Thứ 3, 17/09/2019, 11:46 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Trò chơi nguy hiểm giữa Mỹ và Triều Tiên

04/05/2017 - 17:23

Biên phòng - Tình hình căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên ngày càng diễn biến hết sức phức tạp trong sự đối đầu và đe dọa lẫn nhau giữa Mỹ và Triều Tiên. Dư luận như đang "ngồi trên đống lửa", nín thở theo dõi nhất cử, nhất động của giới chức cao cấp hai nước, bởi chỉ cần một mồi lửa nhỏ cũng có thể làm nổ tung "thùng thuốc súng" tại Đông Bắc Á.

 

nbig_25a
Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un theo dõi vụ thử nghiệm động cơ tên lửa tại Trung tâm không gian Sohae ở miền Tây, ngày 1-4-2017. Ảnh: KCNA/Reuters

Không khí chiến tranh bao trùm

Căng thẳng gia tăng giữa Mỹ và Triều Tiên, khi Bình Nhưỡng đưa ra những tuyên bố cứng rắn nhằm vào Mỹ để đáp trả việc Washington triển khai nhiều vũ khí chiến lược tới bán đảo Triều Tiên. Sự tăng nhiệt trên bán đảo Triều Tiên trong những ngày qua khiến dư luận không khỏi lo ngại về nguy cơ nổ ra một cuộc xung đột quân sự giữa Washington và Bình Nhưỡng.

Ngày 25-4, Triều Tiên kỷ niệm 85 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Triều Tiên với những lời tuyên bố mạnh mẽ nhằm vào Mỹ. Bình Nhưỡng cảnh báo Washington sẽ phải lựa chọn giữa "chấp thuận chính trị và chấp thuận quân sự", đồng thời tuyên bố Triều Tiên sẵn sàng đáp trả đòn tấn công phủ đầu của Mỹ bằng một cuộc tấn công trên không, trên bộ cũng như trên biển và ngầm dưới biển.

Những lời cảnh báo mạnh mẽ đó trong bối cảnh Washington đã điều nhiều vũ khí chiến lược tới bán đảo Triều Tiên để tiến hành cuộc tập trận chung với quy mô lớn trên vùng biển Hàn Quốc, trong đó có tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân USS Carl Vinson, trong khi tàu ngầm hạt nhân lớp USS Michigan đã tới cảng Busan sáng 25-4. USS Michigan di chuyển được trên 2.000km, mang theo hơn 150 tên lửa hành trình Tomahawk có thể tấn công chính xác các cơ sở quân sự trọng yếu của Triều Tiên.

Mối lo ngại về khả năng nổ ra chiến tranh trên bán đảo Triều Tiên gia tăng sau khi Tổng thống Mỹ Donal Trump quyết định tấn công căn cứ không quân Syria hôm 7-4 với lý do đáp trả vụ tấn công nghi là sử dụng vũ khí hóa học tại quốc gia Trung Đông này. Tiếp đó, ngày 13-4, Tổng thống Donald Trump ra lệnh thả bom phi hạt nhân GBU-43B lớn nhất của Mỹ, còn được gọi là "mẹ của các loại bom" xuống cơ sở của tổ chức "Nhà nước Hồi giáo" (IS) tự xưng ở Afghanistan.

Sau các cuộc tấn công bất ngờ trên, dư luận bắt đầu đặt câu hỏi về mục tiêu tiếp theo của các bước đi quân sự của Mỹ và Triều Tiên là cái tên được nhắc tới bởi các động thái quân sự cùng một loạt tuyên bố mạnh mẽ trong thời gian gần đây của giới chức cao cấp Washington cũng như Bình Nhưỡng. Điều gì sẽ xảy ra nếu Tổng tư lệnh Mỹ và nhà lãnh đạo Triều Tiên đưa ra một quyết định vượt quá giới hạn?

Khi lên nắm quyền, ông Donald Trump tuyên bố sự kiên nhẫn chiến lược của Mỹ dưới thời Tổng thống Barack Obama đã chấm dứt và mọi lựa chọn đều được tính đến, kể cả tấn công quân sự. Mục tiêu của chính quyền Donald Trump là buộc Trung Quốc gây áp lực để Triều Tiên từ bỏ các chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo. Giới chức Mỹ thậm chí cảnh báo sẵn sàng tự giải quyết vấn đề Triều Tiên. Trước khi triển khai nhiều vũ khí chiến lược tới bán đảo Triều Tiên lần này, Mỹ đã thực hiện hàng loạt động thái triển khai quân đến khu vực để chuẩn bị cho một cuộc tấn công phủ đầu Triều Tiên.

Cuộc đối thoại giữa những người điếc?

Giáo sư Dominique Moisi trong bài viết đăng trên tờ Les Echos (Pháp) đã ví von như vậy, khi nhận định về khả năng nổ ra chiến tranh giữa Mỹ và Triều Tiên. Giáo sư Dominique Moisi cho rằng, vào lúc tình hình bán đảo Triều Tiên đang căng thẳng, cần tìm hiểu xem các cuộc chiến tranh đã xảy ra như thế nào. Một số cuộc chiến do sự chủ động của một nhân tố, đó là trường hợp Chiến tranh thế giới thứ hai, khi Adolph Hitler ý thức rằng không có nhiều thời gian để thực hiện giấc mơ tạo nên một "trật tự mới ở châu Âu". Chiến tranh cũng có thể là hệ quả của một hệ thống liên minh thường là bí mật, tác động như một trò chơi đô-mi-nô và đây là nguyên nhân dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ nhất. Tuy nhiên, đa số cuộc chiến thường là hậu quả của việc diễn giải sai lầm ý định và hành động của phía bên kia. Cả Ai Cập lẫn Israel đều không muốn lao vào cuộc xung đột tháng 6-1967, nhưng không bên nào chịu lùi bước trước nguy cơ chiến tranh.

Mỗi khi quan hệ Mỹ - Triều Tiên căng thẳng, dư luận lại tập trung vào vai trò của Trung Quốc. Mỹ cho rằng, Trung Quốc có thể và cần phải đóng một vai trò quan trọng trong việc "khuyên răn" Triều Tiên vì Bắc Kinh được xem là đồng minh ngoại giao và nhà bảo trợ kinh tế lớn duy nhất của Bình Nhưỡng. Điều ngạc nhiên là tại sao Washington lại hy vọng Trung Quốc sẽ giúp Mỹ giải quyết vấn đề này khi mà sự đối đầu Mỹ-Trung khiến Bắc Kinh nghi ngờ mục đích thực sự của việc Mỹ muốn Trung Quốc gánh vác trách nhiệm đó, bởi việc này giống như giúp "trải thảm" cho con đường của Mỹ ở châu Á. Bên cạnh đó, việc ông Kim Jong-un gần đây có những hành động "coi thường" Bắc Kinh đã cho thấy ảnh hưởng của Trung Quốc có giới hạn đối với Triều Tiên. Điều này khiến Trung Quốc lúng túng!

Việc Tổng thống Donald Trump quyết định tấn công Syria bằng 59 quả tên lửa Tomahawk, trong khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang ở thăm Mỹ được coi là một hành động mang nhiều thông điệp. Rõ ràng, ông Donald Trump đã quyết tâm đưa ra những quyết định quân sự cứng rắn. Trước sự thay đổi đó, Trung Quốc phải cố gắng hạ nhiệt bầu không khí chiến tranh đang bao trùm bán đảo Triều Tiên, bằng cách bày tỏ sự ủng hộ đối thoại và kêu gọi cả hai bên ngừng kích động cũng như đe dọa lẫn nhau. Bắc Kinh cũng thiên về khuynh hướng sử dụng một vài "đòn bẩy" mà họ có đối với Triều Tiên, chẳng hạn như ngừng nhập khẩu than từ Triều Tiên. Quyết tâm của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong việc giải quyết vấn đề Triều Tiên dù có sự ủng hộ của Trung Quốc hay không dường như đã "đánh thức" Bắc Kinh, buộc Trung Quốc phải nỗ lực hơn để tránh cho tình hình xấu đi.

Có những cuộc chiến đã bắt đầu mà không ai lường trước được, nó là hệ quả của sự khinh suất của bên này và tính toán sai lầm của bên kia. Năm 1994, Tổng thống Mỹ Bill Clinton từng định tấn công phủ đầu Triều Tiên, song đã chọn giải pháp thương lượng khi nhận ra không thể dùng vũ lực để giải quyết vấn đề hạt nhân Triều Tiên, vốn được xem là một trong những hồ sơ chính trị khó giải quyết nhất trên trường quốc tế, bởi tính chất phức tạp và sự đan xen lợi ích của nhiều bên. Liệu lần này, Mỹ, Triều Tiên và Trung Quốc có chịu lắng nghe lẫn nhau?

l7v6_25b
Tàu ngầm USS Michigan mang tên lửa Tomahawk của Hải quân Mỹ ở Thái Bình Dương. Ảnh: AP

Chiến lược Obama+

Giới chuyên gia Mỹ cho rằng, trong bối cảnh căng thẳng gia tăng trên bán đảo Triều Tiên, Tổng thống Donald Trump đang theo đuổi chính sách có phần giống với người tiền nhiệm Barack Obama, song ở mức cứng rắn và trực diện hơn. Giám đốc Viện Nghiên cứu Nhật Bản Michael Auslin gọi đó là chiến lược "Obama+" với cách tiếp cận tương tự trong việc trấn an các đồng minh, duy trì hiện diện quân sự trong khu vực, đồng thời tăng cường các phát ngôn mạnh bạo và đe dọa trực diện. Nói cách khác, ông Donald Trump sẽ theo đuổi chính sách gia tăng áp lực lên Bình Nhưỡng thông qua trừng phạt và cô lập ngoại giao.

Hiện, Triều Tiên đang phải đối mặt với sức ép quốc tế chưa từng có do các chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo của mình. Nền kinh tế Triều Tiên hầu như không thể chịu được các lệnh trừng phạt ngày càng cứng rắn và Washington từng nhiều lần đe dọa phát động một cuộc tấn công quân sự nhằm vào Bình Nhưỡng. Tuy nhiên, giới quan sát khẳng định chỉ "cây gậy" là không đủ để khiến Triều Tiên dừng chương trình hạt nhân-tên lửa đạn đạo, mà "củ cà rốt" cũng đóng vai trò rất quan trọng. Trên thực tế, Triều Tiên vẫn chưa rõ nước này sẽ nhận được những lợi ích nào nếu ngừng các chương trình này.

Trước đây, Mỹ từng ít nhất hai lần không giữ cam kết trong việc xử lý vấn đề hạt nhân Triều Tiên, theo đó làm xói mòn sự tin cậy của Bình Nhưỡng đối với Washington. Triều Tiên lo ngại một khi từ bỏ năng lực răn đe hạt nhân của mình, Washington sẽ lật đổ chính quyền của nhà lãnh đạo Kim Jong-un. Chính quyền Donald Trump cần phải chứng minh rằng Mỹ không có ý định làm như vậy. Nếu không có điều cốt lõi ấy, thì các biện pháp trừng phạt hoặc đe dọa sử dụng vũ lực đối với Triều Tiên sẽ chỉ dẫn đến một cuộc chiến tranh sống còn, thay vì hướng tới một giải pháp hòa bình.

Như Trung