Thứ 2, 17/06/2019, 22:36 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Nguy cơ bất ổn lâu dài tại dải Gaza

27/03/2019 - 20:39

Biên phòng - Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã phải rút ngắn chuyến thăm tới Mỹ hôm 25-3 khi đạt được sắc lệnh của Mỹ công nhận chủ quyền của Israel đối với cao nguyên Golan; đồng thời điều động quân đội đến tiếp viện khu vực biên giới Gaza sau vụ tấn công bằng tên lửa của nhóm vũ trang Hamas vào gần thành phố Tel Aviv, làm 7 người bị thương.

a4f1_11a
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (phải) và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng trong lễ ký sắc lệnh về việc Mỹ công nhận chủ quyền của Israel với cao nguyên Golan. Ảnh: Epoch

Trong bối cảnh chưa đầy 2 tuần nữa sẽ diễn ra cuộc bầu cử tại Israel, Thủ tướng Benjamin Netanyahu cảnh báo sẽ phản ứng mạnh mẽ đối với vụ tấn công tên lửa. Quân đội Israel cho biết, nhóm vũ trang Hamas đã tiến hành phóng tên lửa tầm xa từ khoảng cách 120km. Đây là vụ tấn công tên lửa tầm xa dài nhất từ dải Gaza kể từ năm 2014. Israel đã điều động 2 lữ đoàn quân đội tới khu vực biên giới với Gaza và đóng cửa một đường giao thông dân sự.

Tại dải Gaza, người dân Palestine đã bắt đầu chuẩn bị các hành động trả đũa, trong khi Israel đang đóng cửa các khu vực cửa khẩu biên giới và cửa khẩu cảng biển.

Vụ tấn công tên lửa xảy ra trùng với những căng thẳng giữa Israel và Palestine trước thềm cuộc biểu tình sẽ diễn ra vào ngày 30-3, tại dải Gaza. Theo đó, người dân Palestine sinh sống ở dải Gaza sẽ tụ họp để tổ chức cuộc tuần hành mang tên “Cuộc trở lại vĩ đại” nhằm kêu gọi cho phép người tị nạn cùng con cái họ được trở về đất tổ ở Israel. Người dân Palestine tại dải Gaza cũng thường xuyên phóng bóng lửa vào các trang trại và làng mạc của Israel dọc biên giới. Hành động châm ngòi nổ cho các cuộc không kích của Israel nhằm vào dải Gaza.

Tình trạng bạo lực gần đây tại khu vực biên giới với Gaza đang gây trở ngại đối với quan điểm an ninh cứng rắn của Thủ tướng Netanyahu khi ông đang chạy đua trong cuộc bầu cử sắp tới. Tuy nhiên, tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng trên mạng xã hội Twitter kêu gọi các nước công nhận chủ quyền của Israel đối với cao nguyên Golan - khu vực do Israel chiếm đóng sau cuộc chiến tranh năm 1967 với Syria. Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc từng tuyên bố việc chiếm đóng của Israel là bất hợp pháp. Tiếp đó, ngày 25-3, nhân chuyến thăm của Thủ tướng Netanyahu, Tổng thống Donald Trump đã ký sắc lệnh chính thức công nhận chủ quyền của Israel đối với cao nguyên Golan.

Sắc lệnh của ông Donald Trump được coi là cú huých dành cho Thủ tướng Israel trong cuộc Tổng tuyển cử sắp tới đầy cam go. Nhưng đối với nhiều người Arab, hành động của ông Trump đã dập tắt hy vọng rằng Israel và Palestine sẽ tổ chức đàm phán hòa bình. Tuyên bố của Tổng thống Mỹ được coi là một bước ngoặt trong chính sách của nước này đối với lãnh thổ mà Israel chiếm đóng gần nửa thế kỷ qua. 

Theo các nhà phân tích về Trung Đông, quyết định của ông Trump cùng với việc Mỹ công nhận Jerusalem là Thủ đô của Israel hồi tháng 12-2017 có thể sẽ khiến các cường quốc khác sáp nhập đất đai, ảnh hưởng đến kế hoạch hòa bình của Mỹ ở Trung Đông và đẩy Israel trở lại xung đột với các nước láng giềng Arab. Theo ông Fawaz Gerges, Giáo sư chuyên ngành quan hệ quốc tế tại trường Đại học Kinh tế tại London, Anh, Tổng thống Mỹ đang đưa Israel vào tình trạng chiến tranh vĩnh viễn với các nước láng giềng Arab trong nhiều thập kỷ tới.

Nhiều nhà phân tích còn cho rằng, động thái của ông Trump là nhằm tăng thêm cơ hội tái đắc cử của chính ông trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ vào năm 2020, bằng cách lấy lòng nhóm người Kito giáo đang sinh sống tại Mỹ. Bên cạnh đó, chính quyền Tổng thống Mỹ đã nhận được nhiều sự ủng hộ khi bắt tay với Israel, do nhiều quan chức Mỹ quan ngại về việc lực lượng Iran và các nhánh Quân đội Iran đang dần chiếm đóng khu vực phía Tây Nam Syria.

Một số chuyên gia hoài nghi rằng, mặc dù Mỹ có những quyết định quan trọng thay đổi chính sách ngoại giao đối với Israel, nhưng những chính sách đó của Mỹ có thể khiến Iran và nhóm vũ trang Hezbollah lấy làm lý do để tổ chức các cuộc tấn công mới nhằm vào Israel. Hơn nữa, động thái của Mỹ có thể sẽ tiếp thêm động lực hình thành trục Iran - Hezbollah - Syria chống lại Israel và Mỹ, tạo ra nguy cơ căng thẳng leo thang tại khu vực dải Gaza vốn đã tồn tại nhiều bất ổn.

Hà Thu