Thứ 5, 22/11/2018, 17:53 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Ước mơ cùng... cừu

24/12/2013 - 15:38

Biên phòng - Thiên nhiên đã ban tặng cho Ninh Thuận những sản vật không nơi nào sánh được. Tới nơi này vào một ngày đầu tháng 12, chúng tôi thật sự ngỡ ngàng bởi cứ mỗi buổi sáng, những đàn cừu đông đúc chen chúc nhau ra đồng ăn cỏ. Tìm hiểu mới biết, cừu đã có mặt ở Ninh Thuận từ khá lâu và thời gian gần đây, nghề chăn nuôi cừu mới thực sự phát triển nhờ đầu ra bắt đầu ổn định.

"Vũ khí làm giàu" của đồng bào Chăm

Người ta nói một cách ẩn dụ rằng, ở Ninh Thuận, đồng bào dân tộc Chăm nuôi cừu nhiều như… bên Tây vậy. Quả vậy, theo số liệu thống kê mới nhất của ngành nông nghiệp địa phương, tổng đàn cừu ở Ninh Thuận hiện lên đến gần 83.000 con. Ở đây, cừu nhiều nhất phải kể đến các xã Bắc Phong (huyện Thuận Bắc), Phước Nam (huyện Thuận Nam), Xuân Hải (huyện Ninh Hải)… Đó chính là những địa phương được xem là nơi khởi đầu cho phong trào nuôi cừu ở tỉnh Ninh Thuận, đã trở thành mô hình cho nhiều nơi học hỏi để phát động người dân nuôi cừu nhằm xóa đói, giảm nghèo.

Thời điểm giá cừu đắt, phải bỏ ra khoảng 7 triệu đồng để mua một con cừu nái, nhưng nếu nó đẻ được cặp cừu con đều là cái thì người nuôi sẽ thu hồi vốn. Thế nhưng, bây giờ, người nuôi cừu ở Ninh Thuận không còn quá lo lắng về chuyện "đầu vào" vì có những trang trại lớn chuyên cung cấp cừu giống với giá cả hợp lý. Hộ ông Nguyễn Xem, người dân tộc Chăm, ở thôn Nho Lâm, xã Phước Nam, huyện Thuận Nam có đàn cừu giống hơn 200 con. Có thời điểm như năm 2009, 2010, giá cừu giống cao đến mức "khó tin", từ 7-8 triệu đồng/con, gia đình ông Xem đầu tư trên 200 triệu đồng mua 25 con cừu cái lớn nhỏ về nuôi. Khi cừu đang sốt giá, nhiều người đến hỏi mua liên tục, nhưng ông vẫn "lắc đầu". Đến lúc đàn cừu của ông "lớn mạnh", dù giá cừu không còn đạt "đỉnh" như trước, ông vẫn ung dung vì đã có trong tay "lá bùa" là đội quân cừu nái mang lại thu nhập ổn định gần 200 triệu đồng (lãi ròng)/năm. Trao đổi với chúng tôi, ông Xem cho biết: "Với hàng trăm con cừu, gia đình tôi phải mướn người cắt cỏ. Trước đây, mỗi lần đẻ được cừu cái là mần gà ăn mừng, còn bây giờ thì thấy bình thường, vì cừu đã trở thành vật nuôi phổ thông đối với hàng ngàn hộ gia đình ở Ninh Thuận…".
akyv_12a-1.jpg
Đàn cừu nhà ông Nguyễn Xem ngày càng sinh sôi nảy nở.

Giống như gia đình ông Xem, hộ ông Nguyễn Nam, người dân tộc Chăm, trú tại thôn Ba Tháp, xã Bắc Phong, huyện Thuận Bắc, đã trở thành "đại gia" nhờ nuôi cừu. Hiện, gia đình ông có một trang trại chăn nuôi cừu giống với quy mô 20ha, tổng đàn cừu 700 con, mỗi năm bán cừu giống thu trên dưới một tỷ đồng. Ông Nam tỏ ra vô cùng hào hứng khi chúng tôi đề cập đến chuyện nuôi cừu: "Cừu đã trở thành "chìa khóa" thoát nghèo của gia đình tôi. Thời điểm những năm 2003-2004, khi cừu bắt đầu "lên hương", tôi có tham gia làm nghề lái cừu, mỗi con cừu sang tay, tôi kiếm được vài trăm. Khi có chút vốn trong tay, tôi bắt đầu gom cừu nái giống để nhân đàn. Khi đó, cừu con còn nằm trong bụng cừu mẹ, có người đặt mua 3-4 triệu đồng/cặp, nếu là cừu cái, nhưng tôi vẫn không bán vì đã có ý định lập trang trại nuôi cừu quy mô lớn…". Theo ông Nam, từ xuất phát điểm ban đầu chỉ có hơn chục con cừu, đến nay, đàn cừu của gia đình ông sinh sôi dần, trở thành một trong những đàn lớn nhất vùng Thuận Bắc.

Những "ước mơ cừu"

Nói về nghề nuôi cừu tại địa phương, ông Nguyễn Xem cho biết, mỗi năm cừu sinh sản 2 lứa, mỗi lứa chỉ có 1 con, nhưng cái hay ở chỗ là sinh sản tập trung trong thời gian ngắn. Khi đẻ là đẻ đồng loạt nên không tốn nhiều công chăm sóc con nhỏ. Cừu là gia súc có thời gian sinh trưởng rất nhanh, chỉ sau 9-10 tháng là bắt đầu sinh,  còn nuôi cừu thương phẩm thì chỉ 5-7 tháng đạt trọng lượng khoảng 20kg là có thể xuất bán. Lâu nay, con cừu được nuôi tự phát trong dân và hiện tại đã trở thành vật nuôi có giá trị, mang lại lợi nhuận ổn định. Ông Xem quả quyết: "Bây giờ, tại Ninh Thuận nói chung, huyện Thuận Nam nói riêng, cừu được xem là biểu tượng của sự làm ăn năng động. Không như nhiều loài vật nuôi khác có chi phí đầu tư cao, cừu là vật nuôi khá bình dân, đặc biệt đối với các hộ đồng bào dân tộc thiểu số vì giá giống không quá cao, chỉ khoảng trên dưới 1 triệu đồng/con. Nếu trong nhà không có nhiều vốn thì chỉ cần khoảng 10 triệu đồng là đã có 5 con giống, sau vài năm nhân đàn là đã có vài chục con và từ đây có thể thoát nghèo bền vững…". Còn bà Lê Thị Hoa, chủ một hộ ở thôn An Hòa, xã Xuân Hải, huyện Ninh Hải, hiện đang sở hữu đàn cừu gần 100 con cho biết: "Cừu thịt hiện có giá từ 82-83 nghìn đồng/kg hơi. Qua một thời gian dài "thủy chung" với con cừu, tôi rút ra kết luận là, nếu trong tay có từ 100 con trở lên, thông thường với số cừu thịt xuất chuồng mỗi năm có khả năng thu lãi khoảng 60-100 triệu đồng…".

Những "tiết lộ" của ông Nam, ông Xem và bà Hoa rõ ràng là tín hiệu mới rất đáng phấn khởi cho chăn nuôi cừu ở Ninh Thuận. Cái hay nhất của "ngành chăn nuôi cừu" hiện nay là tính ổn định của "đầu ra". Qua câu chuyện của họ, chúng tôi nhận ra rằng, yếu tố bền vững, không còn "lên voi, xuống chó" như những năm 2005-2006, đặc biệt tâm lý quá "tôn sùng" con cừu, chạy theo lợi nhuận trước mắt mà bất chấp tất cả của bà con nông dân, nên con cừu đã được "bình dân hóa" và trở thành một loại vật nuôi có thể giúp họ xóa nghèo một cách "lâu dài". Và cũng chính nhờ sự bền vững này đã "ươm mầm" cho sự liên doanh, liên kết trong làm ăn giữa những người nuôi cừu với nhau. Sự ra đời của Tổ hợp tác nuôi cừu xã Xuân Hải (huyện Ninh Hải) là một ví dụ điển hình, với 52 hộ nuôi tổng đàn trên 2.000 con. Họ thường xuyên giúp đỡ lẫn nhau, tích cực ứng dụng khoa học kỹ thuật và áp dụng phương thức làm ăn mới kết hợp mở rộng thị trường tiêu thụ. Chính hiệu quả của mô hình tổ hợp tác đang mở ra ý tưởng về sự hình thành các hợp tác xã nuôi cừu quy mô lớn trong một tương lai gần ở Ninh Thuận.

Tuy nhiên, nếu nhìn ở góc độ quản lý thì vẫn còn nhiều chuyện để bàn. Hiện, người nuôi cừu ở Ninh Thuận còn thiệt thòi khi nuôi cừu chủ yếu chỉ để lấy thịt, chứ chưa tận dụng hết những sản phẩm có giá trị kinh tế như da và lông. Và ngay cả thịt cừu thương phẩm chủ yếu xuất ra thị trường ngoài tỉnh, chứ ở tại các chợ Ninh Thuận, ít ai bán thịt cừu. Chúng tôi rất ngạc nhiên khi biết rằng, TPHồ Chí Minh có hẳn vài khu phố chuyên kinh doanh thịt cừu đặc sản, nhưng ở Ninh Thuận, nơi con cừu đang "lên ngôi" thì các nhà hàng, quán ăn có món "đặc sản" thịt cừu vẫn còn khá hiếm hoi, chủ yếu để phục vụ khách du lịch. Được biết, với lợi thế phát triển chăn nuôi cừu, tỉnh Ninh Thuận đã có nhiều chính sách khuyến khích, hỗ trợ nông dân như nhập giống cừu của Ô-xtrây-li-a để lai với đàn cừu địa phương; cấp 100ha đất tại huyện Thuận Bắc cho Viện Chăn nuôi để thành lập trung tâm chuyên nhập, khảo nghiệm cừu, khuyến khích các trang trại, hộ chăn nuôi hình thành câu lạc bộ hỗ trợ nhau việc chọn giống, chăm sóc, tiêu thụ sản phẩm... Theo chúng tôi, những chính sách này, nếu được hỗ trợ bởi các dự án thành lập nhà máy chuyên chế biến các sản phẩm từ cừu như lông, da… vốn đang rất được ưa chuộng trên thế giới thì chắc chắn, con cừu sẽ trở thành một mặt hàng mũi nhọn của người nông dân tỉnh Ninh Thuận.
 
Nguyễn Long