Chủ nhật, 24/09/2017, 01:15 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Sơn La xóa “quy hoạch giấy” cây ăn quả

06/07/2017 - 18:26

Biên phòng - Tỉnh Sơn La có điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng phù hợp để tăng diện tích trồng cây ăn quả quy mô lớn, có giá trị kinh tế cao gấp 5 lần so với trồng ngô, nhưng mới phát triển diện tích được mấy năm đã nảy sinh những khó khăn. Phóng viên Báo Biên phòng đã phỏng vấn ông Hà Quyết Nghị, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Sơn La về vấn đề này. Ông Nghị cho biết:

595aea8b471e3c4a6b0003d8
Ông Hà Quyết Nghị. Ảnh: Hải Luận

Trước đây, tỉnh Sơn La có diện tích trồng ngô lớn nhất nước (chỉ sau Đắk Nông). Trước thực trạng cây ngô cho thu nhập thấp, tỉnh đề ra chủ trương chuyển đổi sang trồng cây ăn quả, có giá trị kinh tế cao hơn. Năm 2017, toàn tỉnh có trên 31 nghìn ha cây ăn quả, hình thành những vùng chuyên canh như: Nhãn Sông Mã, xoài Yên Châu, mận Mộc Châu...

Ngoài ra, còn nhập nhiều loại giống cây: Bơ Tây Nguyên, hồng không hạt, xoài Australia, Đài Loan... Sản lượng đạt 120.000 tấn quả, giá trị sản xuất trên 1ha cao gấp 5 lần so với trồng ngô.

PV: Nếu so “tuổi” trồng cây ăn quả, thì Sơn La ít hơn nhiều so với các tỉnh miền Nam. Sơn La trồng cây ăn quả sau, vậy tỉnh đã có những chương trình nào mới?

Ông Hà Quyết Nghị: Tỉnh ủy Sơn La đã có chủ trương phát triển diện tích cây ăn quả, đưa vào mục tiêu cải tạo vườn tạp, thay thế cây trồng rừng. Các loại giống cây chủ lực: Táo sơn tra, nhãn, xoài, bơ, cây có múi, chanh leo... đến năm 2025 có tổng diện tích là 100.000ha cây ăn quả. Chúng tôi đang xây dựng nhãn hiệu tập thể cho cây táo sơn tra, nhãn Sông Mã, làm chỉ dẫn địa lý cho xoài Yên Châu, cấp chứng nhận thương hiệu VietGAP cho quả na, với 200ha trồng tập trung. Chúng tôi cũng kết nối với Tập đoàn TH xây dựng trung tâm du lịch, vừa trồng cây, vừa thu hoạch và chế biến quả tại chỗ. Ngoài ra, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn làm thủ tục xuất khẩu xoài sang Australia, Nhật Bản và nhãn sang Mỹ.

PV: Thưa ông, Sơn La có diện tích tự nhiên đồi núi nhiều, vấn đề tích tụ ruộng đất ở đây diễn ra như thế nào?

Ông Hà Quyết Nghị: Chúng tôi đưa ra liên kết sản xuất theo các hộ dân và hình thành nên hợp tác xã sản xuất nông nghiệp, tuyên truyền, vận động các hộ có kinh nghiệm canh tác, lập một hợp tác xã, với diện tích vài chục ha đất. Ví dụ, Hợp tác xã nhãn Chính Muộn, huyện Mai Sơn có diện tích cả trăm héc-ta, ông Chủ tịch Hội đồng quản trị làm việc rất năng động, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Ngoài ra, các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh liên kết với nhiều hộ dân trong sản xuất, đem lại lợi nhuận cao.

PV: Người tiêu dùng rất sợ sử dụng thuốc trừ sâu và phân bón hóa học quá nhiều trong canh tác cây trồng. Sơn La tập trung phát triển trồng cây ăn quả theo nông pháp hữu cơ hay hóa học, thưa ông?

Ông Hà Quyết Nghị: Về mặt tự nhiên, Sơn La có điều kiện thời tiết, khí hậu thích hợp với phát triển cây ăn quả số lượng lớn. Trong điều kiện chăn nuôi phát triển là nguồn phân bón cho cây trồng theo hướng sản xuất hữu cơ tốt nhất. Tỉnh đã phối hợp với Học viện Khoa học nông nghiệp Hà Nội chuyển giao xây dựng nhà máy chế biến các phụ phẩm nông nghiệp làm thức ăn gia súc, phân bón hữu cơ như: Phân gia súc, vỏ chanh leo, rỉ mật mía, bã mía, thân lõi cây ngô, vỏ nước thải sau chế biến cà phê...

Tỉnh cũng đã tuyên truyền người dân sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo phương pháp sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm theo VietGAP và theo chuỗi giá trị, tập trung sản xuất cây ăn trái theo hướng thân thiện môi trường bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm.

PV: Làm nông nghiệp thời hiện đại, cần đưa tiến bộ khoa học vào qui trình sản xuất thực tiễn, nhằm nâng cao giá trị kinh tế trên diện tích canh tác. Vậy, tỉnh Sơn La đã chuẩn bị đội ngũ lao động có trình độ cao như nào?

Ông Hà Quyết Nghị: Tốc độ tái cấu trúc nông nghiệp phát triển rất mạnh, nhưng tái cơ cấu con người thì rất chậm. Lẽ ra, mỗi hợp tác xã sản xuất nông nghiệp ít nhất cũng có được một kỹ sư nông nghiệp trẻ, to hơn là cấp xã cũng cần nhiều kỹ sư nông nghiệp chuyên ngành trồng trọt. Đến nay, ở Sơn La, nhiều xã, hợp tác xã vẫn chưa có kỹ sư nông nghiệp. Vì cơ chế của ta còn vướng nhiều vấn đề lắm. Chẳng hạn, nhiều cán bộ đã lớn tuổi nhưng chưa đủ tuổi để nghỉ hưu, vẫn cứ ngồi đấy, thì làm sao thay đội ngũ kỹ sư trẻ được? Rồi anh em nào làm nông nghiệp tốt, thường hay nhấc sang làm cơ quan quản lý.

Ví dụ, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn làm tốt sẽ nhấc lên làm Phó Chủ tịch huyện, Trưởng trạm Khuyến nông tốt điều về làm Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cứ loanh quanh thế. Người làm nông nghiệp tốt phải là người thâm canh tốt, gắn bó lâu dài với bà con. Cần có cơ chế chính sách tốt, để thu hút các kỹ sư nông nghiệp về làm việc tại xã, hợp tác xã nông nghiệp.

PV: Thực tiễn cho thấy, đầu tư sản xuất ra sản phẩm tốt, nhưng khâu quảng bá sản phẩm và thương hiệu kém, dẫn đến hiệu quả kinh tế mang lại không cao. Sơn La đã hội tụ đủ mọi yếu tố để tạo được cái cây ngon – ngọt, còn khâu quảng bá thông tin thì sao, thưa ông?

Ông Hà Quyết Nghị: Hội đồng nhân dân tỉnh Sơn La đã ban hành nghị quyết về chính sách hỗ trợ cho các đơn vị, doanh nghiệp làm chứng chỉ theo tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế. Xoài của Sơn La xuất khẩu được sang Australia, chắc chắn đã có những chứng chỉ an toàn và thông tin thị trường tốt, họ mới đến mua. Hay quả mận Sơn La sang tận Hồng Công để chế biến ra 50 loại sản phẩm khác.

Anh em chúng tôi còn mang sản phẩm xuống tận Hà Nội giới thiệu và quảng bá sản phẩm đến tận người tiêu dùng. Chúng tôi đã ứng dụng công nghệ thông tin vào phát triển thương hiệu nông nghiệp bằng nhiều kênh: Giới thiệu qua hệ thống báo chí, mạng xã hội...

jgpm_15b
Thổ nhưỡng, khí hậu ở Sơn La thích hợp với nhiều loại cây ăn quả. Ảnh: Hải Luận

PV: Theo ông, 10 năm tới đây, vùng trái cây của Sơn La sẽ phát triển ở quy mô nào?

Ông Hà Quyết Nghị: Mùa vụ cây ăn quả của Sơn La chênh với mùa vụ cây ăn quả ở các tỉnh miền Nam, nên chúng tôi mới thắng về giá. Để trả lời câu hỏi của anh, tôi kể câu chuyện khá hay: Tôi đi sang đất nước Israel với một lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Đoàn đến thăm một nông trại rất lớn. Tôi hỏi họ quy hoạch phát triển như thế nào? Họ trả lời, chúng tôi không có quy hoạch sản xuất. Thì ra họ làm khác với Việt Nam. Ở mình cái gì cũng quy hoạch, ở sở tôi đang có 44 quy hoạch, nhưng toàn “quy hoạch giấy”.

Chính phủ Israel chỉ đặt ra hai việc: Mỗi năm chỉ cho anh sản xuất được mấy tấn xoài theo hạn ngạch; mỗi ngày, anh chỉ được tưới bao nhiêu lít nước. Còn làm như thế nào đó là việc của chủ nông trại và doanh nghiệp. Rõ ràng, Chính phủ đã nắm được tổng sản lượng sản phẩm và điều tiết thị trường tốt. Việc chúng tôi sẽ làm là xóa “quy hoạch giấy” cây ăn quả. Thay vào đó, sẽ hỗ trợ tốt các hợp tác xã nông nghiệp, để tự họ có khả năng phát triển và cạnh tranh với thị trường.

PV: Trân trọng cám ơn ông!

Hải Luận (Thực hiện)