Thứ 4, 13/11/2019, 06:51 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Người chép sử vùng biên

22/08/2012 - 8:21

Biên phòng - Đã bước qua tuổi 80, nhưng dường như thời gian chỉ đắp thêm nét duyên cho nhà văn mang cái tên có hàm ý "mãi xanh" Nguyễn Trường Thanh. Lịch lãm như một chính khách, ấm áp như một văn nhân trải thấu lẽ đời, nhà văn xứ Lạng đã định danh trong làng văn cả nước với nhiều tác phẩm về đề tài lịch sử như "Tướng không phong hàm", "Kỳ tích Chi Lăng", "Hoa trong bão", "Một thời biên ải", "Hoa bất tử", "Phò mã Động Giáp"...

 6478a.gif
Nhà văn Nguyễn Trường Thanh và bìa cuốn tiểu thuyết về người cộng sản trung kiên Hoàng Văn Thụ.
Nguyễn Trường Thanh quan niệm giản dị: "Người là hoa của đất. Các nhân vật lịch sử là những bông hoa đẹp nhất: Hiên ngang, bất khuất, tài trí, dũng mãnh trong bão tố cách mạng để rồi với những chiến công hiển hách, họ trở nên bất tử, thành hoa bất tử. Có lẽ xuất phát từ suy nghĩ này mà trong các tác phẩm của mình, ông đã không lựa chọn lối viết dã sử mà ông dụng tâm sưu tầm tư liệu hiện thực đã được lưu trong sử kí và những câu chuyện được lưu giữ trong dân gian.

Các nhân vật trong tiểu thuyết của ông như phò mã Thân Thừa Quý, người đã có công giữ yên vùng biên viễn phên giậu phía Bắc Đại Việt; nhà cách mạng tiền bối người Tày, Lương Văn Chi, vị chỉ huy cao nhất của chiến khu Bắc Sơn hay người cộng sản trung kiên Hoàng Văn Thụ... đều được ông trân trọng, dành những lời văn đẹp nhất, những hành động anh hùng, quả cảm nhất.

Một đời gắn bó với xứ Lạng, định danh trên văn đàn bằng những tác phẩm viết về biên cương, người dân Lạng Sơn yêu quý gọi ông là "nhà văn xứ Hoa đào". Nhưng cũng ít người biết ông là một trong những trí thức của Hà Nội đã xung phong lên xây dựng miền núi từ những năm đầu thập kỷ 60 của thế kỉ trước. Từ một giáo viên văn - sử của mảnh đất chiến khu Bắc Sơn, Nguyễn Trường Thanh đã đắm mình trong âm hưởng hào sảng của ca khúc Bắc Sơn nổi tiếng do nhạc sĩ Văn Cao sáng tác và những chiến tích oai dũng của du kích Bắc Sơn. Trong ông nhen nhóm khát vọng sáng tác một cái gì đó cho xứng đáng với nơi đây.

Và ba mươi năm sau (1964 - 1994), bằng niềm say mê với văn học, lịch sử, nhà văn đã ghi chép những câu chuyện kể về khởi nghĩa Bắc Sơn, về những người lãnh đạo đánh chiếm đồn Mỏ Nhài, tìm hiểu phong tục, tập quán của bà con các dân tộc nơi đây. Càng tìm hiểu, ông càng thấy những vỉa quặng vô giá của lòng yêu nước của người dân vùng cách mạng này. Và ông đã miệt mài viết như nhập đồng suốt sáu tháng để hoàn thiện Hoa trong bão. Cuối năm 1994, Nhà xuất bản Hội Nhà văn ấn hành và tác phẩm cũng được chuyển thể dựng thành phim truyện nhựa 90 phút.

Rồi như được tiếp thêm cảm hứng, những năm tiếp theo, nhà văn Nguyễn Trường Thanh đã cống hiến cho độc giả và nền văn chương nước nhà 8 cuốn tiểu thuyết lịch sử lấy nguyên mẫu từ con người và vùng đất Lạng Sơn. Giáo sư Phong Lê cho rằng, hiếm có nhà văn nào có sức sáng tạo dồi dào như Nguyễn Trường Thanh. Ông cũng viết trong một bài nghiên cứu của mình rằng: "Cho đến bây giờ, xét về thành tựu của đề tài miền núi trong văn học Việt Nam hiện đại vẫn cần phải nhắc đến Truyện Tây Bắc, Miền Tây của Tô Hoài; Đất nước đứng lên, Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành (Nguyên Ngọc); Đồng bạc trắng hoa xòe, Vùng biên ải của Ma Văn Kháng; Rừng động của Mạc Phi; Hoa hậu xứ Mường của Phượng Vũ; Tướng không phong hàm, Một thời biên ải của Nguyễn Trường Thanh...".

Hiện tại, ngày ngày chăm chút cho người bạn tào khang đang nằm liệt trên giường bệnh, nhà văn Nguyễn Trường Thanh đã tìm thấy câu trả lời cho đoạn cuối đường đời của mình rằng: Phải đứng dậy, đứng dậy bằng văn chương. Những đêm mất ngủ, thao thức bên ngọn đèn khuya, ông nén vào lòng nỗi đau, tiếp tục cầm bút, trò chuyện cùng các nhân vật trên cánh đồng chữ. Và chân dung cùng những phẩm chất cao đẹp của người cộng sản Hoàng Văn Thụ đã dần hiện lên dưới ngòi bút của ông thật gần gũi mà sinh động, thật cao cả mà cũng rất đỗi bình dị đời thường và tạo tác cho cuốn tiểu thuyết lịch sử được dư luận đánh giá cao có tên Hoa bất tử.

Dẫu bản thân chẳng mấy dư dật, nhưng khi được Mạnh thường quân ủng hộ cho một số tiền để in hai cuốn tiểu thuyết mới, Nguyễn Trường Thanh đã dành số tiền ấy để ủng hộ cho một học sinh nghèo được tuyển thẳng để theo học khóa đào tạo tiến sĩ. Nhiều thế hệ học trò trân trọng ông vì cái tâm, nhiều thế hệ độc giả yêu quý ông bởi cái tầm trong văn chương, chữ nghĩa.

Ông tâm sự: "Đừng bao giờ né tránh hiện thực, dù hiện thực đó cay đắng và phũ phàng đến đâu" - Hiện, "nhà văn xứ Hoa đào" này đang chạy đua cùng thời gian để hoàn thành hai cuốn tiểu thuyết mới của mình. Một cuốn nhân vật chính là nhà cách mạng Phùng Chí Kiên, một cuốn về ba vị tướng xứ Lạng đã "vong thân vị quốc". Với ông, mảnh đất biên cương phía Bắc với một bề dày lịch sử, nơi sinh ra và dưỡng nuôi những nhân vật lịch sử, các chiến sĩ cách mạng kiệt xuất sẽ tạo nên sức mạnh vô song của lòng dân để bảo vệ, xây dựng đất nước hôm nay.

Phạm Vân