Thứ 2, 19/08/2019, 00:29 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Nỗi lo thực phẩm bẩn trên vùng cao Phong Thổ

28/03/2017 - 9:31

Biên phòng - Lợi dụng sự cả tin và nhận thức còn ít nhiều hạn chế của đồng bào các dân tộc, lâu nay, những đối tượng xấu thường tuồn hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng và hàng không rõ nguồn gốc lên địa bàn vùng cao, biên giới. Đặc biệt là tại các phiên chợ vùng cao huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, hàng hóa hết hạn sử dụng và không rõ nguồn gốc vẫn được bày bán công khai...

zhmy_12b
Đồ nướng đông lạnh không rõ nguồn gốc được bày bán tràn lan ở chợ Dào San. Ảnh: Phương Trang

Sau sự cố ngộ độc tập thể tại bản Tả Chải, xã Ma Ly Chải (159 người bị ảnh hưởng và 9 người tử vong), chính quyền huyện Phong Thổ đang nỗ lực vào cuộc, nhằm đảm bảo nguồn thực phẩm an toàn cho người dân. Tại chợ vùng cao Sì Lở Lầu (xã Ma Ly Chải) rượu không còn bày bán công khai như trước nữa. Chỉ một đợt ra quân mới đây, chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng đã thu giữ và tiêu hủy hơn 5.000 lít rượu, đồng thời khuyến cáo bà con dân tộc tại các xã biên giới không mua bán, trao đổi rượu dưới bất kỳ hình thức nào. Ghi nhận của chúng tôi cho thấy, tuy ngoài chợ không có rượu nhưng trong các gia đình, người dân vẫn sử dụng rượu như chưa hề có cuộc ngộ độc vừa xảy ra.

Rượu là sản phẩm gắn liền với cuộc sống sinh hoạt của đồng bào vùng cao, nhất là đồng bào sống ở vùng sâu, vùng xa, biên giới. Trong các đám tang, đám cưới, mừng nhà mới hay đầy tháng con trẻ... người dân sử dụng rượu chúc tụng nhau như một lời chia vui, chia buồn khi gặp gỡ. Mỗi khi nhà có công to việc lớn, họ hàng và bà con xóm bản thường tụ tập vài ba ngày để làm giúp. Gia chủ nếu kinh tế khá giả thường mổ trâu, mổ bò..., nhà ai nghèo cũng mổ lợn, mổ gà để thết đãi người làm. Thông thường những cuộc rượu như thế kéo dài thâu đêm, suốt sáng trong ngần ấy ngày.

Ông Tẩn Sài Khoa, một người dân ở bản Lản Nhì Thàng, xã Sì Lở Lầu, huyện Phong Thổ cho biết: "Nhận thức của bà con trong bản chưa cao nên họ uống rượu rất nhiều. Người ta uống rượu say rồi xảy ra tai nạn, một số người mắc bệnh cũng uống, bệnh càng thêm nặng. Nguồn cung chủ yếu từ bên kia biên giới, người ít tiền thì mua ở đấy rẻ hơn. Rượu không rõ nguồn gốc là loại họ pha thuốc vào nước lã, uống vào xảy ra bệnh tật rất nhanh. Nói chung bản mình cũng như những bản khác đều có rượu lấy ở bên kia biên giới".

Tại chợ phiên Dào San (xã Dào San, huyện Phong Thổ) - nơi được coi là "trung tâm thương mại" của 10 xã biên giới Việt - Trung, nằm ở phía Bắc huyện Phong Thổ, rượu cũng không còn được bày bán công khai như trước; tuy nhiên, nếu khách có nhu cầu vẫn có thể mua được, kể cả số lượng lên tới hàng chục lít. Không chỉ riêng mặt hàng rượu, nhiều nguồn thực phẩm khô khác in chữ và ảnh nước ngoài vẫn được bày bán tràn lan tại các sạp hàng. Đặc biệt là đồ nướng làm từ gà đông lạnh không rõ nguồn gốc với giá "siêu rẻ" được bày bán tràn lan ở chợ mà chưa được cơ quan chức năng nào tiến hành kiểm soát, khuyến cáo và đương nhiên không có xử phạt vi phạm an toàn vệ sinh thực phẩm.

Ông Phàn A Long, Chủ tịch UBND xã biên giới Dào San, huyện Phong Thổ cho biết: "Chính quyền đã phối hợp với các ngành chức năng tăng cường tuyên truyền tới người dân về hàng hóa không rõ nguồn gốc, không nên sử dụng những hàng hóa quá hạn sử dụng. Ngay khi trên địa bàn xảy ra vụ ngộ độc rượu UBND xã Dào San đã thành lập Ban chỉ đạo thu hồi toàn bộ mặt hàng rượu ở khu vực này. "Hàng Tàu" bán ở chợ không rõ nguồn gốc là xã vào cuộc yêu cầu không được bán”.

Ở vùng sâu, vùng xa, biên giới không ít gia đình điều kiện kinh tế còn khó khăn, nhận thức còn hạn chế. Không có nhiều tiền, nhưng nhu cầu đòi hỏi thực phẩm phục vụ cho cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của bà con lại không thể thiếu. Nắm bắt được tâm lý của đồng bào, kẻ xấu thường lợi dụng tuồn các mặt hàng hết hạn sử dụng, kém chất lượng, hàng giả đến để phục vụ bà con.

tuxs_12a
Đồng bào các dân tộc thiểu số mua bán rượu tại chợ Dào San. Ảnh: Phương Trang

Theo số liệu thống kê của ngành Y tế tỉnh Lai Châu, từ năm 2014 đến nay, trên địa bàn tỉnh xảy ra 19 vụ ngộ độc thực phẩm, làm gần 350 người bị ảnh hưởng, trong đó có 10 người thiệt mạng. Nặng nhất là trong 2 tháng đầu năm 2017, trên địa bàn đã xảy ra 2 vụ ngộ độc thực phẩm làm 150 người phải đi cấp cứu, 9 người chết, 1 người phải tháo khớp chân tay.

Ông Dương Đình Đức, Phó Chủ tịch UBND huyện Phong Thổ cho biết: Huyện đã chỉ đạo tăng cường công tác tuyên truyền với các hình thức phong phú, bằng nhiều thứ tiếng tới đồng bào, đặc biệt là đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới giáp biên. Các phòng chức năng của huyện căn cứ theo chức năng, nhiệm vụ, tăng cường công tác kiểm tra, rà soát các hộ kinh doanh, chú trọng tới các mặt hàng thực phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ, kiên quyết tịch thu, tiêu hủy các mặt hàng này. Huyện yêu cầu chính quyền các xã vào cuộc quyết liệt hơn để kiểm soát thực phẩm trôi nổi không rõ nguồn gốc xuất xứ trên địa bàn.

Rượu giả cũng như các loại thực phẩm không rõ nguồn gốc, cộng với ý thức ham rẻ của người dân khi sử dụng đang là nguy cơ gây ngộ độc đối với đồng bào các dân tộc thiểu số ở vùng cao Lai Châu. Việc ngộ độc thực phẩm tập thể vừa qua, lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về an toàn thực phẩm ở vùng cao để chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng có giải pháp, chế tài đủ mạnh đối với những tổ chức, cá nhân vi phạm.

Hằng ngày xem các chương trình truyền hình về văn hóa dân gian các dân tộc thiểu số miền núi Tây Bắc, chúng ta ngạc nhiên và thích thú khi thấy người Xá có tục ngửa cổ uống rượu bằng... mũi (Ta mui); người Lào có tục ngậm rượu vào miệng rồi phun xuống lòng suối trong lễ cầu mưa (Bun hốt nặm); người Thái có điệu múa "Mời rượu" với những sơn nữ lưng ong chuốc rượu như "chuốc lửa" vào miệng khách du lịch trong vòng xòe rộn rã... Phải, vui đấy mà buồn đấy; buồn như "cái tang chung" nơi bản nghèo Tả Chải xa xôi, khi thực phẩm không rõ nguồn gốc vẫn hằng ngày bị "thả nổi" trên thị trường vùng cao.

Châu Phương Trang

Liên kết hữu ích