Thứ 5, 14/11/2019, 18:47 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Ồ ạt đóng tàu giã cào trước "giờ G"

08/01/2016 - 10:52

Biên phòng - Chỉ trong vòng 20 ngày cuối năm 2015, ngư dân tỉnh Quảng Ngãi đã đăng ký đóng mới tàu giã cào với số lượng gần bằng cả năm cộng lại. Nguyên nhân, đó là ngư dân tranh thủ chạy đua trước thời hạn kết thúc cấp phép đóng tàu giã cào - một nghề khai thác gây cạn kiệt nguồn lợi thủy sản.

15a
Các ngư dân chạy đua với thời gian để đóng tàu trước thời hạn cấm. Ảnh: Văn Chương

Cả làng dựng xỏ

Tại các xã Nghĩa An, Nghĩa Phú, Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi, khắp nơi đều thấy những cột gỗ chống trời được phủ một miếng vải đỏ. Đó là xỏ tàu được ngư dân dựng lên để đóng tàu mới, chạy đua trước thời hạn kết thúc cấp phép đóng tàu làm nghề giã cào. Tại bãi đóng tàu đầu cầu xã Nghĩa Phú, TP Quảng Ngãi, ông Bốn - một ngư dân địa phương cho biết: "Nhiều người vay mượn khắp nơi để kịp dựng xỏ đóng tàu, vì họ lo Nhà nước cấm nghề giã cào, mà nghề này đang hái ra tiền tỷ mỗi năm".

Để dựng xỏ đóng tàu, ngư dân thường chọn ngày lành, tháng tốt. Có khi phải chờ rất lâu mới đến ngày tốt để đặt lễ và dựng xỏ đóng tàu. Nhưng trước tình hình gấp rút hiện nay, nhiều ngư dân chia sẻ rằng, chỉ cần dựng xỏ là được. Còn thợ đóng tàu tại bãi cho biết, nếu tàu đóng tăng đột ngột như hiện nay thì không đủ thợ để làm và các bãi đóng tàu cũng không thể nào đủ sức chứa cả trăm chiếc cùng một lúc.

Tâm tư ngư dân trước "giờ G" có nhiều ý kiến trái chiều. Tại bãi đóng tàu, thấy số lượng tàu phát triển quá nhanh cũng có nhiều thuyền trưởng nóng ruột, nhìn những chiếc xỏ đang chống trời để xin phép đóng tàu mới. Ông Đỗ Văn Năm - người có trong tay 8 chiếc tàu lo lắng: "Tàu tăng nhanh quá, trong khi lao động thì không đủ để gọi đi bạn. Mỗi lần xuất bến ra ngoài vịnh Bắc bộ để làm ăn, phải ứng 600-700 triệu cho ngư dân đi bạn để giữ chân họ".

Theo thống kê của Chi cục Bảo vệ và Phát triển nguồn lợi thủy sản tỉnh Quảng Ngãi, số lượng tàu thuyền cả tỉnh là 5.555 chiếc, trong đó, hơn 1.600 tàu làm nghề lưới kéo, tức giã cào. Trước thông tin tạm dừng cấp giấy phép đóng mới tàu lưới kéo, bà con đã ồ ạt lên xin văn bản chấp thuận để đóng tàu. Chỉ tính trong vòng 20 ngày qua, bà con đã xin 150 giấy phép. Đây là số lượng tăng đột biến, bởi từ trước tới nay, bình quân mỗi năm cả tỉnh chỉ đóng mới 200-250 chiếc.

"Chiến hạm" lưới kéo

Theo các ngư dân địa phương, mỗi năm, thuyền trưởng tàu giã cào kiếm tiền tỷ là chuyện bình thường, có tàu kiếm được 3-5 tỷ đồng/năm. Chính vì vậy, ngư dân không ngại đổ tiền đóng thêm nhiều tàu mới. Lợi nhuận cao, các chủ tàu giã cào đã đẩy mạnh nâng cấp tàu giã cào "chiến" thật tốt trên biển.

Ngư dân Nguyễn Hùng cho biết: "Bà con chạy đua đóng tàu to, máy lớn, tốc độ, sức mạnh. Tàu giã cào không thua gì tàu thép, một đôi tàu đóng 7-8 tỷ đồng. Hồi trước đóng một tàu chỉ cần 70 khối gỗ, còn bây giờ là 100 cho tới 120 khối, tàu rất to". Còn ngư dân Nguyễn Dũng cho biết, một chiếc tàu giã cào cách đây 3 năm chỉ có chiều dài khoảng 19-20m là bự rồi. Nhưng bây giờ ngư dân nâng cấp rất nhanh, đóng tàu dài từ 26-29m. Chân vịt thì chơi loại một người ôm không xuể vì có đường kính tới gần 3 mét. Trên tàu được lắp máy có công suất 700-800 mã lực, có tàu lắp máy 1.000 mã lực.

Để tăng thêm sức mạnh khi làm ăn trên biển, ngư dân còn sử dụng máy thủy Juchai của Trung Quốc. Đó là loại máy có tốc độ cao, tàu hành trình nhanh. Bà con cho biết, so với máy của Nhật Bản thì máy Trung Quốc chỉ sử dụng khoảng 3 - 5 năm là "hết đát". Nhưng ngư dân chấp nhận để gom hết cá trên luồng kéo. Sự đầu tư khủng cho tàu giã cào đã biến tàu thành "chiến hạm" diệt từ cá lớn đến cá bé trên luồng quét.

Giàn lưới giã cào được quét từ đáy biển lên mặt nước và sử dụng 2 tàu chạy song song kéo miệng giã, mắt lưới nhỏ, độ quét lớn, cá lớn, cá bé đều chui vào miệng giã. Nhiều tàu giã cào hoạt động không theo tuyến. Dù tàu có công suất cực lớn, nhưng ngư dân vẫn cho tàu đủng đỉnh kéo cá sát bờ, có khi chỉ cách bờ vài hải lý, dẫn đến nhiều trận "hải chiến" giữa tàu giã cào với các tàu nhỏ của ngư dân địa phương chuyên làm nghề ở bãi ngang.

Lực lượng Kiểm ngư và BĐBP Quảng Nam đã từng bắt giữ đôi tàu giã cào QNg 92023TS và QNg 92618TS của ông Võ Hết, xã Nghĩa An, TP Quảng Ngãi; sau đó là tàu cá QNg 92023TS của ông Võ Văn Bèo Em vì cho tàu kéo giã sát bờ. Một số ngư dân bức xúc vì nhiều lần bị kéo mất lưới nên đã giải quyết bằng luật rừng. Tàu giã cào bay của ông Phạm Tân ở Quảng Ngãi đã bị một số ngư dân đi thuyền nhỏ tấn công vỗ mặt bằng lon thuốc nổ.

15b
Xỏ tàu dựng khắp bãi để đóng tàu mới. Ảnh: Văn Chương

Khó cải hoán

Ngư dân ở rất nhiều địa phương thì tỏ ra lo lắng khi tương lai phải kết thúc nghề giã cào, mặc dù đã được báo trước cách đây vài năm. Theo các ngư dân thì thuyền trưởng tàu giã cào có kinh nghiệm đi biển cũng không thể thiện chiến bằng tàu đánh lưới. Vì khi đánh bắt, tàu giã cào chỉ đi cách bờ khoảng 20 hải lý.

Ông Đỗ Hồng Phước, Chủ nhiệm Hợp tác xã dịch vụ và khai thác hải sản xa bờ Nghĩa An cho biết, nhiều người rất lo vì sắp phải chuyển đổi nghề. Mấy chục năm nay đã quen với nghề giã cào rồi, bây giờ tạm dừng cấp phép thì ngư dân sẽ gặp khó khăn. Nếu sau này mà ngư dân chuyển đổi tàu làm nghề giã cào sang tàu đánh lưới thì sẽ "vướng" rất nhiều. Vì về mặt kỹ thuật thì tàu giã cào được đóng theo kiểu tăng sức kéo, đáy tàu sâu, chân quạt to 2,85m trở lên, chân vịt thiết kế theo kiểu chạy dọc theo sống tàu, có xỏ lái.

Ngư dân Đỗ Văn Năm và một số bà con khác thì cho biết, chúng tôi là chủ tàu và thấy chuyện Nhà nước cấm tàu giã cào là hoàn toàn đúng. Vì hiện nay, tàu giã cào tăng nhanh quá, cuối năm kêu bạn đi không có người, tàu nào cũng thiếu bạn, để giữ chân ngư dân thì phải ứng tiền cho anh em cả tàu có khi lên tới 700 triệu đồng. Bây giờ Nhà nước nên giữ ổn định số tàu giã cào trên và không nên phát triển thêm.

Ông Ngô Văn Hưng, Chi cục phó Chi cục Bảo vệ và Phát triển nguồn lợi thủy sản tỉnh Quảng Ngãi cho biết, theo Công văn số 9443 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Công văn 6224 của UBND tỉnh Quảng Ngãi, ngày 28-2-2016 là mốc cuối cùng chấm dứt việc đóng mới tàu giã cào, để chuyển đổi sang nghề kéo lưới.

Hà Anh