Thứ 5, 27/06/2019, 03:12 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882
Kỷ niệm 45 năm chiến thắng “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không”:

Trận địa Chèm những ngày quyết đấu “giặc trời”

28/12/2017 - 12:06

Biên phòng - Năm 1972, sau thất bại nặng nề trong chiến tranh phá hoại lần thứ nhất, Mỹ tăng cường thực hiện chiến tranh phá hoại lần thứ hai với quy mô và cường độ đánh phá hơn hẳn. Từ ngày 6-4 đến ngày 29-12-1972, bằng thủ đoạn đánh phá tàn bạo và xảo quyệt, Mỹ đã ném xuống miền Bắc 210.000 tấn bom đạn có sức phá hoại và sát thương lớn. Đặc biệt, từ ngày 18 đến hết ngày 29-12-1972, Mỹ mở cuộc tập kích chiến lược không quân bằng máy bay B52 vào Thủ đô Hà Nội, thành phố Hải Phòng và một số thành phố khác ở miền Bắc nước ta.

iqwt_3a
Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đinh Thế Văn, người đề ra cách đánh “vượt trước nửa góc”.  Ảnh: P.V.A

Trải qua 12 ngày đêm chiến đấu vô cùng dũng cảm và mưu trí, quân và dân miền Bắc đã chiến thắng vẻ vang bắn rơi hàng chục máy bay các loại, tiêu diệt và bắt sống hàng chục giặc lái, bắn cháy 9 tàu chiến. Quân và dân Thủ đô Hà Nội đã lập nên một “Điện Biên Phủ trên không” bắn rơi hàng chục máy bay B.52 và F111 cùng nhiều máy bay phản lực khác. Trong chiến công chung ấy, có sự đóng góp quan trọng của những chiến sĩ tên lửa của Tiểu đoàn 77 (nay là Trung đoàn tên lửa 257, Sư đoàn 361, Quân chủng Phòng không – Không quân) với chiến công 4 lần bắn rơi B52 trên bầu trời Hà Nội. Khi ấy, tiểu đoàn đóng quân trên trận địa Chèm với nhiệm vụ đón đánh máy bay Mỹ từ hướng Tây Bắc.

Một ngày đầu Đông, chúng tôi đến trận địa Chèm cùng kíp trắc thủ năm xưa giờ còn lại 3 người là Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đinh Thế Văn, chỉ huy kíp tác chiến; Thượng tá Nguyễn Mạnh Quyền, nguyên trắc thủ chuẩn bị đạn; Lưu Ngọc Tính, nguyên trắc thủ Đài ra-đa B12. Những người anh hùng năm xưa lặng lẽ cùng nhau đi trên đồi cỏ trận địa Chèm thuộc Tiểu đoàn 77 Bộ đội tên lửa, nay vẫn là khu vực phòng thủ quan trọng của Hà Nội. Cách đây 45 năm, đây chính là nơi những chiến sĩ Tiểu đoàn 77 Bộ đội tên lửa đã đưa ra lời giải đầu tiên trước thách thức của loại vũ khí tối tân B52.

Tại đây, chúng tôi có may mắn được xem những thước phim tư liệu đen trắng được Điện ảnh Quân đội lưu giữ lại về trận đánh 12 ngày đêm của Tiểu đoàn. 23 giờ, ngày 18-12-1972, một tốp B52 hiện lên màn hình. Đến cự ly 32km, chỉ huy kíp trắc thủ phát lệnh, 2 quả tên lửa lao vào trời đêm, đạn gặp mục tiêu ở cự ly 23km, nổ tung. Và máy bay B52 đã được thông báo rơi tại xã Tam Hưng, Thanh Oai, Hà Tây. Ánh mắt anh em trong kíp trắc thủ như bừng lên ngọn lửa chiến thắng. Dẫu trước đây, Bộ đội tên lửa đã nhiều lần bắn trúng B52, song đây là lần đầu tiên quân dân miền Bắc có thể sờ tận tay, nhìn tận mắt “niềm kiêu hãnh” của không lực Mỹ nổ tung trên bầu trời. Ngay khi khói bom vừa dứt, Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng và Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã có mặt tại trận địa Chèm của Đinh Thế Văn để nghe báo cáo cách đánh B.52 của cán bộ, chiến sĩ tại trận địa Chèm.     

Cựu chiến binh Lưu Ngọc Tính, nguyên trắc thủ Đài Ra-đa B12 cho biết, khi đó, Tiểu đoàn tên lửa 77 đã đọ sức và bắn rơi gần như tất cả những loại máy bay hiện đại nhất của Mỹ lúc bấy giờ, kể cả những loại mà Mỹ cho rằng tên lửa Việt Nam không thể đánh được. Đi kèm B52 là hàng chục máy bay khác có nhiệm vụ bảo vệ B52 vào bầu trời Hà Nội và các thiết bị gây nhiễu nhằm đánh lạc hướng ra-đa của ta. Đồng thời, các loại máy bay bảo vệ B52 không ngừng lùng sục để đánh các trận địa ra-đa, tên lửa, pháo cao xạ của ta.

Đại tá, Anh hùng lực lượng vũ trang Đinh Thế Văn nhớ lại: “Chúng tôi hồi hộp vô cùng. Tim như muốn vỡ ra khi nghe còi báo động vang lên và tiếng của những chàng trắc thủ báo cáo về tọa độ của từng tốp B52 lừ lừ tiến vào Hà Nội. Vấn đề xác định nhiễu là yếu tố then chốt quyết định thành bại của một trận đánh. Song, khi ra-đa của ta rà nhiễu thì cũng đồng thời phát ra tín hiệu khiến các máy bay hộ tống B52 phát hiện trận địa của ta để bắn trả. Vì thế, khi đội hình B52 bay vào khu vực kiểm soát khoảng 32km, xác định được hướng bay của chúng, ta tắt ra-đa và phát lệnh cho tên lửa lao lên. Bắn như thế, thuật ngữ quân sự gọi là “vượt trước nửa góc”, giống như bắn đón đầu. Cách đánh này đã giúp chúng tôi bắn rơi B52 trên bầu trời Hà Nội”.

Sau này, các chuyên gia quân sự nghiên cứu kỹ lưỡng và nhận định, so với cách đánh “bắn ba điểm” được huấn luyện kĩ lưỡng, cách đánh “vượt nửa góc” nguy hiểm hơn rất nhiều do máy bay địch có thể dùng tên lửa tấn công trận địa nếu ta không tắt sóng ra-đa kịp thời, đòi hỏi các trắc thủ phải thao tác nhanh gọn, dứt điểm và có sự phối hợp đồng bộ và trên hết là phải có lòng dũng cảm.

Thượng tá Trương Bảo Anh, Trung đoàn trưởng Trung đoàn tên lửa 257 - Đoàn Cờ Đỏ anh hùng, thuộc Sư đoàn Phòng không 361, người kế nhiệm Đại tá Đinh Thế Văn chỉ huy các hoạt động bảo vệ bầu trời Hà Nội tại trận địa Chèm hôm nay đã rất đỗi tự hào khi nói về chiến công của người đi trước: “Có thể nói, từ chiến công đầu tiên, cách đánh “vượt trước nửa góc” của Tiểu đoàn 77 đã thành một trong những cách đánh ưu việt của Bộ đội tên lửa trong chiến dịch 12 ngày đêm Hà Nội. Sau đó, ngày 20 và rạng sáng 21, tiểu đoàn đã đánh 4 trận bằng 8 quả tên lửa, tiêu diệt 2 chiếc B52. Đến đêm 26-12, Tiểu đoàn tiếp tục đánh 3 trận và được công nhận bắn rơi 1 chiếc B52. Với thành tích này, Tiểu đoàn 77 trở thành một trong hai đơn vị phòng không bắn rơi nhiều máy bay B52 nhất của quân chủng và được Nhà nước phong tặng danh hiệu đơn vị anh hùng”.

Phạm Vân Anh