Chủ nhật, 20/10/2019, 00:41 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Tổng thống Philippines với cuộc chiến chống ma túy

25/08/2016 - 7:18

Biên phòng - Chỉ chưa đầy hai tháng kể từ khi Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte phát động cuộc chiến chống ma túy quy mô lớn, đã có gần 2.000 nghi phạm liên quan đến ma túy đã bị giết chết, trong đó có khoảng 750 nghi phạm chết trong các chiến dịch của cảnh sát. Tuy nhiên, cuộc chiến chống ma túy này cũng đang vấp phải làn sóng phản đối từ các nhà bảo vệ nhân quyền quốc tế.

37ypestdm1-52362_bfecdcd6-e8a5-a4da-3cc6-298bc9626c8c@yahoo.com_anh_bai_nvsk
Nhà tù Philippines quá tải vì số lượng tù nhân tăng đột biến trong tháng 8. Ảnh: AFP

Gần 2.000 nghi phạm ma túy bị bắn chết

Khi còn là Thị trưởng Thành phố Davao, Tổng thống Rodrigo Duterte đã nổi tiếng với chính sách “dùng mọi biện pháp cần thiết” để trấn áp tội phạm, kể cả cho phép cảnh sát và những nhóm “hiệp sĩ” hạ gục các nghi phạm. Cách làm của ông đã giúp giảm mạnh tỷ lệ tội phạm trong thành phố và được một bộ phận lớn người dân ủng hộ.

Kể từ nhậm chức Tổng thống Philippines, ông Duterte đã mở rộng quy mô chiến dịch trên ở cấp toàn quốc. Theo đó, nhà lãnh đạo cam kết sẽ quét sạch tội phạm và ma túy khỏi Philippines trong vòng 3 - 6 tháng. Ông Duterte còn khẳng định, chiến dịch của ông không chỉ dừng lại ở những kẻ trung gian buôn bán trên đường phố mà còn nhắm đến cả những tên trùm và những quan chức nhà nước đã tham nhũng và bao che cho tệ nạn trên. Sự cứng rắn của Tổng thống Philippines đã nhận được ủng hộ của những người có chung quan điểm.

Chỉ tính từ khi cuộc chiến chống ma túy được phát động từ ngày 1-7 vừa qua, đã có 1.916 nghi phạm liên quan đến ma túy đã bị giết chết trong đó có khoảng 750 nghi phạm chết trong các chiến dịch của cảnh sát. Dưới bàn tay thép của Tổng thống Duterte, khẩu hiệu “đầu thú hay là chết” đã có tác động mạnh mẽ lên hàng chục nghìn người nghiện tại Philippines. Gần 700.000 đối tượng buôn bán và sử dụng ma túy đã đầu thú cảnh sát không muốn bỏ mạng dưới nòng súng của cảnh sát và các lực lượng chức năng.

Để “trấn áp tội phạm hiệu quả hơn”, Tổng thống Rodrigo Duterte cũng tuyên bố sẽ tăng mạnh ngân sách trong năm 2017. Theo đó, ngân sách của nước này trong năm 2017 sẽ là 3.350 tỷ peso (khoảng 72,3 tỷ USD), tăng 11,6% so với ngân sách năm nay. Trong đó, ngân sách dành cho lực lượng cảnh sát sẽ tăng 24,6% lên mức 110,4 tỷ peso, để tuyển dụng thêm sĩ quan, tăng lương và trang bị thêm súng. Ngân sách cho bộ máy tư pháp sẽ tăng 21,5% và ngân sách dành cho lực lượng quân đội cũng được dự kiến tăng 15% lên 130,6 tỷ peso.

Tuy nhiên, biện pháp trấn áp tội phạm cũng tạo ra những vấn đề phát sinh mới khi số lượng tù nhân quá tải trong các nhà tù. Những hình ảnh trong nhà tù Quezon City thuộc thủ đô Manila, Philippines chính là một thực trạng khủng khiếp đằng sau sau cuộc chiến chống ma túy của chính phủ nước này. Theo báo chí địa phương, cuối tháng 7-2016, có 3.600 tù nhân bị giam giữ trong nhà tù vốn chỉ dành cho 800 người, nhưng đến đầu tháng 8-2016, con số đã tăng chóng mặt lên hơn 4.000 người, khi các vụ bắt giữ tội phạm ma túy, người nghiện ma túy đầu hàng cảnh sát tăng đột biến.

Trong các nhà tù, các phạm nhân mặc trang phục màu vàng theo quy định, từ 160 đến 200 người chen chúc nhau trong một buồng giam chỉ dành cho 20 người. Họ luôn phải tranh nhau từng centimet trên nền xi măng của sân bóng rổ, trong các buồng giam, trên cầu thang để nằm ngủ “như cá mòi xếp lớp”. Chưa kể, họ còn luôn phải chia sẻ với bạn tù không gian chật chội khó thở để tắm rửa, nấu ăn và sinh hoạt chung. Một cựu tù nhân từng thụ án 7 năm trong nhà tù Quezon City đã từng mô tả cuộc sống tại đây không khác gì địa ngục.

Không từ bỏ chiến dịch bàn tay thép

Ngoài cuộc khủng hoảng trong tù, việc Tổng thống Philippines cho phép cảnh sát có thể bắn tội phạm mà không cần xét xử còn gây nên lo ngại trong giới chức nước này, họ lo có thể dẫn tới tình trạng lạm dụng.

Phát biểu tại phiên điều trần tại Thượng viện Philippines, Chủ tịch Ủy ban Tư pháp và Nhân quyền Thượng viện Leila De Lima cáo buộc chiến dịch chống tội phạm ma túy hiện nay “đang bị lạm dụng để hợp pháp hóa hành động giết người”. Bà khẳng định có dấu hiệu cho thấy nhiều nhân viên công lực giết người vì những lý do khác rồi gán cho nạn nhân có liên quan đến ma túy để thoát tội. “Quan ngại của tôi không chỉ xoay quanh thương vong ngày càng tăng. Điều đặc biệt gây lo lắng là cuộc chiến chống ma túy dường như là cái cớ cho một số cảnh sát và những thành phần khác được miễn truy tố sau khi phạm tội”, The Philippine Star dẫn lời bà De Lima nhấn mạnh.

t0wj69x1n2-52362_1a16a669-10c1-28ed-3562-60581b1c0a58@yahoo.com_anh_bai_nvsk_1
 Tổng thống Rodrigo Duterte tuyên chiến tấn công với tội phạm ma túy. Ảnh: Reuters

Trong một tuyên bố, hai chuyên gia về nhân quyền của LHQ cũng cho rằng việc ông Duterte ra chỉ thị cho cảnh sát và công chúng giết chết các nghi phạm vận chuyển ma túy là "xúi giục bạo lực và giết chóc, một hành vi tội ác theo luật quốc tế".

Đáp lại lời chỉ trích này, Thượng nghị sĩ Alan Peter Cayetano, người ủng hộ chính sách của ông Duterte cho rằng, phe phản đối Tổng thống cố tình “gom mọi cái chết liên quan đến ma túy và quy cho chiến dịch”. Theo ông Alan Peter Cayetano, đang có một âm mưu “phá hoại cuộc chiến chống ma túy”. Theo vị nghị sĩ này, sau khi ông Duterte lên nắm quyền được một tháng, số vụ phạm tội đã giảm 5.522 vụ so với trước đó.

Về phần mình, Tổng thống Duterte tuyên bố, ông sẽ không từ bỏ chiến dịch bàn tay sắt và sẵn sàng đối mặt với bất cứ cuộc điều tra nào về việc chính quyền nước này bắn chết hàng trăm nghi phạm ma túy. “Tôi là người ra lệnh chống ma túy và tôi sẽ chịu hoàn toàn mọi trách nhiệm. Cuộc chiến chống ma túy sẽ tiếp tục cho tới khi mọi hành vi mua bán và sử dụng ma túy trái phép trên cả nước vẫn còn”, Tổng thống Duterte khẳng định trong cuộc họp tại trụ sở cảnh sát quốc gia.

Ngoài ra, Tổng thống Duterte còn nhắc nhở cảnh sát khi làm nhiệm vụ không được lạm dụng vũ lực khi bắt giữ nghi phạm nếu tình huống đó chưa nguy hiểm đến tính mạng. Ông Duterte nhấn mạnh, những lời chỉ trích về việc cảnh sát bắt giữ hay tiêu diệt những kẻ buôn bán ma túy nhỏ lẻ chỉ càng thôi thúc ông tiêu diệt những tên trùm ma túy khét tiếng ở quốc gia này mà thôi.

Thu Uyên