Thứ 4, 13/11/2019, 06:52 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Người cựu chiến binh tàu không số huyền thoại

12/10/2016 - 15:04

Biên phòng - Một ngày đầu thu, chúng tôi tìm đến số nhà 9A/1B trong một con hẻm nhỏ nằm nép mình yên tĩnh ở phố Đặng Tất, phường Vĩnh Hải, thành phố Nha Trang. Đó là một ngôi nhà nhỏ, được bài trí giản dị nhưng sạch sẽ và ấm cúng, là nơi sinh sống của người Chính trị viên, Bí thư Chi bộ trên đoàn tàu không số năm xưa đã đi vào lịch sử dân tộc thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

sri9_10a
Ông Trần Ngọc Tuấn. Ảnh: Ngô Thế Lâm

Ký ức về những cuộc vượt biển thần thánh

Người cựu chiến binh trên đoàn tàu không số năm xưa có tên khai sinh là Trần Anh Tuấn (tên thường dùng là Trần Ngọc Tuấn), sinh năm 1933, tại huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam. Năm 20 tuổi, anh thanh niên Trần Ngọc Tuấn viết đơn tình nguyện lên đường nhập ngũ và được phân công về đơn vị "tình nguyện quân" Hạ Lào tháng 5-1953.

Sau cuộc đình chiến toàn Đông Dương, tháng 11-1954, đơn vị ông được lệnh tập kết ra Bắc, đóng quân tại huyện Anh Sơn, Nghệ An; tiếp đó, tháng 5-1955, đơn vị tiếp tục chuyển quân lên Mộc Châu, Sơn La thuộc Quân khu Tây Bắc, sau đó được biên chế về Đại đội 18, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 673, Sư đoàn 335. Cuối năm 1959, người chiến sĩ trẻ vinh dự được cử đi học lớp bồi dưỡng chính trị tại trường Sĩ quan Lục quân I và 3 năm sau đó, ông được phân công làm trợ lý Chính trị Tiểu đoàn 130, Căn cứ I - Hải quân.

Bước ngoặt cuộc đời được mở ra khi vào cuối năm 1963, ông được cấp trên điều về đơn vị đặc biệt: Đoàn 759. Tại đây, ông đảm trách chức vụ Chính trị viên, Bí thư Chi bộ các tàu 56, 55 và sau cùng là tàu 43. Đó cũng là thời điểm bắt đầu cho chuỗi ngày lênh đênh trên biển, người chiến sĩ trẻ cùng đồng đội mang trong mình nhiệt huyết cách mạng và trọng trách cao cả, nối đôi miền hậu phương - tiền tuyến bằng những chuyến hàng phục vụ chiến trường miền Nam khốc liệt thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

"Với cương vị và nhiệm vụ được giao, tôi cùng đồng đội đã nỗ lực phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiều nhiệm vụ trọng yếu. Có thể kể đến những chiến công tiêu biểu như: Chuyến vận chuyển vũ khí từ miền Bắc vượt Biển Đông vào các chiến trường Quảng Ngãi, Bà Rịa - Vũng Tàu, Trà Vinh, Cà Mau, đặc biệt là 10 chuyến hàng vào chiến trường Khu V. Mỗi chuyến đi như thế, nếu gặp máy bay hay tàu chiến Mỹ truy kích, có khi phải mất đến 2- 3 tháng ròng trong sự mong ngóng từng ngày của tiền tuyến..." - ông chầm chậm kể lại.

Vẫn giữ giọng "ăn sóng nói gió", đậm chất lính ở cái tuổi 80, ông tiếp tục mạch ký ức của mình bằng những chiến tích: "Một trong những sự kiện đáng nhớ nhất trong cuộc đời làm cách mạng của tôi là lần được cấp trên giao 3 chuyến đi phục vụ chiến dịch vô cùng ác liệt: Chuyến đột phá bằng tàu sắt vào bến Lộc An, sông Ray, Bà Rịa cuối tháng 12-1964, trực tiếp trang bị cho một Trung đoàn chủ lực để đánh trận Bình Giã, giành thắng lợi vang dội; chuyến đột phá vào bến Sa Kỳ, Quảng Ngãi phục vụ chiến dịch đánh lớn ở chiến trường Khu V vào tháng 3-1967; chuyến phục vụ chiến dịch Mậu Thân năm 1968 ở chiến trường Đức Phổ, Quảng Ngãi".

Người lính năm xưa không giấu được niềm tự hào về những kì tích mà ông và đồng đội đã kinh qua những ngày tháng gian khổ nhất, đóng góp lớn vào quá trình chiến đấu và chiến thắng của tiền tuyến. Câu chuyện quá khứ cứ thế lần lượt tái hiện như những thước phim tài liệu sống động, giàu cảm xúc: "Trong những chuyến đi của mình, tôi không thể quên được việc hai lần bị quân địch phát hiện, dùng tàu khu trục, tàu chiến đấu cao tốc, cả máy bay và xe tăng vây đánh và bắt sống tàu ta trên biển".

Theo lời kể của ông, những trận đối đầu đáng nhớ là: Vào tháng 3-1967, ông và đồng đội phải trận chiến đấu với 3 tàu chiến Mỹ có cả máy bay yểm trợ kéo dài suốt hơn 3 giờ trên vùng biển Bình Sơn, Quảng Ngãi, tàu của ông đã bắn bị thương 1 tàu chiến Mỹ và diệt gọn 3 Hải thuyền của chúng. Khốc liệt và hiểm nguy hơn là lần đối đầu với 4 tàu khu trục, 10 tàu cao tốc, 3 máy bay trực thăng Mỹ trong hơn 3 giờ trên vùng biển hoàn toàn do địch kiểm soát vào tháng 3-1968. Tại trận chiến đấu này, ông cùng đồng đội đã tiêu diệt được 1 tàu cao tốc, bắn bị thương 2 chiếc khác, đồng thời bắn rơi 3 chiếc trực thăng trên vùng biển Quy Thiện, Phổ Hiệp, Quảng Ngãi. Giọng kể của ông bỗng dưng chùng xuống một cách đột ngột. Sau vài giây im lặng, ông rớm nước mắt khi gợi nhắc về những đồng đội sát cánh một thời, giờ kẻ mất người còn, có người vĩnh viễn nằm lại ngoài Biển Đông.

Điều khiến ông day dứt nhất là chuyến đi lành ít dữ nhiều vào tháng 3-1967, khi tàu ông bị địch bao vây đánh ở đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi. Trước tình thế bức bách ấy, buộc ông phải chính tay đặt kíp nổ thực hiện công việc phá hủy con tàu của mình, các chiến sĩ tàu không số sau đó được Tỉnh đội Quảng Ngãi ứng cứu.

 "Trong những tháng năm gian khổ ấy, đã có không ít đồng đội tôi không đủ sức gắng gượng vì đói rét, bệnh tật nên đã hy sinh dọc đường, nhiều người còn rất trẻ, có người mới cưới vợ được vài tháng...", ông rớm nước mắt chia sẻ.

Ở đây có một tình tiết ít ai biết, đó là trước mỗi chuyến đi, ông cùng các đồng đội tàu không số đều được các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quân đội như Tổng Bí thư Lê Duẩn, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến thăm, động viên và trực tiếp tổ chức các cuộc liên hoan lớn. Điều này được ngầm hiểu là cuộc "truy điệu sống" những người con quả cảm của đất nước, gánh trên vai trọng trách lớn lao đối với tiền tuyến miền Nam. Cho đến khi con tàu chồm sóng vươn khơi, mang theo niềm tin, niềm hy vọng cùng với biết bao gian khổ, hy sinh đang ở phía trước khuất dần trong tầm mắt, các vị lãnh đạo mới chậm rãi quay về.

Trải qua nhiều năm lênh đênh chinh chiến trên biển, đối diện với nhiều hiểm nguy thường trực rình rập trước họng súng của quân thù, năm 1968, trong một cuộc vượt biển để chi viện cho cuộc Tổng tấn công xuân Mậu Thân, ông bị thương nặng. Du kích địa phương đã tổ chức sơ cứu rồi nhanh chóng đưa ông xuống hầm bí mật để tránh một trận càn của lính thủy đánh bộ Mỹ suốt 5 ngày, sau đó mới tìm cách chuyển ông lên bệnh xá của bác sĩ Đặng Thùy Trâm điều trị vết thương. Trong cuốn nhật ký của nữ bác sĩ anh hùng này cũng đã nhiều lần nhắc đến tên ông cùng những ngày điều trị vết thương tại đây.

57fdae072e7fb64f340004b0
Ông Tuấn cùng đồng đội tàu 56 năm xưa.Ảnh: Tư liệu

Cuộc sống bình dị giữa đời thường

Sau ngày đất nước thống nhất, ông vào định cư ở thành phố biển Nha Trang, tiếp tục tham gia công tác xã hội và kinh qua nhiều chức vụ khác nhau. Nhằm vinh danh những cống hiến không mệt mỏi trên con tàu huyền thoại một thời, ông đã được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Chiến sĩ giải phóng hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huy hiệu 55 năm tuổi Đảng, tàu 56 được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Kiên cường trong chiến đấu, trở về với cuộc sống đời thường hôm nay, người chiến sĩ của đoàn tàu không số năm xưa vẫn luôn giữ vững cốt cách, tinh thần của một người lính. Ở khu phố, ông là người cựu chiến binh tiên phong trong công tác vận động thanh niên lên đường nhập ngũ; là người thay mặt chính quyền giáo dục, cảm hóa thanh niên hư hỏng tiến bộ. Điều đặc biệt, người vợ hết mực yêu thương, ân cần chăm sóc ông hằng ngày cũng là một nữ thanh niên xung phong, từng tham gia nhiều trận tuyến trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Trong số đồng đội của ông, đến nay, duy chỉ một người thuyền trưởng được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Mặc dù vậy, với nhiều thế hệ người Việt, tên ông cùng những đồng đội khác trên con tàu không số năm xưa đều đã trở thành huyền thoại - một huyền thoại hào hùng về những người lính trẻ dũng cảm, ngoan cường, hiến dâng cả tuổi thanh xuân của mình cho nền độc lập của dân tộc, làm nên con đường "Hồ Chí Minh trên biển" thần thánh.

Ngô Thế Lâm

Liên kết hữu ích