Thứ 7, 18/11/2017, 15:36 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Thách thức lớn trong quan hệ EU - Thổ Nhĩ Kỳ

17/03/2017 - 14:33

Biên phòng - Sau Đức, Áo, Thụy Sĩ, giờ đến lượt Hà Lan không hài lòng với việc giới chính trị của Thổ Nhĩ Kỳ đến các quốc gia này vận động chính trị. Sự leo thang căng thẳng khiến giới quan sát cho rằng Liên minh châu Âu (EU) và Thổ Nhĩ Kỳ đang đứng trước thách thức lớn nhất trong lịch sử quan hệ song phương.

xwk1u48mr5-59841_f_j0biolsp7_anh_bai_chinh
 Người Thổ Nhĩ Kỳ tuần hành ở Rotterdam, Hà Lan. Ảnh: AFP

Căng thẳng ngoại giao giữa Thổ Nhĩ Kỳ và các nước châu Âu đã trở nên gay gắt trong những ngày qua sau khi nhiều nước như Hà Lan, Đức, Áo... cấm các chính trị gia Thổ Nhĩ Kỳ đến các nước này để vận động cộng đồng Thổ Nhĩ Kỳ tại đây ủng hộ kế hoạch cải cách hiến pháp theo đề xuất của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan.

Gay gắt nhất là quan hệ giữa Hà Lan và Thổ Nhĩ Kỳ sau khi Chính phủ Hà Lan không cho phép Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu bay đến thành phố Rotterdam để vận động chính trị. Tiếp đó, Bộ trưởng Các chính sách xã hội và gia đình Thổ Nhĩ Kỳ, bà Fatma Betul Sayan Kaya, cùng gia đình cũng đã được hộ tống trở lại biên giới Đức, sau khi đoàn xe của vị quan chức này cố tìm cách đến Rotterdam bằng đường bộ khi chưa có sự đồng ý của phía Hà Lan. Đáp lại, Thổ Nhĩ Kỳ đã phong tỏa Đại sứ quán Hà Lan tại Ankara và Tổng lãnh sự quán Hà Lan tại Istanbul vì "lý do an ninh". Thậm chí, phía Thổ Nhĩ Kỳ mới đây còn cảnh báo sẽ ngừng thực thi thỏa thuận về người tị nạn với EU, để cho người di cư tràn vào châu Âu.

Cuộc “khẩu chiến” căng thẳng giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Hà Lan như “giọt nước tràn ly” làm lộ rõ mối bất hòa ngày càng gia tăng giữa Ankara và các nước châu Âu. Mối bất hòa giữa 2 phía đã âm ỉ suốt thời gian qua, sau cuộc chính biến ở Thổ Nhĩ Kỳ tháng 7 năm ngoái. Hơn nữa, việc Thổ Nhĩ Kỳ đưa ra kế hoạch trưng cầu cải cách Hiến pháp cũng khiến EU không mấy hài lòng. EU coi đề xuất thay đổi Hiến pháp của Thổ Nhĩ Kỳ nhằm tăng thêm quyền hạn cho Tổng thống Tayyip Erdogan là “một bước lùi nguy hiểm” đối với nền dân chủ tại nước này. Có lẽ xuất phát từ những lo ngại này, nên hầu hết các quốc gia châu Âu đều không muốn Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ vận động chính trị tại đất nước của họ.

Đáp trả lại, Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố ngừng quan hệ ngoại giao cấp cao với Hà Lan, đe dọa áp đặt trừng phạt và đưa vụ việc ra trước Tòa án nhân quyền châu Âu. Thậm chí, Ankara còn so sánh các nước thành viên EU là Đức và Hà Lan với phát xít. EU lập tức phản pháo khi cho rằng cáo buộc này là "hoàn toàn xa rời thực tế" và không phù hợp với mong muốn gia nhập liên minh của Ankara. Xem ra, “mối lương duyên” EU - Thổ Nhĩ Kỳ khó được “tác thành” trong tương lai gần và hành trình của Thổ Nhĩ Kỳ đến “ngôi nhà chung” EU sẽ càng thêm gian khó.

Dù “lời qua tiếng lại” gay gắt nhưng cả hai bên sẽ không để tình trạng “già néo đứt dây”. Trong một tuyên bố ngày 15-3, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Ursula von der Leyen khẳng định Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) phải giữ Thổ Nhĩ Kỳ là một thành viên của khối này. Bà Von der Leyen cho rằng, ngoài tầm quan trọng chiến lược của Thổ Nhĩ Kỳ, việc cắt đứt quan hệ với nước này có thể khiến phe dân chủ đối lập với Tổng thống Erdogan nghĩ rằng Phương Tây đang bỏ mặc Ankara trong hoạn nạn. Bộ trưởng Quốc phòng Đức đồng thời cho rằng để tình trạng căng thẳng với Ankara hiện nay dẫn đến sự cắt đứt quan hệ vĩnh viễn sẽ tác động tiêu cực đến xã hội Thổ Nhĩ Kỳ.

Giới phân tích cho rằng, dù không đồng tình với chính sách đối nội của Tổng thống Erdogan, nhưng EU và NATO không thể “cắt đứt” với Ankara bởi tầm quan trọng của Thổ Nhĩ Kỳ trong NATO cũng như các vấn đề quốc tế và khu vực. Chỉ có điều, những rạn nứt giữa hai phía sẽ là điều khó tránh khỏi.

Thu Uyên