Thứ 3, 26/09/2017, 10:44 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Tháng 7 nhớ “Lời thề giữ đất” ở Ia Dom

14/07/2017 - 8:02

Biên phòng - Tháng 7, Tây Nguyên đã vào mùa mưa với những cơm mưa ầm ào bất chợt đến rồi đi, để lại khoảng trời xanh cao ngút. Khắp các bản làng ở Ia Dom (huyện Đức Cơ, Gia Lai), những câu chuyện về những người con đã ngã xuống vì mảnh đất biên cương này cứ như vô tình mà hữu ý được nhắc đến. Ai cũng hiểu rằng, chuyện được kể không chỉ là ôn lại chuyện xưa, mà còn để nhìn vào hiện tại và hướng đến tương lai.

42kv_10a
Chính trị viên Đinh Hữu Ninh giới thiệu với chiến sĩ mới về các liệt sĩ của đồn. Ảnh: Trúc Hà

Lời thề giữ đất

Chúng tôi đến Đồn BP Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh, BĐBP Gia Lai khi trời vừa nhá nhem tối. Trong câu chuyện kể về quá trình xây dựng, chiến đấu của đơn vị qua các thời kỳ, Thượng tá Đinh Hữu Ninh, Chính trị viên, dường như đã thuộc nằm lòng từng chi tiết, sự kiện lịch sử của đồn. Thượng tá Ninh bảo, những ngày cuối tháng 6, đầu tháng 7 cách đây gần 40 năm, vùng đất biên giới này vẫn đang đì đùng tiếng súng chống lại quân Khơ me đỏ. Ban đầu chỉ là đấu tranh lý lẽ với những toán lính Pôn Pốt cầm súng sang yêu cầu đồn rút quân khỏi khu vực vì “Cấp trên nói đất Campuchia kéo dài đến Đức Cơ”.

Tiếp đó, lợi dụng lực lượng của ta mỏng, địa bàn rộng, chúng tổ chức lực lượng sang bắt cóc dân và bộ đội. Đỉnh điểm là từ ngày 18 đến 27-6-1978, quân Khơ me đỏ đã bắn pháo cối, tấn công đánh chiếm đồn. Với lời thề giữ đất, quyết không để rơi vào tay địch, mặc dù đồn trưởng, chính trị viên đi vắng, nhưng cán bộ, chiến sĩ Đồn BP 23 (nay là Đồn BP Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh) đã đẩy lùi các cuộc tấn công, giữ vững đơn vị cho đến khi lực lượng Quân khu V đến chi viện đánh bật kẻ thù ra khỏi lãnh thổ. Năm 1979, Đồn BP 23 được tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Trong cuộc kháng chiến bảo vệ biên giới Tây Nam, 10 chiến sĩ Đồn BP Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh đã ngã xuống mang theo “lời thề giữ đất”. Ngày 27-7-2000, được sự nhất trí của Bộ Tư lệnh BĐBP, Bộ Chỉ huy BĐBP Gia Lai xây Bia tưởng niệm các liệt sĩ. Mặc dù hằng năm, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đều quan tâm, tu sửa, nhưng trải qua thời gian, Bia tưởng niệm bị xuống cấp.

Năm 2016, Đảng ủy, Bộ Chỉ huy BĐBP Gia Lai xin chủ trương của Thường trực UBND tỉnh, vận động các cơ quan, doanh nghiệp, nhà hảo tâm trong và ngoài tỉnh đóng góp để tôn tạo, nâng cấp Bia tưởng niệm các liệt sĩ. Đặc biệt, cán bộ, chiến sĩ các đồn BP, khối cơ quan đã không ngần ngại đóng góp lương, trích quỹ đơn vị để ủng hộ. Với gần 1 tỷ đồng, Bia tưởng niệm liệt sĩ Đồn BP Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh dự kiến hoàn thành trước ngày 27-7.

Ông Ngô Hữu Thiện, Chủ tịch xã Ia Dom, luôn tự hào nói với mọi người rằng: “Đời tôi đều gắn với biên giới, gắn với BĐBP”. Tháng 4-1979, ông Thiện nhập ngũ vào lực lượng CANDVT Gia Lai - Kon Tum. Đó cũng là thời gian biên giới Gia Lai - Kon Tum nóng bỏng bởi lính Khơ me đỏ gây hấn.

Gian khổ, thiếu thốn, hiểm nguy nhưng các chiến sĩ vẫn nêu cao quyết tâm bám trụ biên giới, giữ từng tấc đất quê hương. Lúc ấy, bộ đội bám dân, dân dựa vào bộ đội mà chiến đấu, trụ lại. Khi ta có chủ trương rút quân tình nguyện từ Campuchia về nước, nhiều binh đoàn đi qua cửa khẩu Lệ Thanh, mang theo thương binh, tử sĩ. Người sống thì về xuôi, người chết gửi lại đất Ia Dom. Cho đến nhiều năm sau, gia đình các liệt sĩ mới tìm đến đây cất bốc hài cốt các anh về quê.  Bởi vậy, ở Ia Dom, nhìn đâu cũng thấy chứng tích của cuộc chiến “Lời thề giữ đất”.

z2ue_10b
Thiếu tá Vũ Văn Hoằng thăm hỏi bà Rơ Ma H’Lúp. Ảnh: Trúc Hà

Khúc hát tháng 7

Bà Rơ Ma H,Lúp ở làng Mook Đen 1, đã bước qua tuổi 70, nhưng mắt vẫn tinh tường xỏ sợi và ngày ngày miệt mài bên khung cửi. Mỗi tấm vải, bà phải mất hơn 2 tháng mới hoàn thành, nhưng cũng chỉ để tặng mọi người. Tấm lòng thơm thảo, luôn vì mọi người của bà, ai cũng bảo bà được ảnh hưởng từ những người lính Biên phòng. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cha bà gặp một người lính trong rừng, 2 người đã kết nghĩa anh em với lời hẹn: “Nếu ai không may mắn thì người con lại sẽ nuôi còn của người kia”.

Chiến tranh khốc liệt với biết bao hy sinh mất mát và một trong hai người từng hẹn ước trong rừng đã không về nữa. Khi đất nước thống nhất, cô bé Rơ Ma H,Lúp chuyển đến Đồn BP 23 và trở thành con, em của tất cả cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị. Bà Rơ Ma H,Lúp có đường tình duyên không suôn sẻ, chồng (là 1 thanh niên trong làng) bỏ đi, họ không có con.

Tôi hỏi bà rằng, tại sao ngày ấy bà không yêu và lấy ai ở đồn, bà ngạc nhiên rồi lắc đầu: “Thương bộ đội ở đồn lắm, nhưng đó là tình anh em ruột thịt, không thể lấy được”. Nhưng, trong lòng H,Lúp vẫn có một bóng hình thương nhớ. Anh là người lính tên Thiện ở Đại đội cơ động của BĐBP Gia Lai - Kon Tum. Rơ Ma H,Lúp ưng bộ đội Thiện lắm bởi tính hiền lành, lại thương anh vì cha mẹ mất sớm chỉ còn chị gái. Nhưng, hai người cũng chẳng kịp thành đôi vì anh Thiện vướng mìn của quân Pôn Pốt cài trên đường, hy sinh. Rơ Ma H,Lúp vẫn thương, nhớ bộ đội Thiện đến tận bây giờ.

Nói về công tác đền ơn đáp nghĩa của đơn vị, Thượng tá Đinh Hữu Ninh chia sẻ, năm nay, đơn vị đổi mới chương trình bằng cách nhận đỡ đầu cho gia đình có công với cách mạng có hoàn cảnh khó khăn vươn lên thoát nghèo. Qua khảo sát và bàn bạc, đơn vị đã quyết định chọn gia đình ông Rơ Châm Chiêk ở làng Ó. Ông Chiếc nguyên là BĐBP, tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới và đã 50 năm tuổi Đảng. Mọi thứ đã lên kế hoạch, 1,8ha rẫy điều của ông Chiếc, cán bộ, chiến sĩ sẽ hỗ trợ cắt tỉa cành, áp dụng kỹ thuật trồng và chăm sóc giúp ông.

Ở chỗ điều mới trồng chưa khép tán sẽ trồng xen canh sắn cao sản hoặc các loại cây ngắn ngày để tăng thu nhập. Các anh cũng thống nhất để ra 200m2 đất trồng cỏ ngọt và chuối làm nguồn thức ăn cho bò, gia súc, gia cầm. Đơn vị cũng cử cán bộ, chiến sĩ xuống tham gia chọn giống, áp dụng kĩ thuật thâm canh tăng vụ cho 1ha lúa nước. Đối với diện tích quanh nhà, bộ đội và gia đình sẽ tổ chức cải tạo vường tạp, trồng rau xanh phục vụ đời sống hằng ngày và làm nguồn thức ăn cho bò, gia cầm. Đơn vị sẽ tặng bò, hướng dẫn gia đình nuôi bò bằng hình thức chăn thả (có người chăn dắt) xung quanh thôn, làng và khu vực nương rẫy.

Thật tình cờ, khi chúng tôi đang nói chuyện với Thượng tá Đinh Hữu Ninh về tiến độ tu sửa Bia tưởng niệm các liệt sĩ thì Thiếu tá Vũ Văn Hoằng, cán bộ tăng cường xã Ia Dom bước vào, xin ý kiến anh về việc một cựu chiến binh trên địa bàn có bài thơ mong muốn được đọc trong lễ khánh thành bia.

Lời thơ thật giản dị, mang nặng tấm lòng biết ơn: Nơi cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh/ Nơi đồng đội hi sinh bảo vệ biên cương đất mẹ/ 10 người con quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh/ Chống Pôn Pốt xâm lăng giữ đồn, giữ chốt/ Giữ biên cương các anh ngã xuống nơi này/ Uống nước nhớ nguồn trong cuộc sống hôm nay... Và tôi tin, với những người lính Biên phòng ở cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh, mảnh đất nơi các anh đang sống và gìn giữ, bảo vệ, nơi đã thấm bao xương máu của đồng đội, sẽ mãi xanh tươi và yên bình, như một sự tiếp nối xứng đáng của các anh với “lời thề giữ đất” của cha anh năm nào.

Trúc Hà