Chủ nhật, 30/04/2017, 17:50 (GMT+7) Đường dây nóng : (04) 39364407(116) - 091.2011.882

Sức sống mới của người Dao Tuyển ở Vĩ Kẽm

20/03/2017 - 17:56

Biên phòng - Vượt gần 5km đường thôn gập ghềnh sỏi đá, chúng tôi cũng đến được thôn Vĩ Kẽm (xã Cốc Mỳ, huyện Bát Xát, Lào Cai), nơi có 66 hộ đồng bào Dao Tuyển đang xây dựng cuộc sống no ấm bằng chính bàn tay lao động trên đồng đất quê hương từ "sức bật" nông thôn mới.

xqmz_13
Chăn nuôi gia cầm theo mô hình trang trại là hướng phát triển kinh tế hiệu quả ở thôn Vĩ Kẽm. Ảnh: Lê Thanh Cường

Trưởng thôn Lý Văn Nện, ngoài 40 tuổi đưa chúng tôi đi thăm một số mô hình phát triển kinh tế khá trong thôn, anh tâm sự: Vĩ Kẽm có 66 hộ đều là đồng bào Dao Tuyển. Đời sống của bà con trong thôn chủ yếu cấy lúa, trồng ngô, trồng sắn, chăn nuôi gia súc, gia cầm. Từ năm 2015, chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi, có 10 hộ trong thôn Vĩ Kẽm tiên phong đăng ký trồng chuối bằng phương pháp cấy mô, thực hiện mô hình sản xuất liên kết với doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm. Thấy hiệu quả, năm nay, nhóm hộ trồng chuối đã mở rộng diện tích và tăng lên trên 35 hộ tham gia. Ngoài ra, toàn thôn cũng đã trồng, được hơn 12ha  cây quế; hơn chục ha cây mỡ, đều do người dân tự bỏ vốn ra trồng rừng. Đặc biệt, với 40ha cây thảo quả dưới tán rừng, mỗi năm cũng cho người Dao Tuyển ở Vĩ Kẽm một nguồn thu nhập khá.

 Cũng bởi sự chủ động vượt qua khó khăn của một thôn vùng cao, lại biết cách làm ăn, phát triển kinh tế, nên 80% số hộ trong thôn người Dao Tuyển ở Vĩ Kẽm có kinh tế khá. Năm 2016, thôn Vĩ Kẽm được Đảng bộ, chính quyền xã Cốc Mỳ lựa chọn là một trong hai thôn điểm xây dựng "thôn nông thôn mới". Trưởng thôn Lý Văn Nện cho biết thêm: Toàn thôn đã cơ bản hoàn thành các tiêu chí về xây dựng nông thôn mới. Tuyến đường lên thôn dù dốc cao nhưng đã được đổ bê tông, chiều dài hơn 1,5km. Năm 2016, thôn đã huy động xã hội hóa nguồn lực tại chỗ, đổ đường bê tông ngõ xóm vào từng gia đình. Hiện tại, chi bộ, Ban Mặt trận thôn, thành viên tổ tuyên vận đang tích cực vận động bà con trong thôn thực hiện xây nhà vệ sinh, hố chứa rác... để hoàn thành tiêu chí vệ sinh môi trường (đã đạt 90% số hộ có nhà vệ sinh, hố chứa phân, rác thải); quyết tâm đưa Vĩ Kẽm "về đích" nông thôn mới đúng hẹn.

Có lẽ điểm nhấn tạo nên sức bật mới đối với Vĩ Kẽm là ngay từ đầu thôn, một cơ ngơi khang trang làm nên diện mạo nông thôn mới, điểm "Du lịch về làng" của vợ chồng anh chị Cần - Huyền. Đó là khu dịch vụ thư giãn, câu cá cuối tuần. Anh Đặng Đức Cần, chủ nhân của khu "Du lịch về làng" tâm sự: Ý tưởng của tôi muốn làm một điều gì đó tạo nên sự mới mẻ tại chính quê hương, bản làng mình. Mở ra dịch vụ này, đã có rất nhiều du khách đến đây vui chơi, thư giãn vào những ngày nghỉ. Mới đưa vào hoạt động gần 3 tháng nay, nhưng nhiều đoàn khách từ Bát Xát, thành phố Lào Cai biết tiếng tìm đến. Từ dịch vụ của gia đình, đã góp phần tiêu thụ nông sản cho bà con như các sản phẩm thịt lợn, gà, vịt, cá, rau xanh... và nhiều nông sản khác.

Dạo quanh một vòng trong thôn, chúng tôi thấy những đồi chuối xanh mướt mắt, những cánh rừng trù phú được bảo vệ gìn giữ, những vườn rau có rất nhiều loại rau xanh mơn mởn, những ao cá được người dân đầu tư xây bờ cẩn thận đầy ăm ắp nước. Bên hiên những ngôi nhà treo lúc lỉu những túm ngô vàng óng, những cum lúa nặng trĩu vừa thu hoạch, mới thấy cuộc sống no ấm đang hiện hữu nơi này.

Vào thăm gia đình bà Đặng Thị Liên, một hộ điển hình làm kinh tế khá ở Vĩ Kẽm, chúng tôi không khỏi khâm phục ý chí của hai vợ chồng ông bà đã ở tuổi "xưa nay hiếm" vẫn luôn chân, luôn tay chăm sóc vườn cây, ao cá, phát triển chăn nuôi. Trong nhà bà Liên xếp chật những bao thóc, bao ngô vừa mới thu vụ mùa... Vụ nào cũng vậy, gia đình bà Liên cấy hơn 10kg thóc giống; 3kg giống ngô, ngoài ra còn phát triển chăn nuôi lợn, ngan, gà, vịt và đào ao thả cá. Nguồn thịt thương phẩm từ chăn nuôi, thủy sản chủ yếu phục vụ nhu cầu cải thiện bữa ăn gia đình và phục vụ bà con tại thôn.

Cũng như gia đình bà Liên, nhiều hộ dân trong thôn đã đi đầu trong phát triển kinh tế từ trồng ngô, chăn nuôi trâu, làm máy xay xát, chăn nuôi lợn đen bản địa. Tuy nhiên, cái khó của người Dao Tuyển ở Vĩ Kẽm là tuyến đường dài chừng 4km từ tỉnh lộ vào thôn còn khó khăn, cũng phần nào hạn chế đến việc tiêu thụ các sản phẩm nông sản. Trưởng thôn Lý Văn Nện trăn trở: Bà con Dao Tuyển ở Vĩ Kẽm làm ra nhiều nông sản, nhưng vì tuyến đường vào thôn quá vất vả nên hầu hết các hộ dân trong thôn cũng chỉ "tự sản, tự tiêu", chưa tăng cao được thu nhập. Chỉ mong sao Nhà nước đầu tư cho nhân dân nâng cấp tuyến đường vào thôn, để người dân đưa được nông sản ra thị trường được nhiều hơn...

Không chỉ phát triển kinh tế, người Dao Tuyển ở Vĩ Kẽm còn luôn đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa. Vừa từng bước đẩy lùi các hủ tục cúng bái, mê tín dị đoan, bà con trong thôn còn tích cực duy trì và bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc như hát giao duyên, nghi lễ đặt tên cho con, lễ cấp sắc... Đặc biệt, phong trào văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao được bà con nhiệt tình hưởng ứng. Hiện tại, thôn Vĩ Kẽm duy trì được đội bóng chuyền nam, đội bóng chuyền nữ thường xuyên luyện tập sôi nổi, nhiều lần tham gia giao lưu, thi đấu ở trong xã, trong huyện đều đạt thành tích cao. Trẻ em trong thôn đều được đến trường đầy đủ, người dân được chăm sóc sức khỏe và được hưởng lợi từ đầu tư cơ sở hạ tầng điện, đường, trường học...

Có thể khẳng định, bên cạnh phát huy nội lực sẵn có và được chọn làm điểm trong xây dựng "thôn nông thôn mới" của xã Cốc Mỳ, người Dao Tuyển ở Vĩ Kẽm như được tiếp thêm sức bật mới để phát triển kinh tế gia đình, xây dựng cuộc sống no ấm, ngày càng phát triển, thực sự trở thành điểm sáng trong xây dựng nông thôn mới ở vùng cao Bát Xát.

Lê Thanh Cường