Thứ 4, 23/10/2019, 20:28 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Tính nhân văn từ vở kịch tuyên truyền xóa bỏ hủ tục

06/10/2019 - 22:53

Biên phòng - Trong Liên hoan Tuyên truyền viên giỏi trong phụ nữ BĐBP năm 2019 vừa qua, vở kịch “Chuyện cổ tích dưới chân núi Chư Mom Ray” của Hội Phụ nữ BĐBP Kon Tum nói về xóa bỏ hủ tục mẹ chết chôn con theo gây ấn tượng đặc biệt với khán giả. Đây là hủ tục từng tồn tại trong cộng đồng người dân tộc Jơ Rai ở Kon Tum. Song nhờ sự góp sức, chung tay tuyên tuyền của hội viên phụ nữ BĐBP Kon Tum, hủ tục này đã bị xóa bỏ. Qua ngôn ngữ kịch, câu chuyện được tái hiện sinh động trên sân khấu, làm lay động lòng người, ẩn chứa những thông điệp mang tính nhân văn sâu sắc.

mhet_22a
Hình ảnh cán bộ BĐBP Kon Tum vận động già làng không chôn cháu bé theo mẹ được tái hiện trong vở kịch “Chuyện cổ tích dưới chân núi Chư Mom Ray”. Ảnh: Thanh Thuận

Dựa trên câu chuyện có thật từ hủ tục mẹ chết chôn con theo và công sức đóng góp quan trọng của hội viên Hội Phụ nữ BĐBP Kon Tum trong việc tuyên truyền xóa bỏ hủ tục đó, “Chuyện cổ tích dưới chân núi Chư Mom Ray” đã được xây dựng thành vở kịch mang đến Liên hoan Tuyên truyền viên giỏi trong phụ nữ BĐBP năm 2019.

Nội dung kịch kể về những con người sống trong một ngôi làng dưới chân núi Chư Mom Ray, xã Mô Rai, huyện biên giới Sa Thầy, tỉnh Kon Tum. Khi người phụ nữ đến kỳ sinh nở, theo luật tục phải ra bìa rừng, dựng một lán nhỏ bằng tre nứa chờ sinh. Tuy nhiên, người mẹ khó sinh, sau khi sinh xong đã kiệt sức và chết. Theo luật tục, đứa trẻ sơ sinh dù còn sống vẫn phải bị chôn theo mẹ ở rừng ma. Người Jơ Rai quan niệm, nếu không để cháu bé theo mẹ, hồn người chết sẽ không siêu thoát. Hồn ma ấy đeo bám đứa trẻ và bắt nó đi theo. Hơn nữa, đứa bé còn nhỏ mà không có bàn tay chăm sóc của mẹ sẽ gây ra phiền toái cho cha, anh chị em trong gia đình. Vì vậy, đứa bé sơ sinh phải chết theo mẹ để linh hồn người mẹ sẽ được siêu thoát, người sống cũng khỏi bận lòng.

Gặp tình cảnh ấy, hai cán bộ nữ và một cán bộ nam của BĐBP Kon Tum đã tuyên truyền, vận động để dân làng và gia đình giữ lại đứa bé, nhưng không được chấp thuận. Cuối cùng, cán bộ BĐBP phải làm giấy cam kết nuôi đứa bé, phải "thề độc" chịu mọi trách nhiệm nếu đứa bé chết và phải đền bằng rất nhiều trâu, dê, gà... Đứa trẻ được cứu sống, được nuôi dưỡng, nay đã tròn 10 tuổi, được BĐBP đưa về thăm lại buôn làng trong sự chào đón vui vẻ của dân làng...

Trung úy Nguyễn Như Hoa, vai cán bộ phụ nữ BĐBP trong vở kịch cho biết, câu chuyện được đề cập trong vở kịch “Chuyện cổ tích dưới chân núi Chư Mom Ray” là hoàn toàn có thật. Trước đây, trên một số thôn, bản vẫn còn tồn tại một số tập tục lạc hậu, ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống của nhân dân. Trong buôn, đứa trẻ nào chẳng may mẹ qua đời mà vẫn còn bú sẽ bị mang đi chôn cùng với người mẹ. Ngoài ra, những cô gái có quan hệ trước hôn nhân, lỡ mang bầu, khi sinh con phải tự tay bóp chết đứa con mình vừa sinh ra. Nếu người mẹ không thể giết con, anh em dòng họ của cô sẽ giúp.

“Mẹ chết, khi đem chôn phải chôn con theo, dù cho đứa trẻ sơ sinh vẫn còn đang sống là ý chí của cả cộng đồng, ngay cả ông, bà, cha, chú và cán bộ lãnh đạo của địa phương là người trong cộng đồng dân tộc Jơ Rai cũng phải phục tùng. Mọi người đều rất lo sợ sự trừng phạt theo luật tục nên họ mặc nhiên chấp nhận và không một ai dám làm trái tiền lệ này. Và cứ như thế, hủ tục này đã tồn tại hàng trăm năm qua. Khi xây dựng nên vở kịch, chúng tôi muốn mọi người thấy được người phụ nữ dân tộc Jơ Rai đã từng bị hủ tục áp đặt, bị đối xử, phân biệt nên rất tự ti và cam chịu. Ngoài xã hội, người phụ nữ sinh con là phải được chăm sóc, nhưng người phụ nữ dân tộc Jơ Rai phải tự ra bìa rừng sinh con. Đó là sự bất công đối với họ”, Thượng úy Bùi Thị Thúy Hoa, Chủ tịch Hội Phụ nữ BĐBP Kon Tum chia sẻ. 

dcl8_22b
Cảnh cán bộ Hội Phụ nữ BĐBP Kon Tum bế cháu bé sau khi vận động thành công già làng và nhân dân không chôn cháu bé. Ảnh: Thanh Thuận

Thượng úy Bùi Thị Thúy Hoa cho biết thêm: “Chúng tôi đến với địa bàn, tiếp xúc với đồng bào dân tộc, chứng kiến những câu chuyện đau lòng đó thấy rất thương phụ nữ người dân tộc thiểu số. Chúng tôi đã tìm hiểu, sau đó tham mưu cho Đảng ủy, Bộ Chỉ huy BĐBP và cơ quan chính trị cho chúng tôi trực tiếp tham gia tuyên truyền, vận động đồng bào hiểu được vấn đề sinh con vất vả thế nào, khi người phụ nữ sinh đẻ phải được đến trạm xá hay bệnh viện để sinh. Với sự nỗ lực, cố gắng của cán bộ, chiến sĩ BĐBP Kon Tum nói chung, cán bộ, hội viên Hội Phụ nữ BĐBP Kon Tum nói riêng, trong thời gian dài, chúng tôi vừa tuyên truyền, vừa đến với bà con để vận động xóa bỏ hủ tục mẹ chết chôn con theo. Cuối cùng chúng tôi đã thành công, hủ tục đã được xóa bỏ. Đó cũng là thông điệp mà chúng tôi mang đến liên hoan”.

Mặc dù chỉ là kịch ngắn trên sân khấu Liên hoan Tuyên truyền viên giỏi trong phụ nữ BĐBP năm 2019, nhưng tập thể hội viên phụ nữ BĐBP Kon Tum đã nghiêm túc lên kịch bản, dàn dựng vở kịch, qua đó chuyển tải đến người xem việc làm và thông điệp ý nghĩa của BĐBP Kon Tum, đề cao các giá trị yêu thương giữa con người với con người để cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn.

Thanh Thuận