Thứ 6, 18/10/2019, 04:26 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Quan hệ Mỹ-Pa-ki-xtan rơi vào căng thẳng

25/05/2016 - 10:09

Biên phòng - Năm năm sau vụ đặc nhiệm Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Ô-xa-ma Bin La-đen trên lãnh thổ Pa-ki-xtan, quan hệ giữa Oa-sinh-tơn và I-xla-ma-bát một lần nữa rơi vào căng thẳng khi ngày 23-5, Bộ Ngoại giao Pa-ki-xtan đã triệu Đại sứ Mỹ tại I-xla-ma-bát Đa-vít Ha-lê để bày tỏ quan ngại liên quan đến vụ tấn công bằng máy bay không người lái trong lãnh thổ Pa-ki-xtan được cho là đã tiêu diệt thủ lĩnh phong trào Hồi giáo Ta-li-ban ở Áp-ga-ni-xtan A-khơ-ta Man-xua.

8dx2fjg759-48852_430449601396434042_anh_bai_chinh
 Người dân Pa-ki-xtan đứng xem một chiếc ô tô bị bốc cháy sau cuộc không kích của Mỹ ngày 22-5. Ảnh: AFP

Vụ không kích sử dụng máy bay không người lái tiêu diệt thủ lĩnh Ta-li-ban Man-xua diễn ra ngày 21-5 tại khu vực biên giới Áp-ga-ni-xtan và Pa-ki-xtan, phía Tây Nam thị trấn A-mát Oan. Man-xua trở thành thủ lĩnh Ta-li-ban vào tháng 7-2015 khi Ta-li-ban xác nhận thủ lĩnh lâu năm của nhóm này là Mu-la Ô-ba đã chết từ hai năm trước. Lầu Năm Góc coi Man-xua là một "trở ngại cho tiến trình đàm phán hòa bình giữa Chính phủ Áp-ga-ni-xtan và lực lượng Ta-li-ban". Đối tượng này cũng bị cáo buộc âm mưu và tổ chức các cuộc tấn công vào Mỹ, Áp-ga-ni-xtan và lực lượng đồng minh.

Thông tin về việc Man-xua bị tiêu diệt đã được Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma xác nhận. Chính phủ Áp-ga-ni-xtan cũng khẳng định Man-xua đã chết. Trước đó, một tuyên bố của Lầu Năm Góc nói rằng, Man-xua bị đưa vào tầm ngắm vì y đứng đằng sau những âm mưu gây "đe dọa cụ thể, trước mắt" với Mỹ cùng lực lượng liên minh ở Áp-ga-ni-xtan.

Phản ứng trước vụ việc trên, I-xla-ma-bát cho rằng, đây là hành động xâm phạm chủ quyền của Pa-ki-xtan. Trợ lý đặc biệt về các vấn đề đối ngoại của Thủ tướng Ta-rích Pha-tê-mi khẳng định, vụ tấn công bằng máy bay không người lái nói trên vi phạm chủ quyền của Pa-ki-xtan cũng như một điều khoản trong Hiến chương Liên hợp quốc quy định không xâm phạm sự toàn vẹn lãnh thổ của các nước thành viên. Ông Pha-tê-mi nhấn mạnh, những hành động như vậy có thể gây tác động ngược tới những nỗ lực của Nhóm Phối hợp Bốn bên (QCG) nhằm thúc đẩy hòa đàm giữa chính phủ Áp-ga-ni-xtan với Ta-li-ban.

Khi quan hệ Mỹ - Pa-ki-xtan chưa kịp ấm lên sau vụ đột kích tiêu diệt trùm khủng bố Ô-xa-ma Bin La-đen năm 2011, vụ dùng máy bay không người lái tiêu diệt thủ lĩnh Ta-li-ban Man-xua lại đẩy Oa-sinh-tơn và I-xla-ma-bát vào nguy cơ rơi vào băng giá. Với Pa-ki-xtan, việc những máy bay không người lái nước ngoài tự do xâm nhập lãnh thổ của họ đã gây ra nhiều phiền toái cho I-xla-ma-bát từ dư luận trong nước.

Theo thống kê, kể từ năm 2004 đến nay, các vụ tấn công từ máy bay không người lái của CIA vào Pa-ki-xtan đã làm hàng nghìn người thiệt mạng, trong đó có nhiều dân thường. Tuy nhiên, những lý do mà Mỹ đưa ra là tiêu diệt các mục tiêu khủng bố vẫn không thuyết phục và luôn làm dấy lên các vụ biểu tình phản đối của người dân. Sức ép của dư luận lớn đến mức Chính phủ Pa-ki-xtan không thể làm ngơ và họ buộc phải đặt tiêu chí “làm yên lòng dân chúng” đứng trước lựa chọn “làm phật lòng người Mỹ”. Liên tiếp các cuộc triệu hồi đại diện ngoại giao tại I-xla-ma-bát để cáo buộc hành động xâm phạm lãnh thổ đã khiến cho quan hệ Mỹ - Pa-ki-xtan lún sâu vào khủng hoảng.

Mới đây nhất, ngày 3-5, Oa-sinh-tơn đã từ chối cho Pa-ki-xtan vay ngân sách để mua máy bay chiến đấu F-16. Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, Pa-ki-xtan sẽ không được nhận khoản ngân sách trong khuôn khổ chương trình Hỗ trợ Tài chính Quân sự Nước ngoài (FMF). Điều này có nghĩa là Pa-ki-xtan phải tự chi trả khoản tiền 700 triệu USD để mua về 8 máy bay F-16. Theo kế hoạch ban đầu, I-xla-ma-bát được phép chỉ phải trả 270 triệu USD, số còn lại sẽ vay mượn từ quỹ trong chương trình FMF.

Giới quan sát cho rằng, sự sứt mẻ giữa Oa-sinh-tơn và I-xla-ma-bát nếu kéo dài có thể sẽ gây trở ngại không nhỏ cho các nỗ lực chống khủng bố toàn cầu của Mỹ khi Pa-ki-xtan vẫn là một đối tác có sức nặng trong các chiến dịch loại trừ chủ nghĩa cực đoan mà Mỹ đang theo đuổi.

Thu Uyên