Thứ 3, 18/06/2019, 13:44 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Tuyên truyền PBGDPL: Hướng đi đúng tới cộng đồng và từng người dân

03/10/2016 - 16:46

Biên phòng - Đề án "Tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) cho nhân dân vùng biên giới, hải đảo giai đoạn 2013-2016" theo Quyết định 1133/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đã được triển khai sâu rộng ở tất cả các địa phương trong cả nước và đem lại hiệu quả thiết thực. Tháng 9-2016, vào thời điểm sắp kết thúc Đề án, nhiều địa phương đã tiến hành tổng kết, đánh giá kết quả, qua đó cho thấy, Đề án xứng đáng là một lớp học lớn, phổ cập kiến thức pháp luật tới từng người dân miền núi, miền biển vốn là những địa bàn khó khăn về công tác giáo dục pháp luật.

9jvr_1a
BĐBP phát tài liệu tuyên truyền phổ biến pháp luật tới tay bà con nuôi trồng thủy hải sản ven biển Thái Bình. Ảnh: Thụy Văn

Một trong những địa phương thấy rõ hiệu quả của Đề án là tỉnh Quảng Trị, với trọng điểm triển khai thực hiện tại huyện Đakrông và với xã điểm A Ngo - nơi cư trú chủ yếu của đồng bào Pa Cô, Vân Kiều. Ở các huyện biên giới tỉnh Quảng Trị đều có trung tâm tư vấn pháp luật hoạt động khá hiệu quả. Trong 2 năm đầu thực hiện Đề án, tỉnh đã thành lập 30 tổ tuyên truyền pháp luật tại các xã biên giới và đồn Biên phòng. Tại 2 xã điểm là A Ngo của huyện Đakrông và Triệu An của huyện Triệu Phong thành lập mới 2 câu lạc bộ tư vấn pháp luật với 45 thành viên hoạt động thường xuyên. Đề án đã làm sống dậy hướng đi đúng là giáo dục pháp luật theo cơ chế cộng đồng và tới từng hộ gia đình, từng người dân.

Thực tế cho thấy, luật và các quy chế, chính sách dưới dạng văn bản thường khô cứng, có tính “hàn lâm” và khó hiểu đối với phần đông bà con lao động, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số. Họ ít tiếp xúc với cơ chế thông tin dạng lớp học, tập huấn hay là ấn phẩm, báo, tạp chí, đồng thời, bà con hàng ngày làm việc ở nương rẫy, ruộng đồng hoặc đi biển dài ngày. Tập trung đông đảo bà con để “ép” họ nghe PBGDPL là việc làm không khả thi.

Việc sử dụng đội ngũ cán bộ tuyên truyền pháp luật của địa phương sẽ phát huy hiệu quả tốt hơn. Bản thân các cán bộ này cũng được tập huấn thêm kiến thức, nâng cao năng lực tiếp cận với cộng đồng bằng kỹ năng nghiệp vụ. Họ tới từng nhà, nói rõ từng mục, từng chính sách và có thể trợ giúp pháp lý từng vụ việc cụ thể. Nếu cần tra cứu thì có tủ sách pháp luật đặt ở trung tâm xã. Cơ chế hoạt động theo mô hình này đặc biệt phù hợp với các xã miền núi, nơi sinh sống của đồng bào dân tộc thiểu số chưa có điều kiện được phổ cập pháp luật với kiến thức tối thiểu.

Với các xã miền núi, quy chế biên giới bộ được chấp hành nghiêm túc, giảm hẳn các vụ việc tranh chấp, kết hôn với người nước ngoài không đúng quy định... Trung tá Nguyễn Bá Duyệt, Đồn trưởng Đồn BPCK quốc tế La Lay, BĐBP Quảng Trị cho biết: "Vì có các đợt tuyên truyền PBGDPL và cách làm sát đời sống nhân dân như vậy, nên các đợt sinh hoạt chính trị lớn như bầu cử, tuyên truyền về Biển Đông - hải đảo, về chính sách phát triển kinh tế miền núi đều đem lại kết quả khả quan".

Đối với các xã ven biển, bà con ngư dân đi biển dài ngày được cán bộ tuyên truyền tới tận tàu, thuyền, bến bãi... Như tại Thái Bình, cán bộ Biên phòng các đồn ven biển ra tận tàu, tới các bãi nuôi trồng hải sản để phổ biến pháp luật, tuyên truyền về chính sách pháp luật và công tác phòng chống bão. Nhờ cách làm này nên thời gian qua, nhận thức về môi trường biển của bà con không ngừng được nâng cao, người đi biển yên tâm hơn và chấp hành mọi quy định về di chuyển người và tài sản khi có bão.

Ông Phạm Văn Xuyên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Bình - người rất tâm huyết với Đề án, luôn sâu sát trong quá trình triển khai thực hiện tại địa phương chia sẻ: Các khu vực ven biển của Thái Bình đang có những bước chuyển mình rất lớn về phát triển kinh tế - xã hội cần có những thiết chế đi kèm, nhất là thiết chế về pháp luật, đặt ra nhu cầu cấp thiết phải tăng cường hơn nữa công tác tuyên truyền, PBGDPL liên quan đến các hoạt động như: Tàu thuyền nước ngoài xâm phạm vùng biển nước ta đánh bắt trộm hải sản; Việt kiều và phụ nữ Việt Nam lấy chồng Trung Quốc về địa bàn thăm thân, buôn bán; tình trạng gia tăng lao động tự do trong các khu công nghiệp; hoạt động nuôi trồng, đánh bắt hải sản phức tạp, tranh chấp ngư trường bãi triều gia tăng; thiên tai dịch bệnh khó lường...

Tại các xã ven biển của tỉnh Thái Bình, các trường học xuất hiện mô hình báo cáo viên là học sinh. Các “báo cáo viên” này được bồi dưỡng kiến thức pháp luật và tình hình thời sự... để thực hiện tuyên truyền. Trong các buổi ngoại khóa, các em tự nói cho nhau nghe về tình hình thời sự. Những vấn đề lớn được diễn giải dễ hiểu, dễ nghe, ngắn gọn súc tích. Sau khi lắng nghe các em học sinh báo cáo tình hình Biển Đông và phương pháp ngoại giao của Việt Nam, Phó Chủ tịch Phạm Văn Xuyên cho biết: "Các cháu học sinh nói dễ hiểu, tôi nghe còn thích thú hơn nhiều các cuộc họp khô cứng khác".

Rõ ràng, phương pháp PBGDPL linh hoạt sẽ đem lại hiệu quả cao hơn so với truyền đạt các văn bản khô cứng. Đối với ngư dân, điều cần nhất với họ là bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản khi ra biển. Họ được hỗ trợ như thế nào từ BĐBP và các lực lượng liên quan? Một trong những hỗ trợ quan trọng nhất là hỗ trợ luật pháp. Ngư dân cần hiểu rõ như thế nào là hợp pháp, thế nào là trái luật để phòng tránh.

agen_4a
Thiếu tướng Nguyễn Tiến Thắng, Chủ nhiệm Chính trị BĐBP kiểm tra công tác thực hiện Đề án tại huyện Đakrông, Quảng Trị. Ảnh: Thụy Văn

Trong một lần tham dự buổi tuyên truyền trực tiếp do BĐBP Hải Phòng thực hiện đối với ngư dân và công dân nước ngoài neo trú tại cảng Hải Phòng, chúng tôi cũng đã thấu hiểu những khó khăn mà cán bộ Biên phòng gặp phải khi thực hiện Đề án. Đối với ngư dân, nhiều người không biết chữ. Họ rất ít khi về đất liền mà hầu như lênh đênh trên biển, nên việc tổ chức học tập rất khó khăn. Hơn nữa, phát tờ rơi cho họ càng không có tác dụng.

Để nâng cao hiệu quả Đề án, một trong những vấn đề quan trọng là nâng cao kiến thức, năng lực, kỹ năng tuyên truyền cho đội ngũ cán bộ Biên phòng, cán bộ tư pháp... Một số nội dung trọng tâm cần đầu tư tuyên truyền sâu là: Những kiến thức cơ bản của pháp luật về biển, đảo của Nhà nước ta và Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982; cơ sở pháp lý khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với các quần đảo trên Biển Đông; những văn bản pháp lý về biển, đảo Việt Nam đã ký kết với các nước láng giềng, các nước có liên quan; Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC); Việc xây dựng Bộ quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC); Hiệp định phân định vịnh Bắc Bộ, Hiệp định hợp tác nghề cá giữa Việt Nam - Trung Quốc. Ngoài ra, BĐBP thành phố còn tổ chức tuyên truyền một số nội dung cơ bản của Nghị quyết Trung ương 4 (khóa X) về "Chiến lược Biển Việt Nam đến năm 2020"; Nghị định 50/2008/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý, bảo vệ an ninh, trật tự tại cửa khẩu, cảng biển; các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển kinh tế biển và hỗ trợ ngư dân khi tham gia khai thác thủy, hải sản trên biển... Vì vậy, hầu như các tỉnh, thành ven biển đều đã phổ biến rộng rãi các văn bản này dưới dạng tờ rơi, tờ gấp, sách, câu hỏi - đáp, đĩa hình, chương trình phát thanh...

Thụy Văn