Thứ 6, 20/10/2017, 23:02 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Tương lai chính trị của người Kurd ở Iraq vẫn còn xa vời

29/09/2017 - 20:24

Biên phòng - Ngày 26-9 (theo giờ địa phương), nhà lãnh đạo khu vực người Kurd tại Iraq Massud Barzani thông báo đa số cộng đồng người Kurd đã bỏ phiếu đồng ý về độc lập trong cuộc trưng cầu dân ý được tổ chức bất chấp sự phản đối của chính phủ Iraq, các nước láng giềng và nước đồng minh Mỹ.

82pi9zxtrw-67194_14218818891136370565_Bai_chinh_quoc_te_BP_78
Người Kurd ăn mừng kết quả trưng cầu dân ý tại Iraq. Ảnh: Reuters

Kể từ năm 2003, khi liên minh do Mỹ dẫn đầu tấn công Iraq và chế độ của tổng thống Saddam Hussein bị lật đổ, người Kurd đã sinh sống và kiểm soát một khu vực tự trị tại Iraq. Do vậy, cuộc trưng cầu dân ý tổ chức hôm 25-9 được coi là bước đi lịch sử của cộng đồng người Kurd trong công cuộc hướng tới một nhà nước độc lập.

Iraq cho rằng, cuộc trưng cầu dân ý là trái với hiến pháp, bởi sự kiện được tổ chức không chỉ tại khu vực người Kurd mà còn diễn ra trên một số lãnh thổ đang tranh chấp ở miền Bắc Iraq. Mỹ, các nước châu Âu và nước láng giềng Thổ Nhĩ Kỳ và Iran đã phản đối mạnh mẽ quyết định tổ chức trưng cầu dân ý. Theo các nước trên, cuộc bỏ phiếu sẽ gây bất ổn thêm tình hình khi các bên vẫn đang tham gia trong cuộc chiến chống lại tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.

Trong một bài diễn văn trên sóng truyền hình ngày 26-9, ông M.Barzani cho biết hơn 90% người Kurd đã bỏ phiếu đồng ý, vì vậy ông kêu gọi chính quyền Bagdad chuẩn bị một cuộc đối thoại nghiêm túc thay vì đe dọa áp đặt các lệnh trừng phạt lên chính quyền khu vực người Kurd (KRG).

Bắt đầu từ hôm 26-9, người dân đã ăn mừng kết quả trưng cầu dân ý với pháo hoa và cờ đỏ trắng tại Erbil - thủ phủ khu tự trị của người Kurd. Cuộc trưng cầu dân ý đã dấy lên mối quan ngại về một cuộc xung đột khu vực mới. Thổ Nhĩ Kỳ - nước đang chiến đấu chống lại một số cuộc nổi dậy của người Kurd ở biên giới, đã tuyên bố sẽ trả đũa người Kurd về mặt kinh tế và quân sự.

Nhưng theo lãnh đạo KRG M.Barzani, cuộc bỏ phiếu không mang tính ràng buộc, tuy nhiên sẽ tạo điều kiện để tổ chức đàm phán với Baghdad và các nước láng giềng về tiến trình ly khai hòa bình khỏi chính quyền Iraq. Trái với mong muốn của ông M.Barzani, Thủ tướng Iraq Haider al-Abadi bác bỏ việc đàm phán về sự độc lập của người Kurd, đồng thời yêu cầu người Kurd chuyển giao quyền kiểm soát các sân bay tại khu vực tự trị trong vòng 3 ngày hoặc sẽ phải đối mặt với lệnh cấm vận hàng không. Iran cũng kêu gọi các nước láng giềng cấm vận biên giới đất liền với khu vực tự trị của người Kurd.

Hiện có khoảng 30 triệu người Kurd sinh sống rải rác tại phía Bắc Iraq, phía Đông Nam Thổ Nhĩ Kỳ và một số khu vực tại Syria và Iran. Khu vực tự trị của người Kurd tại Iraq đang phát triển kinh tế và duy trì hòa bình nhiều năm qua. Kể từ khi chế độ Saddam Hussein sụp đổ, người Kurd đã luôn ấp ủ tham vọng giành được sự độc lập hoàn toàn bên cạnh những phản ứng đe dọa của các nước láng giềng và sự kìm chế từ Washington. Trong 4 năm qua, người Kurd đã tiến hành biện pháp độc lập về kinh tế bằng cách mở tuyến đường bán dầu cho Thổ Nhĩ Kỳ.

Người Kurd tại Iraq là đồng minh thân thiết của Mỹ từ năm 1991. Nhưng Mỹ luôn khuyến khích người Kurd tránh các bước đi đơn phương gây tổn hại đến sự ổn định của Iraq hoặc ảnh hưởng tới mối quan hệ với Thổ Nhĩ Kỳ. Bộ Ngoại giao Mỹ bày tỏ sự thất vọng sâu sắc trước quyết định tiến hành trưng cầu dân ý của người Kurd. Liên minh châu Âu (EU) cũng kêu gọi người Kurd không tổ chức bỏ phiếu để bảo đảm sự thống nhất của Iraq trong cuộc chiến chống IS.

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý chưa thể tạo nên một cuộc khủng hoảng ngay lập tức bởi các nước xung quanh KRG đang cân nhắc cách đối phó với người Kurd sau cuộc bỏ phiếu. Tuy nhiên, theo một số nhà nghiên cứu chính trị, nếu cuộc đàm phán giữa Baghdad và Erbil được tiến hành mà không đạt hiệu quả thì tình hình địa chính trị tại khu vực vốn đã phức tạp sẽ càng trở nên hỗn loạn hơn.

Hà Thu