Thứ 2, 27/05/2019, 07:04 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Tăng cường ngăn chặn vượt biên trái phép ở Tây Nguyên

27/03/2015 - 8:44

Biên phòng - Thời gian qua, tại 4 tỉnh Đắk Nông, Đắk Lắk, Gia Lai, Kon Tum đã xuất hiện tình trạng vượt biên trái phép sang Cam-pu-chia. Ngay đầu năm 2015, các lực lượng chức năng đã phối hợp chặt chẽ với BĐBP tập trung bám sát địa bàn biên giới tuần tra, chốt chặn nhằm dập tắt làn sóng vượt biên trong đồng bào các dân tộc Tây Nguyên đang manh nha hình thành. 

6-1.JPG
BĐBP Đắk Lắk tuần tra bảo vệ biên giới.

Tháng 3 Tây Nguyên, thời điểm mùa khô đã đến kì gay gắt lại gặp trúng thời tiết khắc nghiệt cộng hưởng từ cơn El Nino bất thường phủ xuống toàn bộ các vùng biên giới. Các lòng sông suối biên giới khô cạn có thể băng qua được bất cứ lúc nào. Các đường mòn từ nội địa ra biên giới tràn bùn đất đỏ, vào mùa mưa thì không nhúc nhích qua lại được, nhưng mùa khô này thì xe gắn máy cà tàng cũng có thể chạy băng băng.

Cùng với mọi hoạt động giao thương thông thoáng tích cực là hàng loạt những nguy cơ tiêu cực đi liền theo đó. Các đồn BP trên tuyến biên giới Việt Nam - Cam-pu-chia tại Tây Nguyên đều có một điểm chung là đóng quân xa địa bàn dân cư. Nói cách khác, thói quen cư trú của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên theo cụm, bám buôn rẫy, né các khu vực rừng rậm, đất đai khô cằn không canh tác được ở ngoài rìa biên giới.

Như vậy, việc sử dụng tai mắt nhân dân để phòng chống vượt biên là khá hạn chế. Công tác ngăn chặn vượt biên đều trông đợi cả vào việc dàn quân căng mình ra tuần tra chốt chặn ở các ngả đường ra biên giới của cán bộ, chiến sĩ các đồn BP.

Chúng tôi hành quân dọc biên giới theo các đường mòn quốc phòng và đường tuần tra biên giới để tới các đồn BP và các chốt chặn ấy. Các đồn trưởng đều khẳng định, nhiệm vụ ngăn chặn vượt biên trái phép của họ chưa phút nào lơi lỏng, lơ là. Hằng năm, vào mùa khô, áp lực ngăn chặn xử lý tình trạng vi phạm quy chế biên giới là rất lớn. Hơn thế nữa, tình trạng vượt biên trái phép gần đây có liên quan đến tình hình chính trị bất ổn tại Cam-pu-chia sau thời điểm quốc gia này tiến hành bầu cử cuối năm 2014.

Chính những xáo trộn trong nội bộ các đảng phái mà quốc tế gọi tên là cuộc khủng hoảng chính trị Cam-pu-chia đã dẫn đường cho hàng loạt những hệ lụy về an ninh trật tự trên các vùng biên giới tiếp giáp với các nước láng giềng, trong đó có Việt Nam. Vậy ai là những người bị cuốn vào vòng xoáy chính trị mà đằng sau đó là những phi vụ làm tiền nhân danh nhân quyền này?

Bắt đầu từ một vụ việc cụ thể: Đúng mùng 1 Tết Ất Mùi (ngày 19-2 dương lịch), có hai đối tượng là Bron Ilai và Chưn, dân tộc Ba Na, ở huyện Đắc Đoa, là tín đồ Tin lành Đề-ga đã vào khu vực làng Tăng, xã Ia O, huyện Ia Grai của Gia Lai câu móc, tìm kiếm, dụ dỗ người vượt biên. Hai đối tượng này mang theo tăng võng, lương khô và tiền mặt nhằm vượt qua các khu vực biên giới.

Một số người dân bị dụ dỗ rằng, nếu họ bán nương rẫy, đồ đạc, nhà cửa để theo chúng sang Cam-pu-chia, sẽ có người đón sẵn và gia nhập các trại tị nạn của UNHCR (Tổ chức phi chính phủ Cao ủy Liên hiệp quốc về người tị nạn) để đi nước thứ 3. Ngay lập tức, chúng lọt vào tai mắt của quần chúng trên địa bàn và ngay sau đó bị lực lượng Đồn BP Pơ Kô bắt giữ, củng cố hồ sơ khởi tố.

Trước đó, ngày 19-1, Rơ Lang Pen, dân tộc Jrai, người làng Đa, xã Nhang, ngay đối diện bên kia biên giới Cam-pu-chia bị bắt giữ. Người này có vợ ở Làng Bi và ở rể theo phong tục của người Jrai từ năm 2010. Tuy nhiên, anh ta đã cùng vợ bán nhà cửa, nương rẫy vượt biên sang Cam-pu-chia và kết nối với những phần tử hoạt động chính trị tại đây và được chúng đưa vào danh sách tị nạn, lưu hồ sơ trên mạng Internet. Theo quy chế phối hợp chống vượt biên với BĐBP Việt Nam, Công an Cam-pu-chia đã bắt đối tượng này trao trả qua biên giới.

Khi chúng tôi có mặt ở Ia O thì xã biên giới này đã quyết định đưa Rơ Lang Pen ra kiểm điểm trước dân. Đồn trưởng Đồn BP Pơ Kô - Thiếu tá Võ Văn Mại khẳng định, hình thức kiểm điểm trước dân là một trong những biện pháp chống vượt biên rất hiệu quả của chính quyền địa phương. Khi một đối tượng vượt biên trái phép bị trả về phải trần tình trước cộng đồng, điều đó chứng tỏ rằng, kết cục của những kẻ vượt biên chỉ có thể là tán gia bại sản, quay trở về quê cũ với nỗi nhục nhã ê chề mà thôi. Không có con đường nào xán lạn hơn là vòng tay cộng đồng nơi họ đã sống và gắn bó trong các thiết chế buôn rẫy lâu đời và giàu bản sắc văn hóa.

Thế nhưng, tiếp nối câu chuyện về người vượt biên, một đồng chí đồn trưởng cho biết: Nói về làn sóng vượt biên chỉ là cách nói về nguy cơ tiềm ẩn mang tính dự đoán. Trên thực tế, các đối tượng câu móc vượt biên đều là tàn quân FULRO hiện đang phải tìm cách làm tiền bằng việc dụ dỗ những người vượt biên. Chúng núp dưới danh nghĩa nhân quyền và mượn UNHCR để duy trì hoạt động.

Chúng cũng không thể câu móc được những người dân Tây Nguyên đang có cuộc sống ổn định, gắn kết với cộng đồng, mà chỉ có thể móc nối được với những đối tượng đã từng bị trao trả qua biên giới từ các cuộc vượt biên không thành trước đây. Chỉ có những đối tượng này mới thông thạo các ngóc ngách của khu vực biên giới gồm toàn rừng già, rất dễ lạc và mất phương hướng trong rừng nếu chưa từng đi qua.

Chúng dễ dàng kết nối với các cơ sở bí mật che giấu nằm tại các buôn làng đối diện bên kia biên giới, ém người tại đó chờ thời cơ đưa vào các trại tị nạn. Người dân Cam-pu-chia thiếu thông tin thời sự vẫn tin rằng họ đang che giấu cho người dân Việt Nam, cho ăn ở và bao bọc trong các buôn làng khiến cho các lực lượng chức năng Cam-pu-chia truy tìm người theo yêu cầu của BĐBP Việt Nam cũng gặp không ít khó khăn. 

Ông Rơ Lan Chim, Chủ tịch UBND xã Ia Mơr, huyện Chư Prông cho chúng tôi biết rằng trên tuyến biên giới của xã này gần đây có tới 42 người vượt biên trái phép đã bị phía nước bạn Cam-pu-chia bắt giữ và trao trả lại. Điều đáng nói là các đối tượng này không cư trú tại các địa bàn biên giới mà là người ở các vùng nội địa. Việc có một người chết vì đói khát lạc đường mới đây được lực lượng Công an tìm thấy trong rừng biên giới cũng đã làm giảm nhiệt cơn sốt vượt biên trong thời gian qua.

Ông Chim nói rằng, vùng biên giới trải dài thưa vắng và quá rộng khiến cho chính quyền địa phương cũng khó kiểm soát địa bàn. Hơn nữa, người dân đi rẫy, qua lại trên các tuyến đường biên thường xuyên không thể kiểm soát được. Các chốt chặn biên phòng, dân quân tăng cường trên đường khiến người vượt biên càng lén lút, càng dễ bỏ mạng ở rừng biên giới.

Trao đổi với chúng tôi về việc này, Đại tá Nguyễn Chiến Trường, Phó Chỉ huy trưởng BĐBP Gia Lai cho biết: Hiện tượng người vượt biên tái trở lại ở Tây Nguyên từ tháng 10-2014. Tàn quân FULRO tại Cam-pu-chia chủ yếu liên lạc với người thân của chúng, người quen cũ của chúng hiện đang ở Việt Nam để tổ chức vượt biên. Việc nghe tin phong thanh rằng, Nhà nước Cam-pu-chia sẽ cho phép trại tị nạn đặt tại Đông Bắc Cam-pu-chia, tiếp giáp với Tây Nguyên Việt Nam là tiền đề để các phần tử phản động FULRO thất thế hoạt động trở lại.

Hiện nay, 3 lực lượng Quân sự, Công an và Biên phòng vẫn đang kiểm soát chặt chẽ tình hình, đặc biệt là áp lực đặt lên vai lực lượng Biên phòng không hề nhỏ. Đại tá Trường khẳng định, BĐBP Gia Lai vẫn đang và sẽ căng sức chống vượt biên như một nhiệm vụ thường trực, tất cả vì bình yên ổn định ở cộng đồng các dân tộc trên biên giới.
Trương Thúy Hằng