học về chống nhiễu được bộ đội ta vận dụng sáng tạo vào thực tiễn, góp phần làm nên chiến thắng trong Chiến dịch phòng không bảo vệ Hà Nội, Hải Phòng và một số địa phương miền Bắc cuối tháng 12-1972.

Quang Thắng