Thứ 4, 23/10/2019, 15:19 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Thú vị làng bích họa Trung Thanh

17/10/2016 - 20:34

Biên phòng - Từ một chương trình độc đáo nằm trong dự án giao lưu mỹ thuật giữa Việt Nam và Hàn Quốc nhằm cổ động phong trào mỹ thuật, khơi dậy đam mê vẽ về những cái đẹp, cảnh báo về những tệ nạn, những cái xấu, đã khiến cả làng Trung Thanh (xã Tam Thanh, TP Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam) như bừng lên sinh khí mới. Ai cũng háo hức học vẽ và đam mê nghe họa sĩ Hàn Quốc nói về điều cao đẹp trong cuộc sống, trong nghệ thuật, từ đó đấu tranh loại bỏ mọi việc làm và ý nghĩ xấu. Chẳng mấy chốc, làng Trung Thanh trở thành một ngôi làng bích họa độc đáo của Việt Nam.

l7w8_21
Những bức họa độc đáo ở làng Trung Thanh. Ảnh: Hà Đạo

Nhân lên điều cao đẹp

Trở lại làng chài Trung Thanh những ngày mùa Thu 2016, chúng tôi hết sức ngỡ ngàng trước khung cảnh từ cổng làng đến từng ngõ ngách, từng căn nhà đều có những bức tranh tuyệt đẹp. Những bức tranh như biết nói. Ai nhìn vào cũng có những cảm nhận về cái đẹp, cái cao cả. Lão ngư Lê Văn Bước cho biết: "Ngày các họa sĩ về vẽ bích họa trên các bức tường, trong các căn nhà và những biển thông báo ở nhiều địa điểm công cộng, chúng tôi thích thú lắm. Cả làng kéo nhau ra cùng quan sát tỉ mỉ từng nét vẽ của các họa sĩ chuyên nghiệp người Hàn Quốc. Họ còn nói được tiếng Việt bập bẹ và hướng dẫn cho những người dân chài chúng tôi cầm cọ vẽ tranh".

Tất cả các bức tranh hiện hữu từ đầu làng đến từng ngôi nhà ở Trung Thanh đều tập trung thể hiện phong cảnh ấm cúng gia đình, cảnh đồng quê yên ả, khung cảnh thanh bình, về đạo hiếu, về lao động. Cùng hiện hữu là những bức tranh thể hiện tác hại của các tệ nạn chết người có thể xâm nhập vào các ngôi làng và từng cá nhân. Ông Bước bảo: Từ khi khơi dậy đam mê vẽ tranh, thưởng thức tranh cho cả làng thì trong làng ai cũng nói về những điều tốt đẹp. Nhất là những lúc nông nhàn, người ta lại tìm đến nhau để cùng bàn luận về bức tranh vẽ về tác hại của ma túy. Qua sự phân tích đó thấu hiểu hơn, cùng nhắc nhở nhau hãy sống tốt hơn. Rồi những bức tranh nói về tình làng nghĩa xóm rất cô đọng được các người già trong làng mang ra mổ xẻ cùng soi chiếu mình vào đó xem đã sống tốt với nhau hay chưa, đã đùm bọc nhau như những điều đẹp đẽ mà bức tranh muốn truyền tải hay chưa.

Hầu như nhà nào ở Trung Thanh cũng có vài bức tranh trong nhà. Tranh được vẽ trực tiếp lên vách tường, lên giấy cứng, lên ván gỗ bằng các chất liệu màu vẽ khác nhau. Chị Lê Thúy Hằng - một người buôn bán trong làng cho biết: "Trước đây, gia đình mình hay cãi lộn. Chồng thì hay đi đánh bài bạc. Mình biết đó là tệ nạn nhưng không có cách nào khuyên giải anh ấy được. Cho đến khi các họa sĩ đến nhà vẽ tranh thể hiện từ tệ nạn sẽ dẫn đến tội phạm. Họ vẽ bức tranh về sự đoàn viên, hạnh phúc trong gia đình, sau đó còn phân tích cho cả gia đình cùng hiểu nữa. Thế là từ đó cứ mỗi lần nhìn vào các bức tranh ấy, chồng tôi từ bỏ ngay ý định đi đánh bạc hay gây mất trật tự công cộng".

Anh Nguyễn Văn Đạt cũng ngỡ ngàng cho biết: "Nghệ thuật và sức hút từ những bức tranh cổ động này thật kỳ diệu. Trước đây, tôi hay đi quậy và nhậu say mèm mới về. Thế mà từ khi ngắm những bức bích họa hiện hữu ngay trên vách tường nhà mình nói về sự khó nhọc của những người vợ, sự đau khổ của những đứa con khi có cha phạm tôi hay gây rối không chịu làm ăn, tôi đã tỉnh ngộ và chuyên tâm vào làm ăn, xây dựng gia đình và tuyệt đối không đi làm những việc xấu như trước kia nữa".

Chị Trần Diệu Ly, điều phối viên chương trình dự án Giao lưu mỹ thuật cộng đồng Việt-Hàn cho biết, chương trình này có mục đích vẽ tranh cổ động chống tệ nạn, vẽ về những nét đẹp cuộc sống. Chủ yếu do các họa sỹ Hàn Quốc thực hiện. Những người dân sẽ được giảng giải chi tiết về tranh, được hướng dẫn vẽ nếu có nhu cầu và đam mê. Thế nên ai cũng mê và háo hức cả.

Nông dân thành "nhà thẩm định tranh"

Lão ngư Trần Quý Tùng hồ hởi khoe: "Trước đây mù tịt, chẳng biết nghệ thuật là gì cả. Thế nhưng từ khi học cách cầm cọ vẽ phụ những bức tranh cùng các họa sĩ chuyên nghiệp thì tôi hiểu thêm về mỹ thuật nhiều lắm. Sau khi hiểu thì về phân tích cho con cháu, cho những người thân quen của mình. Tôi có thể phân tích cặn kẽ được bức tranh cổ động về chống ma túy, chống cướp giật. Từ đó, cảnh báo những thanh niên trong làng không nên dính vào những điều tai hại đó. Cả những bức tranh về sức mạnh đoàn kết, tôi cũng hiểu và phân tích được. Nhiều lúc, không ra khơi đánh cá, ở nhà lại mày mò nhìn bức tranh mẫu để vẽ theo. Thế mà tay nghề được nâng lên nhanh lắm".

Mỗi người đam mê một kiểu tranh khác nhau, nhưng cái độc đáo ở làng bích họa Trung Thanh là ai cũng hiểu được ý nghĩa những bức tranh muốn truyền tải đến mình, đến xã hội. Chị Nguyễn Thị Thắm cho biết: Trước đây, gia đình mình cũng hay lục đục, chẳng coi việc gắn kết gia đình là quan trọng. Thế mà từ khi được các họa sĩ vẽ và hướng dẫn vẽ theo bức tranh "Mái ấm gia đình" ngay trên vách tường trong nhà, mình thấy ấm cúng hẳn lên. Vợ chồng không cãi nhau nữa vì mỗi lần giận lại cùng nhau ngồi thưởng lãm và phân tích tranh. Có những bức tranh khơi dậy đam mê đi biển, vươn khơi lại được nhiều ngư dân say sưa phân tích cả ngày không biết chán. Họ bảo, có khi ngắm tranh, phân tích tranh quanh làng mình còn vui hơn cả đi đá gà. Những người yêu cái đẹp và sự hoài cổ thì lại say sưa phân tích những bức tranh về thiếu nữ bên hoa sen, về làng chài thuở xa xưa.

Theo anh Phạm Hậu, làng chài thuở xa xưa mình chỉ được nghe qua các chuyện kể. Giờ được các họa sĩ vẽ và hướng dẫn nhân dân cùng vẽ trên các vách tường khiến mình cảm nhận được sự đẹp đẽ ngày ấy. Bức tranh cho thấy ngày ấy không ai phạm tội, không ai trộm cắp của nhau mà cùng nhau vươn lên. Thế là ai cũng mê mẩn bức tranh này. Ngoài những bức tranh cổ động chống tội phạm, những bức tranh tái hiện không khí sản xuất, hăng say lao động thì chủ đề thiên nhiên, những nhân vật hoạt hình, những biểu tượng linh thiêng của làng chài cũng được các họa sĩ cùng dân chài tái hiện. Đã có trên 100 ngôi nhà trong làng chài Trung Thanh có tranh vẽ trên vách tường hoặc trong nhà.

Anh Hoàng, một người vẽ thành thạo cho biết: "Cứ dịp cuối tuần, chúng tôi lại quây quần bên nhau thi phân tích, thẩm định tranh. Từ những cuộc bàn luận ấy thấy gắn bó nhau hơn. Ai cũng nhủ với lòng mình đừng phạm tội và phải bài trừ kẻ xấu khi chúng đến làng mình. Những bức tranh có tác dụng như một liều thuốc tinh thần kỳ diệu vậy đấy".

Nhiều học sinh ở làng Trung Thanh cũng cho biết, nhìn ngắm những bức tranh cổ động học tập trong làng rồi được các bậc phụ huynh phân tích cho nữa nên hiểu ra mà tránh xa những trò chơi game bạo lực hay những cuộc tụ tập chơi bời khác. Những bức tranh học sinh say mê học tập, hiếu lễ với gia đình, các em rất yêu thích.

Hà Đạo - Lê Huy