Thứ 3, 20/08/2019, 07:29 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Tạo thêm nhiều cơ hội phát triển cho đồng bào các dân tộc thiểu số rất ít người

08/01/2016 - 11:12

Biên phòng - Được kỳ vọng là sẽ mang lại nhiều "cú hích" phát triển đồng bộ cho đồng bào các dân tộc thiểu số có số dân dưới 10.000 người, Đề án "Hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội các dân tộc rất ít người" do Ủy ban Dân tộc chủ trì, được các bộ, ngành đánh giá cao về tính cấp bách và cần thiết của các mục tiêu, cũng như các biện pháp cụ thể cho từng vùng, từng dân tộc... Phóng viên báo Biên phòng đã phỏng vấn đồng chí Hoàng Xuân Lương - nguyên Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc về đề án này.

5-11
Đồng chí Hoàng Xuân Lương.

PV: Được biết, thời gian qua, Ủy ban Dân tộc đã có nhiều chương trình, đề án rất quan trọng trong việc bảo tồn, phát triển 16 dân tộc thiểu số dưới 10.000 người, để thực hiện chính sách đại đoàn kết các dân tộc và giúp đỡ, hỗ trợ những dân tộc này cả về vật chất lẫn tinh thần để tiếp tục vươn lên phát triển, đồng hành cùng các dân tộc anh em khác. Vậy đồng chí có thể nói rõ hơn chủ trương này của Ủy ban Dân tộc?

Đồng chí Hoàng Xuân Lương: Trong hệ thống chính sách của Đảng, Nhà nước ta với đồng bào dân tộc thiểu số, bên cạnh chính sách vùng, chúng ta còn quan tâm đến một số dân tộc sống trong điều kiện đặc biệt khó khăn. Những dân tộc này không những điều kiện kinh tế - xã hội, mà còn có vấn đề về điểm xuất phát, về lịch sử, văn hóa còn gặp nhiều khó khăn, nên càng phải quan tâm hơn và có những chính sách riêng.

Do đó, bên cạnh những chính sách vùng, Ủy ban Dân tộc cũng đã đề xuất với Chính phủ có những chính sách đặc thù cho những dân tộc có dân số dưới 10.000 người. Ở Việt Nam hiện nay có 16 dân tộc như vậy. Do điều kiện tự nhiên và lịch sử để lại, các dân tộc có số dân ít là những nhóm dân tộc đặc biệt khó khăn và đang phải đối mặt với nhiều thách thức cũng như yêu cầu phát triển của các dân tộc.

Hiện nay, chúng ta đã xây dựng được những dự án giúp 4 dân tộc khó khăn nhất là Mạ, La Hủ, Cống, Cờ Lao. Chúng tôi đang hoàn thiện tiếp dự án giúp12 dân tộc còn lại và dự kiến thời gian tới, Thủ tướng Chính phủ sẽ ký quyết định thông qua đề án hỗ trợ giúp đồng bào, đặc biệt hỗ trợ về sản xuất, chăm lo, nâng cao năng lực, chất lượng dân số để đồng bào ngày càng phát triển tốt hơn.

Cùng với đề án riêng đó, Chính phủ vừa phê duyệt đề án giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống là một trong những nguyên nhân làm cho chất lượng dân số của những dân tộc ít người này suy giảm trong những năm qua. Chúng tôi hy vọng, với 2 đề án được triển khai, các dân tộc có dân số dưới 10.000 người sẽ được Nhà nước hỗ trợ tốt để có thể hòa nhập kịp vào sự phát triển của các dân tộc anh em.

PV: Mục tiêu cụ thể của Đề án là gì, thưa đồng chí?

Đồng chí Hoàng Xuân Lương: Mục tiêu của Đề án nhằm đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế - xã hội gắn với xây dựng nông thôn mới ở các thôn, bản thuộc các dân tộc này, xóa đói giảm nghèo, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào một cách bền vững; phát triển giáo dục, nâng cao trình độ dân trí và chất lượng nguồn nhân lực; nâng cao chất lượng dân số; bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống, giảm sự chênh lệch về khoảng cách phát triển với các dân tộc khác trong vùng và cả nước, nâng cao vị thế của các dân tộc, góp phần bảo vệ an ninh - quốc phòng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc; đến năm 2016, kết cấu hạ tầng phát triển ngang bằng với thôn, bản các dân tộc khác trên cùng địa bàn, tỷ lệ hộ nghèo bình quân của 12 dân tộc giảm xuống 1/3 so với tỉ lệ hộ nghèo hiện nay, cơ bản không còn thôn, bản đặc biệt khó khăn.

Nếu được triển khai, Đề án sẽ có ý nghĩa vô cùng quan trọng, không chỉ góp phần tạo sự chuyển biến rõ rệt về kinh tế - xã hội cho riêng các dân tộc có dân số dưới 10.000 người, mà còn có tác động mạnh mẽ tới sự phát triển của cộng đồng các dân tộc trên địa bàn. Đề án này không chỉ mang tính hiệu quả kinh tế - xã hội, môi trường như các đề án khác, mà còn có ý nghĩa nhân văn cao cả thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với sự nghiệp phát triển các cộng đồng dân tộc trong đại gia đình 54 dân tộc Việt Nam.

PV: Thưa đồng chí, trong 16 dân tộc này, có 12 dân tộc sinh sống trên địa bàn biên giới  như La Hủ, Cờ Lao, Si La, Cống, Chứt, Bờ Râu, Bố Y, Rơ Măm... BĐBP rất quan tâm, giúp đỡ. Đồng chí suy nghĩ thế nào về điều này?

Đồng chí Hoàng Xuân Lương: Các dân tộc dân số dưới 10.000 người có địa bàn cư trú chủ yếu ở biên giới, vì thế, bên cạnh những chủ trương, chính sách chung của Đảng, Nhà nước, các đồn BP cũng rất gắn bó, thường xuyên quan tâm, giúp đỡ nhân dân. Truyền thống của BĐBP là người hướng dẫn sản xuất, người thầy giáo, người thầy thuốc gắn bó với nhân dân mấy chục năm nay.

Năm 2013, khi lên vùng đồng bào dân tộc La Hủ ở Mường Tè (Lai Châu), tôi nhớ mãi một kỷ niệm. Khi tôi vào thăm một bản, được đồng bào giới thiệu giống lúa Việt Anh. Lúc đầu, tôi nghĩ đó là giống lúa được lai giữa giống của Việt Nam và giống của nước Anh, nhưng sau khi tìm hiểu thì không phải như vậy, đó là tên của một đồng chí cán bộ đồn BP mang giống lúa từ dưới xuôi lên cho đồng bào ở đây gieo trồng. Những việc làm cụ thể này rất nhiều trong truyền thống của BĐBP và chính vì thế, BĐBP gắn bó với đồng bào dân tộc nói chung, đặc biệt là đồng bào các dân tộc ít người luôn được quan tâm hơn, thể hiện tình cảm sâu sắc giữa quân và dân trong nhiều năm qua.

PV: Là một người rất hiểu lực lượng BĐBP, đồng thời cũng rất hiểu các dân tộc thiểu số và tham gia vào công tác tham mưu hoạch định chính sách cho Chính phủ, theo đồng chí, đối với việc hỗ trợ các dân tộc có dân số dưới 10.000 người thì vai trò của lực lượng BĐBP có ý nghĩa như thế nào?

Đồng chí Hoàng Xuân Lương: Trong các chuyến đi cơ sở mấy năm qua, các đồng chí lãnh đạo của Ủy ban Dân tộc, trong đó có tôi, hết sức quan tâm đến việc để lực lượng vũ trang, đặc biệt là cán bộ, chiến sĩ ở các đồn BP vùng sâu, vùng xa tham gia các chương trình kinh tế - xã hội của địa phương. Có mấy vấn đề mà trong phương hướng, chúng tôi hết sức quan tâm khi triển khai các chương trình, dự án, chính sách của Đảng, Nhà nước về dân tộc.

Thứ nhất, chúng tôi thấy cán bộ, chiến sĩ BĐBP rất gắn với rừng nên giao rừng cho lực lượng vũ trang, trong đó có Biên phòng. Chúng tôi mong muốn anh em đồn BP sẽ là người đầu tiên nghiên cứu cùng với người dân khai thác những sản phẩm dưới tán rừng, xây dựng các mô hình cụ thể để góp phần bảo vệ rừng và tăng thêm thu nhập cho quân dân biên giới. Tôi cho đây là nhiệm vụ hết sức quan trọng.

Thứ hai, quá trình chúng tôi xây dựng Đề án là để các đơn vị BĐBP ở cấp đồn, cấp tỉnh, các đơn vị cơ động được trở thành một lực lượng tham gia vận động người có uy tín, được hưởng các chế độ, chính sách trong đón tiếp, sử dụng người có uy tín đối với đồng bào dân tộc thiểu số, nhất là ở khu vực biên giới để phục vụ cho sự nghiệp bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.

Thứ ba, để lực lượng vũ trang, trong đó có BĐBP, tham gia trực tiếp trong việc tổ chức lực lượng quần chúng và lực lượng cán bộ, chiến sĩ tham gia vào các chương trình, dự án triển khai trên địa bàn.

PV: Chúng ta đang kỳ vọng Đề án được Chính phủ phê duyệt sẽ mang lại cuộc sống mới cho 16 dân tộc có dân số dưới 10.000 người. Với tư cách là người có đóng góp quan trọng trong xây dựng Đề án, đồng chí có mong muốn gì đối với bà con các dân tộc thiểu số dưới 10.000 người?

Đồng chí Hoàng Xuân Lương: Là người được Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc giao nhiệm vụ làm Trưởng ban soạn thảo chính sách đối với đồng bào các dân tộc có dân số dưới 10.000 người, quá trình xây dựng, chúng tôi đã đi cơ sở, lắng nghe người dân, mới đưa được những nội dung cần thiết nhất vào Đề án. Mặc dù trong điều kiện đất nước còn nhiều khó khăn, nhưng Chính phủ hết sức quan tâm để phê duyệt Đề án này.

Nguyện vọng của chúng tôi là làm thế nào để đồng bào các dân tộc rất ít người vươn lên tiếp nhận sự hỗ trợ, giúp đỡ của Nhà nước, nhưng vấn đề là phải bằng năng lực của chính mình, từ đó mới sử dụng có hiệu quả những nguồn lực từ bên ngoài để nâng cao năng lực sản xuất của từng hộ dân, rồi đào tạo nhân lực cho chính con em mình. Từ đó, các dân tộc ít người mới đứng vững để có thể tự lực cánh sinh phát triển cùng với sự phát triển chung của các dân tộc khác.

Điều tôi mong muốn nhất là khi Đề án được phê duyệt, đồng bào chính là lực lượng tổ chức thực hiện và thụ hưởng, đồng thời giám sát quá trình thực hiện ấy để có vấn đề gì cần tham gia góp ý với cấp ủy, chính quyền thực hiện tốt hơn. Chúng tôi hướng là có cấp xã, tức là Chủ tịch UBND xã trực tiếp quản lý hoạt động liên quan đến đề án này. Vì thế, bà con phải gần gũi các đồng chí lãnh đạo cấp xã, thôn để giám sát các công trình, dự án. Và khi chúng ta làm tốt công tác vận động quần chúng để tham gia tổ chức thực hiện cũng như giám sát quá trình tổ chức thực hiện sẽ hạn chế thấp nhất những sai sót, bất cập.

PV: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!

Vân Anh - Thu Hằng (Thực hiện)