Thứ 7, 18/01/2020, 14:30 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Vai trò, vị thế của phụ nữ Việt Nam ngày càng được khẳng định

18/10/2016 - 8:44

Biên phòng - Là một lực lượng lao động xã hội đông đảo, phụ nữ Việt Nam (PNVN) thời kỳ hội nhập tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong gia đình và tham gia tích cực vào các hoạt động xã hội, là động lực thúc đẩy xã hội phát triển. Giờ đây, hơn bao giờ hết, người phụ nữ trở thành linh hồn cho những giá trị văn hóa, truyền thống trong mỗi gia đình, cộng đồng và xã hội. Nâng cao trình độ mọi mặt và đời sống vật chất, tinh thần của phụ nữ trong thời kỳ hội nhập vừa là yêu cầu khách quan của đất nước, vừa đòi hỏi sự vươn lên của bản thân PNVN.

rdpw_6a
Bà Hoàng Thị Ái Nhiên, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (bên trái) thăm và tặng quà gia đình chính sách khu vực biên giới Lạng Sơn. Ảnh: T.T.H

Lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam luôn gắn liền với vai trò của người phụ nữ. Khi tổng kết lịch sử nước ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận xét: "Phụ nữ ta chẳng tầm thường/Đánh Đông, dẹp Bắc làm gương để đời". Trong tác phẩm Đường Kách mệnh, Người viết: Ai đã biết lịch sử thì biết rằng, muốn sửa sang xã hội mà không có phụ nữ giúp vào, thì chắc không làm nổi. Xem tư tưởng và việc làm của đàn bà con gái, thì mới biết xã hội tiến bộ như thế nào? Bác khẳng định: "Đàn bà con gái cũng nằm trong nhân dân. Nếu cả dân tộc được tự do, đương nhiên họ cũng được tự do. Ngược lại, nếu dân tộc còn trong cảnh nô lệ thì họ và con cái họ cũng sẽ sống trong cảnh nô lệ đó thôi".

Khi đang bôn ba nơi đất khách, quê người để tìm đường cứu nước, Bác vẫn luôn nhận thấy một nhân tố quan trọng quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam không thể thiếu sự tham gia của phụ nữ: "An Nam cách mệnh cũng phải có nữ giới tham gia mới thành công". Tại lễ kỷ niệm 36 năm Ngày thành lập Hội Liên hiệp PNVN (20-10-1966), Bác Hồ nói: "Từ đầu thế kỷ thứ nhất, Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa đánh giặc cứu dân cho đến nay, mỗi khi nước nhà gặp nguy nan thì phụ nữ ta đều hăng hái đứng lên góp phần xứng đáng vào sự nghiệp giải phóng dân tộc". Trong Thư gửi phụ nữ nhân kỷ niệm chiến thắng của Hai Bà Trưng và ngày Quốc tế Phụ nữ 8-3-1952, Bác viết: "Non sông gấm vóc nước Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng như già ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp rực rỡ".

Trong 15 năm (1954-1969), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lãnh đạo nhân dân Việt Nam thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược vừa xây dựng CNXH ở miền Bắc, vừa đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất nước nhà. Trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc phấn đấu cho mục tiêu đó, PNVN đã thực sự  xứng đáng với công ơn và niềm tin của Đảng và Bác Hồ. Cùng toàn dân vượt qua mọi khó khăn của thời kỳ quá độ lên CNXH ở một nước nông nghiệp lạc hậu vốn là phong kiến nửa thuộc địa, PNVN đã hăng hái tham gia vào các phong trào thi đua yêu nước, phong trào thi đua "5 tốt" của phụ nữ miền Nam, phong trào "Ba đảm đang" của phụ nữ  miền Bắc… Hàng triệu phụ nữ tham gia phục vụ chiến đấu và trực tiếp chiến đấu. Nhiều phụ nữ được tuyên dương anh hùng, hàng trăm phụ nữ được Bác Hồ thưởng huy hiệu, hàng vạn phụ nữ trở thành cán bộ chuyên môn các bộ, ngành và cán bộ lãnh đạo.

Sau khi đất nước thống nhất, đặc biệt là sau 30 năm thực hiện đường lối đổi mới (1986-2016), PNVN lại tiếp tục đóng góp to lớn cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa, thể thao, bảo đảm an ninh, quốc phòng. Nhận thức của phụ nữ trên mọi lĩnh vực được nâng cao, đời sống kinh tế - xã hội nói chung, của PNVN nói riêng được cải thiện rất nhiều.

Tại cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021, tỷ lệ phụ nữ tham gia đại biểu Quốc hội đạt 26,8%, tăng 2,71% so với khóa XIII. Có 25 tỉnh, thành phố có tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội đạt trên 30%. Về tỷ lệ nữ đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021 tăng hơn so với nhiệm kỳ trước: Cấp tỉnh đạt 26,46%, tăng 1,29%; cấp huyện đạt 27,51%, tăng 2,89%; cấp xã đạt 26,70%, tăng 4,99%.

Có được kết quả trên ngoài sự nỗ lực phấn đấu của ứng cử viên, còn có sự vào cuộc quyết liệt của Hội Liên hiệp PNVN và của các cơ quan hữu quan thông qua các hoạt động tuyên truyền, tổ chức tọa đàm, tập huấn nhằm tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong Quốc hội và HĐND các cấp. Không chỉ tăng về số lượng, tỷ lệ cán bộ nữ giữ vị trí lãnh đạo chủ chốt cũng tăng, như Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch nước, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh.

Trong lĩnh vực kinh doanh, kể từ khi thực hiện Luật Doanh nghiệp mới, số doanh nghiệp do nữ làm chủ cũng tăng lên. Theo số liệu nghiên cứu của Hội Nữ doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội (HAWASME), hiện nay, có khoảng 24,8% doanh nghiệp do phụ nữ quản lý (riêng đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, có 25% doanh nghiệp do phụ nữ quản lý). Các doanh nghiệp do phụ nữ quản lý tạo việc làm cho khoảng 1,63 triệu lao động, trong đó, có 0,75 triệu lao động nữ; nộp ngân sách 61,8 nghìn tỷ đồng; tổng tài sản 3.858 nghìn tỷ đồng. Nghiên cứu cũng cho thấy, các doanh nghiệp do phụ nữ quản lý ở Việt Nam chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ, có thiên hướng sử dụng nhiều lao động nữ hơn và tỷ lệ doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ tăng nhanh hơn so với nam giới.

Trong lĩnh vực giáo dục, hơn 90% phụ nữ biết đọc, biết viết; tỷ lệ tốt nghiệp đại học là 36,24%, thạc sĩ là 33,95% và tiến sĩ là 25,69%. Trong các cơ quan nghiên cứu, quản lý khoa học và đào tạo, tỷ lệ nữ giáo sư, phó giaó sư, tiến sĩ, thạc sĩ đều tăng. Điểm nổi bật của phụ nữ là, dù ở cương vị công tác nào, chị em cũng luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, khắc phục mọi khó khăn về bản thân, gia đình, không ngừng phấn đấu, vươn lên, hoàn thành  tốt các nhiệm vụ được giao và có nhiều đóng góp cho sự phát triển của đất nước.

Kế thừa tư tưởng Hồ Chí Minh, trong Báo cáo Chính trị tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII (2016), Đảng ta một lần nữa xác định phương hướng: "Nâng cao trình độ mọi mặt và đời sống vật chất, tinh thần của phụ nữ. Nghiên cứu, bổ sung và hoàn thiện luật pháp, chính sách đối với lao động nữ, tạo điều kiện để phụ nữ thực hiện tốt vai trò và trách nhiệm của mình. Kiên quyết đấu tranh chống các tệ nạn xã hội và xử lý nghiêm minh theo pháp luật các hành vi bạo lực, buôn bán, xâm hại nhân phẩm phụ nữ".

Hiện nay, hệ thống các ban vì sự tiến bộ của phụ nữ được thành lập  ở 45 bộ, ngành và 63 tỉnh, thành phố. Mạng lưới tư vấn về giới hoạt động hiệu quả. Hệ thống pháp luật bảo đảm quyền bình đẳng của phụ nữ được tăng cường. Những thành tích đáng ghi nhận trên đủ để nói rằng, Đảng, Nhà nước ta đã và đang thực hiện tốt lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh mong muốn, PNVN sẽ có một vị trí xứng đáng ở trong nước và trên trường quốc tế.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội (năm 2013) cho thấy, "bất bình đẳng giới vẫn còn tồn tại trên các lĩnh vực và phần lớn thiệt thòi vẫn nghiêng về phía phụ nữ". Theo đánh giá của Liên hợp quốc tại báo cáo phát triển con người năm 2013, chỉ số bất bình đẳng giới của Việt Nam đứng thứ 48/150 quốc gia được xếp hạng. Báo cáo thường niên Khoảng cách giới toàn cầu (GGG) 2013 do Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) công bố cho thấy, vẫn chưa có một quốc gia nào đạt được bình đẳng giới. Việt Nam được xếp hạng thứ 73 trong tổng số các quốc gia được xếp hạng về thu hẹp khoảng cách giới, đứng sau một số quốc gia trong khu vực ASEAN là Philippines (thứ 5), Singapore (58), Lào (60) và Thái Lan (65).

Nguyễn Văn Thanh

Liên kết hữu ích