Chủ nhật, 22/09/2019, 17:43 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Tư tưởng "Không có gì quý hơn độc lập, tự do" trong Tuyên ngôn Độc lập của Hồ Chí Minh

01/09/2016 - 23:18

Biên phòng - Tư tưởng "Không có gì quý hơn độc lập, tự do" là sự tổng kết giữa lý luận và thực tiễn thành một chân lý bất hủ có ý nghĩa lý luận, giá trị sâu sắc đối với dân tộc và thời đại. "Không có gì quý hơn độc lập, tự do" không chỉ là tư tưởng, mà còn là lẽ sống, là học thuyết cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và cả dân tộc Việt Nam. Đó là biểu hiện cao nhất của tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội - nội dung cốt lõi, xuyên suốt trong toàn bộ hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh.

57c396ac15be4d1e5c0001b9
Lễ Độc lập ở Ba Đình ngày 2-9-1945. Ảnh: Tư liệu

Chân lý "Không có gì quý hơn độc lập, tự do" của Người khẳng định giá trị thiêng liêng, cao cả nhất của quyền độc lập, tự quyết dân tộc và quyền hưởng tự do, ấm no, hạnh phúc của nhân dân. Đó là những quyền của tất cả các dân tộc và nhân dân trên toàn thế giới mà tạo hóa đã cho họ, không ai được tước đoạt. Tư tưởng cao đẹp của Người đã trở thành chân lý lớn của dân tộc và thời đại, soi sáng cho cuộc đấu tranh giành và giữ độc lập của dân tộc Việt Nam và các dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới.

Tư tưởng "Không có gì quý hơn độc lập, tự do" của Hồ Chí Minh trong Tuyên ngôn Độc lập đã được hình thành rất sớm. Ngay trong "Yêu sách Tám điểm" gửi Hội nghị Véc-xây (1919), yêu cầu Chính phủ Pháp trao trả một số quyền tự do, dân chủ cơ bản tối thiểu cho nhân dân Việt Nam và sự khẳng định rõ ràng, dứt khoát khi Người trả lời phỏng vấn báo YI CHÊ PAO của một phóng viên Mỹ ngày 20-9-1919 về mục đích Nguyễn Ái Quốc đến Pháp là "Để đòi những quyền tự do mà chúng tôi phải được hưởng".

Tháng 8-1945, khi phát xít Nhật đầu hàng Đồng Minh, thời cơ cách mạng ở Việt Nam chín muồi, thời điểm thuận lợi nhất cho nhân dân ta đứng lên đòi lại độc lập cho đất nước. Ý thức sâu sắc về mục tiêu và thời cơ cách mạng để giành độc lập, tự do cho Tổ quốc, Hồ Chí Minh kêu gọi toàn dân tộc nhất tề đứng lên: "Dù hy sinh tới đâu, dù có phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải giành cho được độc lập" và "Cần tranh thủ từng giây, từng phút... Không thể để lỡ cơ hội".

Sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, ngày 2-9-1945, tại vườn hoa Ba Đình (Hà Nội), thay mặt Chính phủ lâm thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, trịnh trọng tuyên bố trước nhân dân ta và nhân dân thế giới: "Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy".

Với quan điểm đúng đắn và nhất quán đó, trải qua 71 năm đấu tranh xây dựng và bảo vệ những quyền thiêng liêng cao cả mà Tuyên ngôn Độc lập của nước Việt Nam đã xác định, tư tưởng "Không có gì quý hơn độc lập, tự do" của Hồ Chí Minh đã thực sự trở thành lời hiệu triệu, thành mệnh lệnh của trái tim mỗi người dân Việt Nam, tạo nền tảng tư tưởng vững chắc cho việc xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc Việt Nam, nguồn sức mạnh vô cùng to lớn, động lực chủ yếu quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam trong cuộc đấu tranh giành và giữ chính quyền, đánh bại hai cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Đồng thời là điểm tựa tinh thần vững chắc cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ sự thống nhất, toàn vẹn chủ quyền lãnh thổ, lãnh hải của đất nước.

Trong bối cảnh hiện nay, trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ; trước những âm mưu, thủ đoạn hết sức thâm hiểm mà các thế lực thù địch chống phá chủ nghĩa xã hội và sự nghiệp xây dựng, phát triển của dân tộc Việt Nam; trước những diễn biến hết sức phức tạp của tình hình thế giới và khu vực, đặc biệt là vấn đề tranh chấp, xâm phạm chủ quyền biển, đảo ngày càng căng thẳng, quyết liệt.

Tư tưởng "Không có gì quý hơn độc lập, tự do" của Người tiếp tục soi sáng cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta nêu cao ý chí tự lực, tự cường, tinh thần độc lập, tự chủ, phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc; kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh bên trong với sức mạnh bên ngoài tạo thành sức mạnh tổng hợp to lớn vượt qua mọi thách thức, khắc phục mọi khó khăn, bảo vệ nền độc lập dân tộc và chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc; tận dụng cơ hội, tranh thủ mọi thời cơ đưa đất nước tiếp tục tiến lên.

Quán triệt sâu sắc tư tưởng "Không có gì quý hơn độc lập, tự do" của Người, Văn kiện Đại hội lần thứ XII của Đảng khẳng định: "Phát huy mạnh mẽ sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, của cả hệ thống chính trị..., kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ công cuộc đổi mới, sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc; bảo vệ nền văn hóa dân tộc; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định chính trị, an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội".

Có thể nói, tư duy mới của Đảng ta về độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ có sự phát triển và phản ánh đúng yêu cầu thực tiễn cách mạng hiện nay. Nếu trước đây, mục tiêu bảo vệ Tổ quốc chỉ là bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, vùng trời, vùng biển, biên giới và hải đảo của Tổ quốc, thì ngày nay, mục tiêu bảo vệ Tổ quốc toàn diện hơn, cụ thể hơn. Bởi lợi ích của dân tộc, đất nước hiện nay không chỉ ở phạm vi trong nước, mà còn ở ngoài nước thông qua chính sách đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế của Đảng. Xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ của sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc là cơ sở để Đảng định ra phương châm, phương hướng, phương pháp cách mạng đúng và chỉ đạo thực hiện phù hợp. Đường lối, chủ trương của Đảng về mục tiêu, nhiệm vụ trong chiến lược bảo vệ Tổ quốc phải được giáo dục, quán triệt sâu rộng trong toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta.

Thực hiện nhất quán quan điểm của Đảng và để hiện thức hóa tư tưởng "Không có gì quý hơn độc lập, tự do" của Hồ Chí Minh. Hiện nay, toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta cần quan tâm, coi trọng đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 (khóa XI) về "Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới"; kiên định mục tiêu giữ vững nền độc lập thực sự, hoàn toàn của dân tộc, giữ vững quyền quyết định mọi vấn đề hệ trọng của đất nước, không lệ thuộc hoặc bị chi phối bởi bất cứ quốc gia nào; giữ vững môi trường hòa bình, hợp tác quốc tế và phát triển. Nêu cao chân lý "Không có gì quý hơn độc lập, tự do" trong đường lối đối ngoại và hội nhập quốc tế, Văn kiện Đại hội lần thứ XII của Đảng đã khẳng định: "Bảo đảm lợi ích tối cao của quốc gia dân tộc..., thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa trong quan hệ đối ngoại; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế; là bạn, đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế...".

Đặng Công Thành