Chủ nhật, 23/04/2017, 16:55 (GMT+7) Đường dây nóng : (04) 39364407(116) - 091.2011.882

Người mở đường phát triển thương hiệu quýt Mường Khương

13/03/2017 - 21:39

Biên phòng - Lưng lửng chiều, phía thung lũng Sà Hồ, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai, bản nhỏ của tộc người Tu Dí đang chìm dần vào sơn lam. Vậy mà đi mất gần một giờ đồng hồ, chúng tôi mới đến được vùng đất đang nổi danh với giống quýt ngọt mang thương hiệu Mường Khương ấy để gặp anh Làn Mậu Thành, người tiên phong đưa loại cây này về trồng thành công trên thung lũng vốn chỉ có cỏ tranh và đá hộc.

gcje_11a
Anh Làn Mậu Thành. Ảnh: Ngọc Quỳnh

Ươm cây ngọt bén rễ đất cằn

 Đang vụ thu hoạch, đất trời Sà Hồ thơ dịu và tinh khiết mùi tinh dầu nồng nàn từ những gùi quýt vừa hái. Nhìn vùng đất rộng lớn dưới thung lũng Sà Hồ đã được phủ xanh bởi những cây quýt khỏe mạnh với những trái quýt to tròn, căng mọng, ít ai biết rằng trước kia, nơi đây chỉ là một vùng đất đai khô cằn, toàn đá và cây dại mọc hoang. Ông chủ trẻ Làn Mậu Thành hồn hậu kể lại những tháng ngày khai hoang lập trại vất vả, tự mày mò, áp dụng kỹ thuật trồng cấy học được từ những ngày lao động thuê cho người Trung Quốc trên đất núi quê mình: "Cũng giống như bao hộ nông dân khác, ngày trước, gia đình tôi chỉ trồng ngô, trồng mía, nhưng rồi thấy hiệu quả kém nên tôi quyết tâm tìm về một loại cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn. Sau một thời gian tìm hiểu, tôi quyết định thử sức với cây quýt".

Nghĩ là làm, năm 2002, chàng trai Tu Dí đã mạnh dạn bỏ tiền mua 2.000 cây quýt lạ tại chợ phiên về trồng trên mảnh đất quê mình. Biết bao nhiêu giọt mồ hôi bỏ công chăm bẵm suốt 3 năm trời, thế rồi chàng trai Làn Mậu Thành cũng đã lóe lên tia hy vọng. Nhưng đến mùa quýt ra hoa, vậy mà cả vườn mới chỉ thấy lác đác mấy bông. Bà con xung quanh nhìn anh ái ngại. Lúc đó, anh nản lắm, định bụng sẽ chặt bỏ hết. Nhưng rồi cứ nhấc dao lên lại hạ dao xuống. Suốt thời gian đó, anh quyết tâm cố gắng chăm bón và tự tìm hiểu thêm về kỹ thuật trồng quýt.

Thế rồi, năm 2006, vợ chồng anh Thành phấn khởi thu hoạch vụ mùa quýt đầu tiên. Tuy năng suất chưa cao, nhưng đó là thành quả của cả một sự kiên trì và nỗ lực. Vụ mùa thu hoạch đầu tiên đó đã tiếp thêm cho anh động lực, rằng trồng cây ắt có ngày ăn quả. Năm 2009, vợ chồng anh mạnh dạn mở rộng diện tích trồng quýt. Đến nay, tổng diện tích trang trại của anh là 13ha, trong đó có 6ha diện tích trồng quýt, còn lại ươm giống và cây ăn quả mới trồng. Điều anh mừng nhất là sản lượng quýt đều tăng lên qua từng năm.

Năm 2015, sản lượng quýt của trang trại anh Thành đạt gần 100 tấn, mang về thu nhập gần 1 tỷ đồng. Anh sung sướng chia sẻ: "Vườn quýt của tôi từng có một cây quýt cho sản lượng 1,2 tạ/năm và đã được nguyên Chủ tịch nước Trần Đức Lương về thăm năm 2014. Tôi thực sự mong muốn được làm giàu trên chính mảnh đất của mình, muốn đưa cây quýt sạch phục vụ bà con trên toàn huyện, toàn quốc. Tôi cũng mong bà con có thể học tập, vươn lên làm giàu, xóa đói giảm nghèo theo chính sách của Đảng, Nhà nước".

Từ mong muốn đó, người nông dân Làn Mậu Thành ngày ngày mang những kiến thức, kỹ thuật trồng quýt mình tích lũy được truyền đạt cho bà con. Ngoài vườn quýt, anh Làn Mậu Thành còn có một vườn ươm giống diện tích 0,8ha với hơn 300.000 cây giống đặc biệt được ghép từ gốc chanh và cành quýt khỏe mạnh lấy từ "vườn đầu dòng". Đây cũng là nơi cung cấp giống quýt cho toàn bộ hộ dân trồng quýt trên địa bàn huyện Mường Khương. Anh sẵn sàng chỉ dẫn từ cách phòng chống sâu bệnh, đến cách bón phân, tỉa cành, ghép cành, ươm giống,…

Chị Tung Thị Sen, người thôn Sả Hồ, thị trấn Mường Khương chia sẻ: "Gia đình em trồng quýt từ năm 2007, đến năm 2009 mới trồng thành công. Đó cũng là do học hỏi kỹ thuật trồng quýt nhà bác Thành. Thấy nhà bác Thành làm được thì mình cũng trồng theo". Cũng như chị Sen, nhiều hộ dân đã học tập và trồng thành công. Đến nay, riêng tại thị trấn Mường Khương đã có 45 hộ nông dân chuyển từ trồng cây kém hiệu quả sang trồng quýt với tổng diện tích 130ha. Tính đến năm 2015, tổng diện tích quýt của cả huyện đã đạt trên 200ha. Riêng năm 2015, tổng diện tích quýt ấy đã cho thu hoạch 45ha với 540 tấn quýt, mang về thu nhập cho bà con gần 6 tỷ đồng.

Phát triển thương hiệu quýt Mường Khương

Với khí hậu, thổ nhưỡng đặc trưng, hơn nữa lại được trồng bởi một giống quýt đặc biệt và kỹ thuật chăm bón tốt nên cây quýt ở đây hoàn toàn khác biệt với các vùng khác, trở thành một giống quýt riêng mà chỉ ở Mường Khương mới có. Quýt Mường Khương đã dần trở thành một thương hiệu. Ông Nguyễn Quốc Hương, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân thị trấn Mường Khương nhận định: "Quýt Mường Khương rất được thị trường tin dùng. Quýt bán ra đến đâu là hết ngay đến đó. Hiện nay, quýt Mường Khương mới đủ để tiêu thụ tại chỗ và cung cấp cho các đoàn khách từ các tỉnh khác đến tham quan. Người dân ưa chuộng quýt Mường Khương bởi độ ngon, ngọt, vỏ mỏng, mọng nước mà lại đảm bảo về an toàn vệ sinh thực phẩm".

Anh Lê Thanh Hoa, Trạm trưởng Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật huyện Mường Khương cho biết: "Chất lượng quýt Mường Khương nói chung và chất lượng quýt nhà anh Thành nói riêng rất tốt, bảo đảm tuyệt đối về an toàn vệ sinh thực phẩm. Bà con chỉ sử dụng thuốc sinh học theo quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho phép sử dụng trên cây ăn quả. Hơn nữa, vùng này rất thuận lợi cho cây quýt nên sâu bệnh không nhiều. Trong thời gian tới, Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật huyện sẽ đẩy mạnh hướng dẫn bà con trồng quýt theo tiêu chuẩn VietGAP của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, chứng minh được sản phẩm của mình là sạch. Nếu sản phẩm sạch mà không chứng minh được sạch thì rất thiệt thòi cho bà con nông dân".

"Anh Làn Mậu Thành là tấm gương tiêu biểu trong xóa đói giảm nghèo, là một trong những tấm gương sản xuất kinh doanh giỏi cấp Trung ương. Anh Thành đã giúp nhiều hộ gia đình về vốn, giống, kỹ thuật trồng quýt. Hiện nay, huyện đã xây dựng xong thương hiệu quýt Mường Khương và sẽ tiếp tục mở rộng diện tích trồng quýt, duy trì, phát triển thương hiệu quýt của địa phương mình".

Ông Nguyễn Chí Sử, Bí thư Huyện ủy Mường Khương khẳng định.

Chính vì chất lượng tốt, được thị trường ưa chuộng nên tình trạng giả mạo quýt Mường Khương diễn ra khá phổ biến. Để ngăn chặn tình trạng này, huyện Mường Khương đã đăng ký thương hiệu quýt Mường Khương và được Cục Sở hữu trí tuệ công nhận vào tháng 9-2016. Thương hiệu quýt Mường Khương được huyện giao cho anh Làn Mậu Thành quản lý, bởi anh chính là người có công lớn trong việc xây dựng thương hiệu này.

Vậy là, kể từ mùa vụ năm nay, quýt Mường Khương sẽ có bao bì sản phẩm riêng, nhãn dán riêng và giữ được thương hiệu quýt cho riêng mình, không còn lo bị trộn lẫn với quýt từ các địa phương khác. Bản thân anh Làn Mậu Thành cũng đã xin được chứng nhận thương hiệu quýt Thành Lan cho riêng mình để in bao bì sản phẩm, dán nhãn trên từng quả.

Hiện nay, ở Mường Khương, ngoài khu vực thị trấn, được sự hỗ trợ của Chương trình 30a của Chính phủ, nhân dân ở các xã Thanh Bình, Nậm Chảy ven biên giới cũng phát triển trồng các loại cây ăn quả có múi với diện tích lên tới hàng trăm héc ta quýt ngọt và chanh trái vụ. Hợp với khí hậu, thổ nhưỡng địa phương nên cây phát triển tốt. Một vùng cây ăn quả có múi tập trung với diện tích lên tới 300ha để xóa đói, giảm nghèo bền vững cho người dân đã hình thành, hứa hẹn biến "đất khát" Mường Khương trở thành miền hoa thơm quả ngọt.

Ngọc Quỳnh

Bình luận