Thứ 6, 24/05/2019, 19:58 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Tiếng hò giữa Biển Đông

13/12/2016 - 9:46

Biên phòng - "Đàn cá cách tàu 67m, độ sâu 58m, cá đang di chuyển. Nên đánh sớm chứ mặt trăng nhô lên cao, biển sáng là cá tản xuống sâu". Vào đêm thứ 3 ở bãi ngầm phía Đông Đông Nam Hoàng Sa, tôi bị đánh thức bởi có tiếng nói trong ca bin, giống như các hoa tiêu chỉ định cho phi công xạ kích. Nhưng đó là tiếng của người đọc tín hiệu. Máy quét phát hiện 2 luồng cá lớn đã áp vào sát tàu và di chuyển chậm. Cả tàu hò reo trên biển vắng.

43d2_10a
Tàu QNa 91327 TS như nhà máy nổi giữa Biển Đông. Ảnh: Lê Văn Chương

"Làng chài" nhộn nhịp

Bãi ngầm như làng chài nổi và nhộn nhịp giữa Biển Đông. Buổi chiều ngày 23-10, tàu cá QNa 91327 TS liên hệ với một tàu trong đất liền sắp nhổ neo, nhờ mang ra giúp bộ sạc bình ác quy. Tàu cá QNa 91027 TS đánh lưới gần đó đến xin chai dầu ăn. Tàu cá làm nghề câu của ngư dân cửa biển Sa Kỳ tỉnh Quảng Ngãi cập đến mua cá để làm mồi câu. Tàu của ngư dân tỉnh Bình Định bám theo phía mạn trái của tàu để chong đèn câu cá ngừ đại dương và ngắm tàu vỏ thép. Tiếng các ngư dân Lý Sơn làm nghề lặn biển hỏi thăm tình hình lặn bắt hải sâm và tôm hùm vang trên mặt nước.

Trên vùng biển bãi ngầm, các ngư dân thức giấc vào ban đêm và ngủ li bì giữa canh ngày. Nếu hôm nào cả tàu ngủ nhiều, ngủ muộn thì có nghĩa là đã trải qua một đêm làm việc cật lực, cá vào lưới vài tấn. Đồng hành cùng ngư dân trên tàu, tôi trải qua 2 khoảnh khắc trái ngược. Quá nửa đêm về sáng là âm thanh ầm ĩ của máy tàu, tiếng hò la kéo lưới từ các tàu cá. Còn ban ngày, cả tàu im lìm, chỉ có tiếng sóng biển và gió trời tinh khiết.   

Khi màn đêm buông xuống, cả vùng biển bãi ngầm rực rỡ ánh đèn của tàu ngư dân Việt Nam. Theo các ngư dân, sau tết, bãi ngầm như thành phố nổi vì hàng chục ngàn tàu cá kéo cờ đỏ sao vàng rợp trời và thắp đèn suốt đêm. Đông đảo nhất là ngư dân tỉnh Bình Định, sau đó là ngư dân tỉnh Quảng Ngãi và đến Quảng Nam. Các ngư dân nói đùa là đi đâu cũng gặp “bộ đội” (biển số BĐ của tỉnh Bình Định).

Bãi ngầm nằm giữa Biển Đông nên cá, tôm liên tục tụ về theo dòng hải lưu. Trong những năm qua, tàu cá đánh bắt ở bãi ngầm thường có thu nhập khá. Bình quân mỗi phiên ngư dân đánh bắt được từ 12 - 20 tấn cá. Có tàu đánh bắt được 35 tấn. Chi phí bình quân 1 chuyến biển đánh lưới rút khoảng 50 triệu đồng. Giá cá tại bến dao động từ 25.000 - 35.000 đồng/kg. Sau mỗi đêm đánh lưới, các ngư dân lại nhẩm tính trừ đi phí tổn từ 2.000 đến 2.500 lít dầu, 1.500 cây đá thì còn lại bao nhiêu để chia cho bạn.

Sống theo trăng

Từ mờ tối, 50 bóng đèn siêu công suất 1.000w/bóng tỏa sáng cả một vùng biển để thu hút cá. Con tàu vỏ thép QNa 91327 TS sơn màu trắng nổi bật trên biển đêm. Sát mặt biển, đàn cá nục hàng ngàn con đi thành cụm chao lượn dưới ánh đèn. Thỉnh thoảng lại xuất hiện vài chú cá heo nhảy múa, cá cờ có cái mỏ nhọn và dài với hàm răng sắc, cá ngừ đại dương to như bắp đùi, da xanh mướt. Tưởng rằng thấy cá to thì vui, nhưng mà ngược lại. Ngư dân đánh lưới vây rút, nếu thấy những loại cá này thì không hài lòng. Vì những chú cá đẹp đẽ đó xuất hiện sẽ làm đàn cá nục lên đến hàng tấn phải tháo chạy để tránh kẻ săn mồi.

Thuyền trưởng Nguyễn Văn Tiến thường đánh thức các ngư dân dậy vào lúc 2 đến 3 giờ sáng. Từ phía đường chân trời, trăng hình lưỡi liềm đã nhô lên và bắt đầu tỏa ánh sáng trên mặt biển. Trên biển cả, mặt trăng có màu vàng đỏ sẫm hơn trong đất liền. Trăng như chiếc bóng cô đơn và tĩnh lặng giữa đại dương đen thẳm. Các ngư dân đi biển tính trăng chứ không tính ngày tháng. Khi trăng lên thì phiên lưới phải nhanh chóng thực hiện. Nếu chậm chân, bầy cá sẽ theo ánh trăng tỏa đi khắp các hướng hoặc lặn xuống biển sâu. Vào ngày trăng sắp tròn đầy thì tàu cá phải rời biển trở về quê.

gph8_10b
Thuyền trưởng Tiến vui mừng với mẻ lưới bội thu. Ảnh: Lê Văn Chương

Khi chuẩn bị bủa lưới, con tàu tối mịt vì tất cả đèn điện đều tắt. 15 ngư dân mò mẫm đứng vào vị trí thao tác đánh lưới trên boong tàu. Một chiếc thúng chở theo giàn đèn led dập dềnh trên mặt biển, tỏa sáng thay tàu giữ luồng cá. Ông Lê Quang Suông, nhân viên kỹ thuật máy dò cá nhìn vào màn hình, la to "cá chịu đèn, cách tàu 40 mét; một đàn khác cách tàu 100 mét". Chiếc máy dò Furuno 8L đa chùm tia, trị giá 1,4 tỷ đồng thật đáng đồng tiền bát gạo.

Định vị được luồng cá, con tàu gầm lên và chạy bao quanh chiếc thúng chở đèn. Lưới trên mạn trái tàu trượt phăng xuống biển. Phao xốp gắn trên diềm lưới nổi trên mặt biển, tạo thành một cung tròn màu trắng. Đêm đầu tiên, các ngư dân đánh bắt được 2,5 tấn cá. Sự khởi đầu thành công, nhưng các ngư dân vẫn thao tác chậm chạp, vì chưa quen với tàu vỏ thép sử dụng đến 2 cần cẩu, vòng chì được kéo lên phía mũi, dây kéo lưới vây rút nên khá nặng. Trong đêm tiếp theo, kéo lưới lên chỉ bắt được vài trăm kg cá. Lúc đó, thuyền trưởng đã lo lắng và nhắc đến chuyện rất nhiều ngư dân Trung Quốc đã sử dụng giã cào có bánh xe, kéo lưới cày nát vùng biển bãi ngầm dẫn đến nguồn cá bị cạn kiệt. 

Tiếng hò chinh phục biển

Niềm vui rồi cũng đến với các ngư dân ở bãi ngầm. Lúc 3 giờ sáng ngày 24-10, màn hình của chiếc máy quét Furuno đặt trong ca bin tàu có tín hiệu cá đã vào gần tàu. Trên màn hình có 3 cụm đỏ đang di chuyển, có lúc tản ra. Ông Suông, nhân viên kỹ thuật đi theo tàu để hướng dẫn sử dụng máy, giọng hơi run khi đọc tín hiệu: "Đàn cá cách tàu 67 mét, độ sâu 58 mét, cá đang di chuyển. Nên đánh sớm chứ mặt trăng nhô lên cao, biển sáng là cá tản xuống sâu".   

Chỉ tính riêng hạ tuần tháng 11, trên bãi ngầm giữa Biển Đông, tàu cá QNa 91327 TS đã đánh bắt được 16 tấn cá nục, cá ngừ và 1 tấn mực khơi. Sau chuyến biển, trừ đi phí tổn, các ngư dân đi bạn chia phần được gần 10 triệu đồng, trong đó có tiền dầu hỗ trợ theo Quyết định số 48/2010/QĐ-TTg ngày 13-7-2010 của Thủ tướng Chính phủ về một số chính sách khuyến khích hỗ trợ khai thác, nuôi trồng hải sản và dịch vụ khai thác hải sản trên các vùng biển xa.

Con tàu chạy lồng lên để thả lưới vây đàn cá vào giữa. Sau khi tàu bung lưới, một ngư dân lặn xem cá rồi ngoi lên mặt nước giơ 10 ngón tay, hét: "Chục tấn, cỡ chục!". Các ngư dân trên tàu bắt nhịp reo hò: "1...2...3, dô! 10 tấn cá rồi! Cá nục suông với cá ngừ nhiều lắm!". Tiếng hò dô xen lẫn với âm thanh xào xào của cá ngừ nhảy dựng khắp sàn tàu như gặp trận mưa rào.

Tiếng reo hò giữa đêm, nơi cách xa Tổ quốc, ở giữa Biển Đông mang lại cảm giác thật xúc động. Nếu ở Hoàng Sa, ngư dân trở thành "biểu tượng cột mốc chủ quyền". Còn vươn ra bãi ngầm giữa Biển Đông, ngư dân trở thành "biểu tượng chinh phục biển". Nhiều ngư dân tâm tình: "Tới hồi có gió, có bão, nhìn ngư dân Trung Quốc chạy vô Hoàng Sa núp, còn ngư dân Việt Nam chơ vơ ở ngoài này cũng thấy mủi lòng. Ai cũng ước ao có ngày Hoàng Sa trở về với Việt Nam để ngư dân có nơi trở về".

Lê Văn Chương