Chủ nhật, 26/01/2020, 04:41 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Những người thắp lửa biên cương (bài 4)

14/12/2019 - 15:35

Biên phòng - Mang khát vọng thay đổi tư duy và nhận thức từ cơ sở, 20 năm qua, xác định rõ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng của khu vực biên giới và yêu cầu nhiệm vụ xây dựng khu vực biên giới vững mạnh, BĐBP đã có những đóng góp quan trọng trong xây dựng hệ thống chính trị cơ sở, phát triển kinh tế-văn hóa ở các xã biên giới đặc biệt khó khăn. Và trong 20 năm ấy, theo bước chân những người lính Biên phòng mang trên vai hai trọng trách tăng cường cho các xã đặc biệt khó khăn (1999-2019) để đem lại ấm no cho vùng biên gian khó - biên cương đã thành nơi tỏa sáng tình dân, nghĩa Đảng.

Bài 1: BĐBP tham gia củng cố, kiện toàn hệ thống tổ chức đảng và đảng viên vùng dân tộc thiểu số

Bài 2: Dấu ấn của những người lính Biên phòng “Một đôi vai gánh hai trọng trách”

Bài 3: Sao xanh tô thắm đại ngàn

Bài 4: Đem ấm no về với bản làng

Biên giới nước ta có vị trí quan trọng, chiến lược về chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh và đối ngoại, với 1.110 xã, phường, thị trấn biên giới thuộc 239 huyện, thị xã thuộc 44 tỉnh, thành phố với trên 2,3 triệu hộ/trên 9,5 triệu dân, gồm nhiều thành phần dân tộc khác nhau. Những năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã tập trung nguồn lực đầu tư phát triển kinh tế vùng đồng bào dân tộc, song, do đồng bào các dân tộc cư trú chủ yếu ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, biển đảo, nơi có địa hình giao thông hiểm trở, đi lại khó khăn nên việc triển khai các chương trình, dự án gặp rất nhiều vướng mắc. Chính vì vậy, các đơn vị quân đội, trong đó có BĐBP đã được Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương và địa phương tin cậy giao cho thực hiện các chương trình, dự án phát triển kinh tế, xã hội ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo. 

83ng_9a
Đại diện MTTQ Việt Nam huyện Cát Hải, TP Hải Phòng và 2 Đồn Biên phòng Cát Bà, Cát Hải tặng áo phao và cờ Tổ quốc cho 18 Tổ tàu thuyền đoàn kết. Ảnh: Hoa Hạ

20 năm qua, không chỉ tham gia củng cố, kiện toàn hệ thống tổ chức đảng và đảng viên là người dân tộc ở khu vực biên giới, quán triệt chỉ thị, nghị quyết của Chính phủ, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh BĐBP đã xây dựng Đề án BĐBP tham gia phát triển kinh tế, xã hội ở khu vực biên giới; đồng thời, chỉ đạo các đơn vị triển khai các chương trình, mô hình giúp các địa phương phát triển kinh tế, xã hội, xóa đói giảm nghèo. Và ngày 28-4-2000, Bộ Tư lệnh BĐBP đã ra Chỉ thị số 31/CT-BTL về “Tăng cường tham gia các chương trình kinh tế, văn hóa, xã hội ở các xã, phường biên giới, hải đảo”. Thực hiện chỉ thị, toàn lực lượng đã lựa chọn 16 xã vùng sâu, vùng xa có cơ sở hạ tầng thấp kém thuộc địa bàn 16 đồn Biên phòng ở 16 tỉnh để tập trung chỉ đạo điểm về phát triển giáo dục, y tế, văn hóa và giao thông nông thôn trước khi nhân rộng ra các tỉnh, thành biên giới.

Đồng thời, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh BĐBP ký hàng loạt các chương trình phối hợp với Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung ương MTTQ Việt Nam, Hội Nông dân, Bộ Công an, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế... tạo cơ chế vừa phối hợp trong xây dựng hệ thống chính trị cơ sở, vừa tham gia phát triển kinh tế, xã hội và phục vụ chuyên ngành. Đồng thời, phát huy vai trò lực lượng tại chỗ, BĐBP đã đăng ký với các bộ, ngành, UBND tỉnh đảm nhiệm toàn bộ hoặc một phần dự án đầu tư ở khu vực biên giới và tham gia triển khai thực hiện các chương trình, dự án đầu tư, phát triển kinh tế, xã hội, xây dựng cơ sở hạ tầng ở địa phương như: Chương trình 134, 135, 167, Nghị quyết 30a, Nghị quyết 80 của Chính phủ và phong trào “Cả nước chung tay xây dựng nông thôn mới”... 

Chỉ tính từ năm 1993 đến 2014, đã có 260 chương trình, dự án điện, đường, thủy lợi, trồng rừng, chăn nuôi... ở 44 tỉnh, thành phố do BĐBP làm chủ đầu tư, tổng số vốn 2.061 tỷ đồng được triển khai, đem lại cuộc sống ấm no và đời sống tinh thần cho hàng nghìn hộ dân ở khu vực biên giới, biển đảo. Điển hình như: Dự án bảo tồn dân tộc La Hủ ở huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu; Dự án bảo tồn dân tộc Đan Lai ở huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An; Dự án thủy lợi Rục Làn trồng lúa 2 vụ một năm tại xã Thượng Hóa, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình; mô hình du lịch cộng đồng gắn với phát triển bền vững ở xã Việt Hải, huyện Cát Hải, TP Hải Phòng...

Đặc biệt, cuộc vận động “Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới” do Bộ Tư lệnh BĐBP phối hợp với Trung ương MTTQ Việt Nam, Báo Quân đội nhân dân tổ chức sau 3 năm triển khai thực hiện (2008-2010) đã tuyên truyền, vận động, ủng hộ kinh phí xây dựng 6.901 nhà đại đoàn kết với tổng kinh phí khoảng 241 tỷ đồng; 272 công trình dân sinh trị giá khoảng 150 triệu đồng mỗi công trình. Hay như chương trình “Bò giống giúp người nghèo biên giới”, do Bộ Tư lệnh BĐBP phối hợp với Tập đoàn Viễn thông Quân đội tổ chức, sau 2 năm triển khai thực hiện (2014-2016) đã huy động được 376 tỷ đồng, trao tặng 24 nghìn con bò giống, trị giá mỗi con 15 triệu đồng cho hộ nghèo tại 11 tỉnh biên giới phía Bắc. Đây là một trong những chương trình giúp đồng bào dân tộc xóa đói giảm nghèo có quy mô lớn, không chỉ cải thiện đời sống của đồng bào nghèo vùng biên giới, mà còn khẳng định sức mạnh to lớn của cả cộng đồng tập trung nguồn lực, góp phần xây dựng vùng biên cương Tổ quốc ngày thêm phát triển, no ấm, vững mạnh. 

Phát huy những kết quả đạt được, 5 năm trở lại đây, thực hiện Nghị quyết số 434-NQ/ĐU và các nghị quyết, quy chế lãnh đạo nhiệm vụ sản xuất, xây dựng kinh tế kết hợp quốc phòng của BĐBP đến năm 2020, Đảng ủy BĐBP đã tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo các đơn vị trong toàn lực lượng tham gia có hiệu quả các dự án kinh tế, xã hội gắn với xây dựng thế trận Biên phòng toàn dân trên địa bàn, đặc biệt là địa bàn khu vực biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, khu vực đồng bào các dân tộc thiểu số. Ở các tỉnh, thành biên giới, BĐBP đã chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, phát triển những ngành nghề phù hợp với thế mạnh của từng địa phương, gắn với điều chỉnh, bố trí, sắp xếp dân cư khu vực biên giới, hải đảo, tham gia xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ quốc phòng - an ninh và đời sống dân sinh các xã, phường biên giới, biển, đảo. Đồng thời, tham gia các chương trình, dự án trồng rừng, phủ xanh đất trống, đồi núi trọc, đảm nhiệm và chăm sóc bảo vệ rừng.

Nổi bật, chỉ riêng trong năm 2016, trên địa bàn Tây Bắc, Tây Nguyên và Tây Nam bộ, Bộ Tư lệnh BĐBP đã chỉ đạo Cục Hậu cần BĐBP thực hiện được 6 dự án (4 dự án cấp điện, 1 dự án thủy lợi, 1 dự án đường giao thông) với tổng số tiền khoảng 150 triệu đồng; năm 2017 thực hiện 13 dự án với tổng số tiền hơn 540 triệu đồng. 

Để các dự án, các mô hình kinh tế định hình được trong đời sống của đồng bào các dân tộc khu vực biên giới, biển đảo, cùng với đội ngũ cán bộ Biên phòng tăng cường xã, thực hiện chủ trương của Đảng ủy BĐBP, các đơn vị trong toàn lực lượng đã triển khai xây dựng các mô hình giúp dân phát triển kinh tế, xã hội, giao mỗi đồn Biên phòng lựa chọn ít nhất một mô hình giúp dân phát triển kinh tế; phân công 9.661 đảng viên đồn Biên phòng phụ trách 42.247 hộ gia đình ở khu vực biên giới. Thực hiện chủ trương này, bằng nhiều hình thức, cách làm sáng tạo, hiệu quả của các đơn vị, đến nay, nhiều mô hình phát triển kinh tế do BĐBP làm “bà đỡ” đã nhân rộng ở nhiều địa phương, mang lại hiệu quả thiết thực, được cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương ghi nhận, đánh giá cao. 

Bên cạnh đó, thực hiện phong trào “BĐBP chung tay xây dựng nông thôn mới”, các đồn Biên phòng trên các tuyến biên giới đã nhận đỡ đầu 189 xã và đến thời điểm hiện tại đã có 61 xã đạt chuẩn nông thôn mới. Ngoài ra, để phát triển du lịch trở thành kinh tế mũi nhọn, những năm qua, Bộ Tư lệnh BĐBP đã chủ động phối hợp chặt chẽ với các ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương tham mưu nâng cấp 4 cặp cửa khẩu quốc tế, 12 cặp cửa khẩu chính, 10 cửa khẩu phụ, lối mở... Đồng thời, Bộ Tư lệnh BĐBP cũng chỉ đạo các đơn vị đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong kiểm tra, kiểm soát người, phương tiện xuất nhập cảnh; tổ chức thí điểm cấp thị thực điện tử, ưu tiên phân luồng, tạo thuận lợi cho các đoàn du lịch, các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh du lịch, góp phần thu hút và thúc đẩy tăng trưởng, phát triển kinh tế ở khu vực biên giới.

Một trong những dấu ấn của BĐBP trong tham gia phát triển kinh tế, xã hội trong 20 năm qua đọng lại nhiều hình ảnh đẹp trong lòng nhân dân cả nước, chính là hình ảnh người “thầy giáo quân hàm xanh”, người “thầy thuốc quân hàm xanh” tận tình cứu người, gieo chữ trên vùng biên gian khó, hay những người lính lao vào cơn lũ dữ để cứu người; những “kỹ sư nông nghiệp” cặm cụi bên bờ ruộng hướng dẫn bà con làm kinh tế đã in đậm trong lòng đồng bào các dân tộc với những cái tên đầy yêu thương “người con của bản làng”. Để thu hút mọi người đến với lớp học xóa mù chữ, BĐBP đã tổ chức nhiều loại hình lớp học như: Lớp học tình thương cho trẻ em nghèo, trẻ em khuyết tật, lớp học ban ngày, lớp học ban đêm, lớp học theo mùa vụ... vừa dạy chữ, vừa phối hợp với các ngành, đoàn thể lồng ghép tuyên truyền văn hóa, các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, địa phương và các kỹ thuật canh tác, chuyển đổi cơ cấu cây trồng.

Bằng nhiều hình thức và biện pháp, từ năm 1992 đến năm 2000, BĐBP vừa trực tiếp, vừa tham gia đứng 2.576 lớp xóa mù chữ cho 66.114 người là cán bộ thôn, bản, đoàn thể và con em gia đình chính sách, gia đình nghèo; phổ cập giáo dục tiểu học được 2.450 lớp cho 64.230 trẻ em, vận động 31.340 học sinh bỏ học trở lại trường. Sau khi nước ta đạt chuẩn quốc gia về xóa mù chữ và phổ cập giáo dục tiểu học (năm 2000), BĐBP tiếp tục phối hợp với ngành Giáo dục-Đào tạo mở 62 lớp xóa mù chữ cho 1.309 người, 76 lớp phổ cập giáo dục tiểu học cho  2.395 trẻ em nghèo; hỗ trợ kinh phí hàng tỷ đồng để mua sách, vở, bút tặng cho học sinh nghèo. Hiện nay, BĐBP vẫn tiếp tục duy trì một số lớp học dạy chữ cho trẻ em nghèo như ở đảo Hòn Chuối (Cà Mau), Mường Lạn (Sơn La), Bến Lức (Long An). 

Đặc biệt, từ năm 2013 đến nay, thực hiện chương trình “Nâng bước em tới trường”, để đào tạo, bồi dưỡng lớp chủ nhân tương lai của biên giới, với nguồn kinh phí từ vận động cán bộ, chiến sĩ toàn lực lượng, BĐBP đã nhận đỡ đầu gần 3.000 cháu học sinh có hoàn cảnh khó khăn ở khu vực biên giới với mức hỗ trợ 500.000 đồng/tháng/cháu (đến hết lớp 12), trong đó, có gần 200 học sinh Lào và Campuchia. Hiện nay, BĐBP đang triển khai thực hiện mô hình “Con nuôi đồn Biên phòng”, đã có 48 cháu đã được nuôi dưỡng tại đồn Biên phòng... Cùng với đó, sau hơn 1 năm triển khai, chương trình “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương”, do Bộ Tư lệnh BĐBP phối hợp với Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam triển khai (năm 2017), đã trao tặng cho các hội viên phụ nữ nghèo 139 con bò giống, tổng trị giá hơn 2 tỷ đồng; xây tặng 439 nhà “Mái ấm tình thương”, tổng trị giá hơn 16 tỷ đồng và 155 công trình vệ sinh, tổng trị giá 775 triệu đồng; hỗ trợ vốn khởi nghiệp cho hội viên, phụ nữ nghèo phát triển chăn nuôi với số tiền 1,62 tỷ đồng...

Không chỉ giúp dân phát triển kinh tế, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, BĐBP còn thành lập 150  phòng khám quân dân y kết hợp (trong đó có 4 trạm quân dân y hữu nghị) với đội ngũ hơn 400 bác sĩ, y sĩ, những “thầy thuốc quân hàm xanh” đã góp phần chăm sóc hiệu quả sức khỏe cho quân và dân ở khu vực biên giới, trong đó có người dân của nước bạn Lào và Campuchia. Song song với công tác khám, chữa bệnh, các đơn vị BĐBP còn tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai các mô hình quân dân y cai nghiện ma túy, mỗi năm cắt cơn, cai nghiện cho hàng trăm đối tượng nghiện ma túy trên địa bàn các tỉnh Điện Biên, Lai  Châu, Nghệ An, Hà Tĩnh.

Hệ thống chính trị được củng cố, đời sống kinh tế của nhân dân các dân tộc nơi biên giới ngày càng khởi sắc, những người lính Biên phòng lại tiếp tục phối hợp với Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xây dựng các điểm sáng văn hóa trên biên giới gắn với xây dựng làng, bản văn hóa, gia đình văn hóa gắn với thực hiện cuộc vận động “Toàn dân toàn kết xây dựng đời sống văn hóa khu dân cư”, “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, phong trào “Toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới”; tổ chức hoạt động “Ngày hội Biên phòng toàn dân”, thành lập các Tổ, Đội Tuyên truyền Văn hóa, tổ chức các hình thức thông tin tuyên truyền gắn với biểu diễn văn nghệ tại chỗ và lưu động; tham gia xây dựng các hương ước, quy ước ở các thôn, bản, dòng họ... Qua đó, đã góp phần xây dựng tình làng, nghĩa xóm trong cộng đồng dân cư, thúc đẩy sản xuất phát triển, giữ vững an ninh trật tự thôn bản, nâng cao dân trí và mức hưởng thụ văn hóa của đồng bào.

Sau 20 năm BĐBP tham gia củng cố hệ thống cơ sở chính trị ở địa bàn biên giới, hải đảo, bộ mặt nông thôn ở khu vực biên giới đã có nhiều khởi sắc, phát triển toàn diện, nhân dân tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng và công cuộc đổi mới đất nước, yên tâm bám trụ nơi biên giới, tích cực tham gia cùng BĐBP quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia; tăng cường mối đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân hai bên biên giới; gìn giữ và phát huy mối đoàn kết gắn bó của dân tộc Việt Nam với các nước có chung đường biên giới.

Bài 5: Biên cương tỏa sáng tình dân, nghĩa Đảng

Hương Mai